اروپا در رقابت دادههای کوچک هوش مصنوعی پیروز است
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «اروپا در رقابت دادههای کوچک هوش مصنوعی پیروز است» به قلم اریکس سلگا (Ēriks Selga) در مرکز تحلیل سیاست اروپا (Center for European Policy Analysis) منتشر شده است. این مقاله راهبرد نوآورانه اروپا در استفاده از دادههای کوچک برای رقابت در حوزه هوش مصنوعی را در برابر رویکرد دادهمحور آمریکا بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
در رقابت هوش مصنوعی، شرکتهای آمریکایی با تکیه بر دریاچههای دادهای عظیم و مزارع محاسباتی غالب هستند. اما اروپا رویکردی متفاوت را در پیش گرفته و بر ایجاد دادههای کوچک، قابل دسترس و مفید تمرکز کرده است. این برنامه دادهای، که در تضاد با پویایی «برنده همهچیز را دارد» در بازار آمریکا قرار دارد، با هدف استخراج ارزش حداکثری از استانداردهای اشتراکگذاری داده در چهارده بخش طراحی شده است. این راهبرد دسترسی به شبکهای با ۱۳۰ میلیون بیمار در حوزه سلامت را فراهم میکند، به کشاورزان امکان میدهد دادههای خاک و محصولات را در چهارصد ابتکار اشتراکگذاری کنند و به مؤسسات مالی اجازه میدهد دادههای استاندارد مشتری را بهصورت امن در مرزها مبادله کنند.
مزایای بالقوه این رویکرد چشمگیر است. دادههای تلهماتیک خودرو میتواند صنعت بیمه را متحول کند و حق بیمه را بر اساس عادات رانندگی بهجای عوامل جمعیتی شخصیسازی کند. صنعتی جدید برای خدمات نگهداری مبتنی بر بازخورد بلادرنگ دستگاهها شکل میگیرد. خدمات مالی سنتی میتوانند با استفاده از مجموعهدادههای بینبخشی -از الگوهای مصرف انرژی برای وامهای سبز گرفته تا عملکرد فوری ماشینآلات- جایگزین شوند. اکوسیستم دادهای اروپا، نوید مزایای بزرگی در اجرای نسل بعدی ابتکارات دیجیتال را میدهد. پروژه یوروی دیجیتال از زیرساختهای نوین پرداخت برای تنوع مالی استفاده خواهد کرد. سرمایهگذاریهای زیرساختی هوشمند، از شبکههای نسل پنجم تا کشاورزی دقیق، با بهرهگیری از فضاهای دادهای بهینه میشوند. پیشبینی میشود اقتصاد دادهای اروپا تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۶ درصد تولید ناخالص داخلی برسد، که رشدی نزدیک به پنجاه درصد از سال ۲۰۲۳ را نشان میدهد.
برخلاف انتقادها از بیشتنظیمی که مانع نوآوری در اروپا میشود، راهبرد دادهای از شبکهای پیچیده از مقررات بهره میبرد. قانون حاکمیت داده، اعتماد را برای اشتراکگذاری داوطلبانه تقویت میکند. مقررات عمومی حفاظت از داده (GDPR) با اصول کمینهسازی داده، مجموعهدادههای متمرکز و باکیفیت را تضمین میکند. قوانین پرداخت PSD2، زیرساخت بانکداری باز را فراهم کرده و دسترسی امن به دادههای مالی را الزامی میکند. قانون بازارهای دیجیتال نیز با جلوگیری از انحصار داده، رقابت را تشویق میکند. قانون داده (Data Act)، که از سپتامبر ۲۰۲۵ اجرایی میشود، با ایجاد سازوکارهای اعتماد و تشویق کمینهسازی داده، محور این فرصتهاست.
تحقیقات جدید نشان میدهد که اندازه مجموعهداده و توان محاسباتی بهسرعت به بازده کاهشی میرسند و پیشرفتهای آینده در تکنیکهای یادگیری با دادههای اندک (Few-shot learning) نهفته است. چهارده فضای دادهای بخش به بخش اروپا برای ارائه مجموعهدادههای تخصصی و باکیفیت طراحی شدهاند، که به متخصصان هوش مصنوعی امکان تنظیم سریع و مقرونبهصرفه مدلهای پیشرفته را میدهند. این امر مزیت رقابتی اصلی شرکتهای آمریکایی -یعنی دادههای عظیم- را خنثی میکند. با این حال، این راهبرد کامل نیست. سرمایهگذاری اروپا در هوش مصنوعی، کسری از سرمایهگذاری آمریکا و چین است و نابرابری دیجیتالسازی میان کشورهای عضو ممکن است شکافهای نوآوری و رقابت اقتصادی را عمیقتر کند.
چالش اصلی، تله تطبیق است. مقرراتی که بازار دادههای کوچک را ممکن ساختهاند، میتوانند با افزایش هزینههای رعایت قوانین، نوآوری را مختل کنند. دارندگان حقوق اروپایی خواستار پرداخت اجباری حق کپیرایت برای دادهکاوی هستند. قانون هوش مصنوعی، که منتقدان آن را زودهنگام میدانند، در مناقشات تفسیری گرفتار شده و اجرای آن حداقل یک سال به تأخیر افتاده است. در مقابل، آمریکا از نبود قانون فدرال حفاظت از داده رنج میبرد و تا سال ۲۰۲۵، بیست ایالت قوانین حریم خصوصی متفاوتی را اجرا کردهاند که محیطی ناسازگار برای اشتراکگذاری داده ایجاد میکند. قانون داده اروپا با حمایت از شرکتهای کوچک در برابر شرایط ناعادلانه، جلوگیری از قفلشدگی و تشویق رقابت از طریق تعویض آسان ارائهدهندگان خدمات ابری، بازارهای جدیدی ایجاد میکند که در رویکردهای حجممحور آمریکا محدود هستند. موفقیت این راهبرد به توانایی اروپا در اثبات کاربرد تجاری قانون داده در سال آینده بستگی دارد، اما پایههای انقلاب دادههای کوچک بنا شده است./ منبع