راهبرد جدید آمریکا و لحظه سرنوشت‌ساز اروپا

در روز چهارم دسامبر، دولت آمریکا راهبرد امنیت ملی جدید خود را منتشر کرد که به‌عنوان‌ اعلام پایان غرب و چارچوب ژئوپلیتیکی تضمین‌کننده امنیت و رفاه اروپا پس از جنگ جهانی دوم تعبیر شد. واکنش اروپا چند روز سکوت بود؛ سکوتی که نشان‌دهنده شوک رهبران اروپایی در برابر ابعاد این تحول بود. هم‌زمان، تلاش ترامپ برای پیشبرد «صلح» در اوکراین نشان داد که این راهبرد در عمل چگونه اجرا خواهد شد؛ تمرکز او بر کسب جایزه صلح نوبل و معاملات تجاری با روسیه است و هر چیز دیگر مانعی تلقی می‌شود.

این وضعیت اروپا را در برابر دو چالش مرتبط قرار داده است: حمایت از اوکراین و دفاع از استقلال و حاکمیت خود. مقاومت اوکراین در برابر فشارهای سنگین و هزینه‌های سنگین به‌طور مستقیم به اراده اروپا برای تأمین حمایت مالی و سیاسی وابسته است. اگر اروپا نتواند وحدت و عزم لازم را نشان دهد، اعتبار ادعای دفاع جمعی‌اش زیر سؤال خواهد رفت.

رهبران اروپایی به افزایش بودجه‌های دفاعی و استفاده از وام‌های ۱۵۰ میلیارد یورویی برنامه SAFE اشاره می‌کنند. همچنین بخش بزرگی از نیروی دریایی روسیه در دریای سیاه نابود شده و نیروی هوایی آن به عقب رانده شده است. با این حال، افکار عمومی اروپا هنوز متقاعد نشده که کشورشان توان مقابله نظامی با روسیه را دارد.

این شکاف‌ها ناشی از باور دیرینه به این تصور است که بدون آمریکا همه چیز از دست می‌رود. حملات ترکیبی روسیه نیز احساس این روایت را افزایش داده و وحدت اروپایی را بیش از پیش متزلزل کرده است. موج پوپولیسم ملی‌گرایانه در اروپا، تقویت‌شده با تبلیغات و نفوذ روسیه، شکاف میان دولت‌های مصمم و دولت‌های ضعیف‌تر را آشکارتر کرده است.

خطر بزرگ این است که اگر اوکراین سقوط کند، روسیه و متحد آمریکایی‌اش بتوانند بدون شلیک گلوله بر اروپا مسلط شوند، کشورهای بیشتری را جدا کنند و اتحادیه اروپا را به فلج و بی‌ربطی بکشانند.

در این شرایط، آینده اروپا به اعتمادبه‌نفس و عزم آن بستگی دارد. رهبران باید نشان دهند که قادر به اقدام جمعی قاطع هستند و این اعتماد را به جامعه منتقل کنند. استفاده از دارایی‌های مسدودشده روسیه برای حمایت از اوکراین نه‌تنها ضروری بلکه از نظر نمادین بسیار مهم است.

اروپا باید تصمیم بگیرد که آیا تشخیص ترامپ از ضعف ساختاری آن واقعاً غافل‌گیرکننده است یا خیر، و اینکه آیا می‌خواهد این ضعف به‌عنوان‌ یادداشت پایانی تاریخ ثبت شود یا نه. فشارها در سال آینده افزایش خواهد یافت و اروپا باید نشان دهد که می‌تواند بدون اتکا به آمریکا از منافع خود دفاع کند./ منبع