پنج رکن برای اروپا در عصر دوم ترامپ

یادداشت نویسنده مقاله: دولت دوم دونالد ترامپ و احیای دکترین حمایت‌گرای «اول آمریکا» چالش‌های عمده‌ای را برای اتحادیه اروپا در حوزه‌های تجاری، امنیتی، و ارزشی ایجاد کرده است. این مقاله، که حاصل یک پروژه مشترک میان کارنگی اروپا و مدرسه حکمرانی بروکسل است، توصیه‌های سیاستی نسل جدید را برای مقامات اروپایی در پنج ستون کلیدی ارائه می‌دهد. دانشجویان به صراحت بیان می‌کنند که نظم جهانی مورد پذیرش نسل پیشین از میان رفته و اروپا باید با تکیه بر خود، مدلی متمایز از خودمختاری، حاکمیت، و اتحاد را تعریف کرده و توانایی‌های راهبردی خود را افزایش دهد.

اتحادیه اروپا باید ضمن تقویت انسجام درونی، در پی عایق‌سازی اقتصاد خود باشد. این امر با اعمال درست ابزارهایی مانند «ابزار ضد اجبار»، تکمیل اتحادیه‌های پس‌انداز، سرمایه‌گذاری و بانکی، و تصویب یک مدل «سندباکس» داخلی محقق می‌شود. این مدل فضای سیاستی منعطفی را برای شرکت‌ها فراهم می‌آورد تا نوآوری را در یک دوره دوازده تا ۲۴ ماهه با انعطاف‌پذیری نظارتی آزمایش کنند. این اقدام می‌تواند تنگناهای بازار را کاهش داده و ادغام شرکت‌های کوچک و متوسط (SME)  را تسهیل کند؛ به ویژه در بخش‌هایی مانند انرژی سبز و فناوری‌های دیجیتال. در سطح خارجی، اتحادیه اروپا باید با تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، به‌دنبال ایمن‌سازی صنایع کلیدی خود در برابر شوک‌های آمریکا باشد. این تنوع‌بخشی شامل تعمیق همکاری با همسایگان، به ویژه انگلیس و نروژ، و همچنین گسترش راهبردی از طریق توافق با کشورهایی نظیر آرژانتین و اتحادیه مرکوسور و شورای همکاری خلیج فارس، به ویژه امارات است.

نگرش معاملاتی کاخ سفید در مورد دفاع، فرصتی را برای اروپا فراهم می‌کند تا ابتکار عمل امنیتی خود را در دست بگیرد. نخست، برای مقابله با گسستگی کنونی در راهبرد نظامی، باید یک «پیمان دفاع راهبردی» ایجاد شود که بلندپروازی‌های نظامی، صنعتی، و راهبردی اتحادیه را تحت یک چشم‌انداز مشترک از استقلال تثبیت کند. دوم، برای ایجاد آمادگی شناختی و همکاری میان‌بخشی، یک «مدیریت اجرایی دفاعی نظامی-غیرنظامی اروپا» باید تأسیس شود. این نهاد قادر خواهد بود اهداف سیاسی و نظامی را به یک ظرفیت عملیاتی منسجم و مشارکتی تبدیل کند و نهادهای مختلف اتحادیه اروپا را برای تسهیل استقلال راهبردی زیر یک چتر واحد بیاورد.

با توجه به معکوس شدن سیاست‌های اقلیمی ایالات متحده و کاهش کمک‌های جهانی در دوره دوم ترامپ، اتحادیه اروپا باید یک راهبرد دو مسیره را دنبال کند. در کوتاه‌مدت، تقویت وحدت داخلی با اختصاص بودجه بیشتر به پروژه‌های خورشیدی، بادی و زیرساخت‌های فرامرزی در کشورهای عضو آسیب‌پذیر، به ویژه در اروپای شرقی، برای کاهش وابستگی به گاز مایع طبیعی آمریکا حیاتی است. در بلندمدت، اروپا باید با تقویت شراکت‌ها با کشورهای همفکر مانند کانادا و ژاپن و ایجاد ائتلاف‌های گسترده‌تر، رهبری خود را در حوزه آب‌وهوایی تثبیت کند. «دروازه جهانی» باید بر مناطق غرب آسیا و شمال آفریقا تمرکز کند تا توازن قدرت با چین و کشورهای حاشیه خلیج فارس حفظ شده و اتصالات انرژی پایدار تضمین شوند.

اروپا باید یک پاسخ دو مسیره را آماده کند که بر استقلال داخلی و خارجی متمرکز است. برای محافظت از خود در برابر خطر فیزیکی روسیه، اتحادیه اروپا باید همچنان بر استقلال راهبردی خود در ابعاد دیجیتال، دفاعی، و اقتصادی تمرکز کند. در داخل، نهادها باید به‌سرعت یک سازوکار قوی برای دفاع از دموکراسی، به ویژه مکانیسم حاکمیت قانون، ایجاد کنند. برای نظارت بهتر بر نقض‌ها توسط کشورهای عضو، یک کاتالوگ تخلفات واضح و گسترش مأموریت آژانس حقوق اساسی اتحادیه اروپا مورد نیاز است. علاوه بر این، باید ماده ۷ پیمان اتحادیه اروپا مشروط به حاکمیت قانون شده و در صورت اجماع کافی، برای مسدود کردن وجوه و محافظت از ارزش‌های اصلی استفاده شود.

اتحادیه اروپا برای کاهش وابستگی به واردات تراشه خارجی از چین و ایالات متحده، باید قوانین کنونی تدارکات راهبردی را اصلاح کند تا سرمایه‌گذاری عمومی در شرکت‌های فناوری اروپایی در بخش‌های پیشرفته تشویق شود. این امر مستلزم استانداردسازی تدارکات مشترک با اولویت‌دهی به فناوری و شرکت‌های صنعتی اروپایی است. همچنین، برای کاهش وابستگی به متحدان خارجی مانند ایالات متحده در حوزه حاکمیت دیجیتال و زیرساخت، اتحادیه اروپا باید استقرار ماهواره اینترنتی IRIS2 را تسریع کرده و آن را با ویژگی‌های امنیتی پیشرفته مانند رمزنگاری کوانتومی ادغام کند. در نهایت، نظارت دموکراتیک باید از طریق تعهدات شفافیت صریح و محدودیت‌های سخت‌گیرانه در استفاده از ابزارهای نظارتی، ماهواره‌ای و هوش مصنوعی برای جلوگیری از سوء‌استفاده، در این اقدامات ادغام شود./ منبع