آلمان نشان میدهد اروپا به کدام سو میرود
پیروزی گسترده حزب آلترناتیو برای آلمان در زاکسن-آنهالت، شکاف فزاینده میان ساختار سیاسی آلمان و رأیدهندگان را آشکار کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «آلمان نشان میدهد اروپا به کدام سو میرود» نوشته فئودور لوکیانوف (Fyodor Lukyanov) در راشا تودی (Russia Today) منتشر شده است و پیروزی گسترده حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) در انتخابات زاکسن-آنهالت را نشانهای از تشدید شکاف میان احزاب حاکم و بخشهایی از جامعه میداند و آن را در چارچوب تحول گستردهتر نظام سیاسی اروپای غربی، کاهش کارآمدی الگوی سیاسی-اقتصادی دوران جهانیشدن و افزایش مطالبه برای حاکمیت ملی بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
انتخابات ماه سپتامبر در زاکسن-آنهالت، مکلنبورگ-فورپومرن و برلین میتواند برای آینده سیاسی آلمان تعیینکننده باشد. شکست جدی اتحادیه دموکرات مسیحی (CDU) میتواند دولت فدرال را تحت فشار قرار دهد و پیامدهای آن برای صدراعظم فریدریش مرتس فوریتر باشد. شکست اتحادیه دموکرات مسیحی در زاکسن-آنهالت انتظار میرفت، اما گستردگی آن قابل توجه است. حتی اگر حزب آلترناتیو برای آلمان نتواند اکثریت مطلق بهدست آورد، پیام انتخابات برای ساختار سیاسی آلمان روشن است: هشدار جدی است.
مرتس نیز به بخشی از مشکل تبدیل شده است. مداخلات او در جریان مبارزات انتخاباتی گاه نتیجه معکوس داشته و تلاشهای روزهای پایانی برای معرفی حزب آلترناتیو برای آلمان بهعنوان نازی یا دستنشانده ولادیمیر پوتین نتوانست مانع پیشروی حزب شود و حتی ممکن است برخی رأیدهندگان خسته از این اتهامات را بیشتر بهسوی آن سوق داده باشد. حادثه مبهم پهپادی در لایپزیگ نیز که برای افزایش تنش با روسیه مورد استفاده قرار گرفت، ظاهراً فضای سیاسی را تغییر نداد.
پس از انتخابات، تقریباً هر گزینهای برای ساختار سیاسی آلمان دشواریهایی ایجاد میکند. تشکیل دولت حزب آلترناتیو برای آلمان در ماگدبورگ میتواند به تلاش برای محدودکردن همکاری با دولتهای تحت رهبری این حزب، حتی در حوزههایی مانند امنیت و اطلاعات، منجر شود. چنین اقدامی با سنت نظام فدرال آلمان در تضاد است، زیرا ایالتها و دولت فدرال معمولاً با وجود اختلاف سیاسی با یکدیگر همکاری کردهاند. جلوگیری از همکاری با دولتی که بهطور قانونی تشکیل شده، میتواند به تضعیف خود نظام فدرال برای مهار یک حزب منجر شود.
گزینه دیگر، تشکیل ائتلافی گسترده از تقریباً همه احزاب دیگر برای جلوگیری از حکومت حزب پیروز است. این اقدام ممکن است از نظر قانون اساسی امکانپذیر باشد، اما تکرار مداوم آن هزینه سیاسی دارد؛ زیرا رأیدهندگان در نهایت متوجه میشوند که پیروزی انتخاباتی لزوماً به قدرت سیاسی منجر نمیشود. رویکردی هوشمندانهتر میتواند پذیرش نتیجه، اجازه حکومت به حزب آلترناتیو برای آلمان در مناطقی باشد که پیروز شده و تلاش تدریجی برای واردکردن آن به ساختار سیاسی. تجربه نشان میدهد مسئولیت حکمرانی میتواند تناقضهای جنبشهای اعتراضی را آشکار کند و واقعیت اداره کشور گاه بیش از محکومیت سیاسی، احزاب رادیکال را تضعیف میکند. اما چنین رویکردی به ظرافت سیاسی نیاز دارد؛ ویژگیای که رهبری فدرال آلمان در حال حاضر از آن برخوردار نیست. ساختن «کمربند بهداشتی» پیرامون حزب آلترناتیو برای آلمان، تغییر مسیر را دشوار کرده است.
این تحول بخشی از روند گستردهتری در اروپای غربی است؛ جایی که فاصله میان پیشنهاد احزاب سنتی و خواسته بخشهایی از جامعه افزایش یافته است. ریشه بخشی از این واگرایی به اوج جهانیشدن در ۲۵ یا ۳۰ سال پیش بازمیگردد. با افزایش پیوندهای اقتصادی، تصمیمگیریها از سطح ملی به سطح فراملی منتقل شد، زیرا بسیاری از مسائل دیگر بهتنهایی در سطح دولتهای ملی قابل مدیریت نبودند. این نظام زمانی مشروعیت داشت که رفاه و افزایش سطح زندگی ایجاد میکرد، اما این معامله با ناکارآمدترشدن جهانیشدن تضعیف شده است. اکنون دولتها نه میتوانند بهسادگی به مرزهای ملی عقبنشینی کنند و نه از پویایی اقتصادی و اعتماد سیاسی گذشته برخوردارند.
در نتیجه، جنبشهای اعتراضی در سراسر اروپا رشد کردهاند و بر حاکمیت ملی و مخالفت با نهادهای موجود تأکید دارند، هرچند ملیگرایی در کشورهای مختلف بهدلیل تفاوت تاریخ و منافع الزاماً همسو نیست. نظام سیاسی قدیم همچنان ابزارهایی برای مهار نیروهای اعتراضی دارد، اما مشخص نیست این روشها تا چه زمانی میتوانند در برابر تداوم روند انتخاباتی مقاومت کنند. اهمیت زاکسن-آنهالت فراتر از این ایالت است و نحوه برخورد با حزب آلترناتیو برای آلمان نشان خواهد داد ساختار سیاسی آلمان تا چه اندازه برای حفظ نظم موجود پیش خواهد رفت. این تحول لزوماً اروپا را به روسیه نزدیکتر نمیکند و ملیگرایی فزاینده نیز میتواند بیثباتی ایجاد کند. با این حال، نظم اروپایی شکلگرفته در دوران جهانیشدن وارد مرحلهای از تعدیل عمیق شده و آلمان ممکن است جایی باشد که این تحول دیگر قابل نادیدهگرفتن نیست./ منبع
