ناتو برای مقابله با زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه، بدون آمریکا، آماده می‌شود
اروپا و کانادا برای دفاع از اقیانوس اطلس، بیش از گذشته بدون آمریکا عمل می‌کنند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ناتو برای مقابله با زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه، بدون آمریکا آماده می‌شود»، نوشته پل مک‌لری (Paul McLeary)، منتشرشده در پولیتیکو (POLITICO)، به تغییر نقش آمریکا در ناتو و افزایش مسئولیت‌پذیری متحدان اروپایی و کانادا در دفاع از شمال اقیانوس اطلس و منطقه قطب شمال می‌پردازد و این تحول را در بستر افزایش تهدید روسیه و نگرانی متحدان از کاهش تعهدات واشنگتن بررسی می‌کند. در ادامه، چکیده این یادداشت را می‌خوانید.
رزمایش سالانه «وایکینگ شمالی» در آب‌های اطراف ایسلند، تصویری متفاوت از نقش آمریکا در ساختار امنیتی ناتو ارائه کرد. برای نخستین‌بار در چند دهه، هیچ کشتی یا هواپیمای آمریکایی در تمرین شکار زیردریایی‌های روسیه حضور نداشت و نیروهای کانادا، فرانسه، آلمان، بلژیک، پرتغال و دیگر اعضای ناتو نقش اصلی را بر عهده گرفتند. این تحول نشانه‌ای از کاهش نقش عملیاتی آمریکا در یکی از حساس‌ترین مناطق امنیتی ائتلاف و تلاش متحدان برای اثبات توانایی دفاع از اروپا بدون اتکای کامل به رهبری واشنگتن است.
اهمیت این تغییر زمانی روشن‌تر می‌شود که موقعیت جغرافیایی ایسلند در نظر گرفته شود. این کشور در محدوده موسوم به «شکاف گرینلند، ایسلند و انگلیس» قرار دارد، مسیر دریایی راهبردی که زیردریایی‌های هسته‌ای روسیه برای ورود از پایگاه‌های خود در شبه‌جزیره کولا به اقیانوس اطلس از آن عبور می‌کنند. کنترل این گذرگاه می‌تواند به مسکو امکان دهد حضور زیردریایی‌های خود را در اقیانوس اطلس تقویت کرده و زیرساخت‌ها و پایگاه‌های آمریکای شمالی و اروپای غربی را در معرض تهدید قرار دهد. بنابراین، کاهش حضور آمریکا در این منطقه صرفاً یک تغییر تاکتیکی در یک رزمایش نیست، بلکه می‌تواند پیامدهای گسترده‌تری برای موازنه امنیتی اقیانوس اطلس داشته باشد.
این وضعیت هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره رفتار روسیه در اروپا شکل گرفته است. اقدامات منتسب به مسکو علیه زنجیره‌های لجستیکی تجاری و نظامی اروپا، نگرانی درباره فعالیت‌های مخرب در زیرساخت‌های حیاتی و هشدارهای آمریکا درباره احتمال تهدید کشورهای بالتیک، فضای امنیتی ناتو را متشنج‌تر کرده است. در چنین شرایطی، غیبت آمریکا از نقش محوری رزمایش ایسلند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و پرسش‌هایی درباره میزان آمادگی ائتلاف برای مواجهه با تهدیدهای روسیه بدون اتکای مستقیم به توان نظامی آمریکا ایجاد می‌شود.
از سوی دیگر، کاهش حضور آمریکا بخشی از روند گسترده‌تر بازتوزیع منابع نظامی این کشور است. بخش بزرگی از نیروی دریایی آمریکا درگیر مأموریت‌های خاورمیانه و کارائیب شده و همین مسئله باعث شده ناوها و هواپیماهای اروپایی و کانادایی سهم بیشتری از مأموریت‌های شمال اقیانوس اطلس را بر عهده بگیرند. در کنار تهدید زیردریایی‌ها، حفاظت از کابل‌های اینترنتی، خطوط لوله و دیگر زیرساخت‌های زیرآبی نیز به اولویت امنیتی تبدیل شده است زیرا اختلال در این شبکه‌ها می‌تواند پیامدهای مستقیم اقتصادی و امنیتی برای اروپا داشته باشد.
در نهایت، رزمایش ایسلند نشان می‌دهد ناتو در حال تجربه نوعی گذار از وابستگی سنتی به حضور مستقیم آمریکا به سمت مسئولیت‌پذیری بیشتر اعضای اروپایی و کانادا است. با وجود کاهش اندازه نیروها نسبت به سال‌های گذشته، همکاری اطلاعاتی، دریایی و هوایی میان متحدان ادامه دارد و اصل دفاع جمعی همچنان پابرجاست. با این حال، این تحول هم‌زمان یک چالش و یک فرصت است: چالش از آن جهت که خلأ حضور آمریکا می‌تواند آسیب‌پذیری‌های ائتلاف را آشکار کند و فرصت از این منظر که اعضای اروپایی ناچار می‌شوند ظرفیت‌های مستقل‌تری برای دفاع از قلمرو و زیرساخت‌های حیاتی خود ایجاد کنند./ منبع