صلح در چنگال دو رئیسجمهور
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «صلح در چنگال دو رئیسجمهور» نوشته حسین فاطمی و منتشرشده در دیپلماسی ایرانی به بررسی چرخش ناگهانی سیاست خارجی دونالد ترامپ در قبال روسیه و جنگ اوکراین پرداخته است و اقدامات و تهدیدهای اخیر دولت آمریکا و پیامدهای بالقوه آن برای آینده درگیری را تحلیل میکند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
در سه سال اخیر، نبرد اوکراین به نقطهای از فرسایش نظامی و بنبست راهبردی رسیده است که نهتنها چشمانداز دستیابی سریع روسیه به اهدافش را از میان برده، بلکه آمریکا را نیز به تغییر مسیر واداشته است. در آغاز حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، تصرف سریع کییف و تثبیت قدرت روسیه پیشبینی میشد، اما پایداری و مقاومت اوکراین و هزینههای سنگین انسانی و تجهیزاتی، این سناریو را منتفی کرد. اکنون پوتین با تلفات بسیار و وضعیت یکنواخت جبههها روبهرو شده و حملات موشکی و پهپادی را افزایش داده است، درحالیکه خطوط نبرد همچنان تغییر چندانی نکردهاند.
آمریکا، با رویکارآمدن مجدد دونالد ترامپ، دستخوش چرخشی چشمگیر در قبال جنگ اوکراین شد. ترامپ که پیشتر در سیاستهای خود نوعی تحسین ضمنی نسبت به پوتین و تردید در حمایت از اوکراین را نشان داده بود، اکنون با مواضعی تندتر، ارسال تسلیحات پیشرفته شامل سامانههای پدافند هوایی پاتریوت و موشکهای دوربرد را به اوکراین در دستور کار قرار داده است. این حمایت جدید بیش از ۱۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود و هشدار دیگری از سوی کاخ سفید، وضع تعرفههای اقتصادی سنگین علیه روسیه و شرکای اقتصادی او در صورت عدم توافق ظرف پنجاه روز آینده است.
این تغییر موضع بهنوعی پاسخی به بنبست فعلی جنگ تلقی میشود. نابودی گسترده ادوات نظامی روسیه، آسیبهای شدید انسانی و تعطیلی خطوط حملونقل و زیرساختهای حیاتی، زمینه را برای بازبینی راهبردی واشنگتن فراهم آورده است. بهکارگیری گسترده پهپادها از سوی هر دو طرف نهتنها جنگ را طولانیتر و پرهزینهتر کرده، بلکه پیشروی زمینی را دشوار و غیرممکن ساخته است. برنامه اوکراین برای تولید چهار میلیون پهپاد تا پایان سال، برتری هوایی و زمینی مسکو را عملاً به چالش کشیده است.
در برابر این وضعیت، آمریکا و متحدانش بر ارسال امکانات دفاع هوایی و موشکهای دقیق برای احیای توان دفاعی اوکراین تمرکز دارند، بهویژه آنکه کاهش ذخایر تسلیحات دفاعی، توان اوکراین برای مقابله با حملات موشکی روسیه را تضعیف کرده است. کمکهای نظامی جدید میتواند برتری تاکتیکی روسیه را تا حد زیادی خنثی کند و تعادل نیروها را تا حدی به سود دولت کییف تغییر دهد.
در بخش اقتصادی نیز، اهرم فشارهای واشنگتن نمود یافته است. یکی از اقدامات پیشنهادی، آزادسازی داراییهای مسدودشده روسیه و اختصاص مستقیم این منابع به بازسازی یا حمایت نظامی از اوکراین است. این راهکار میتواند دست بالا را از منظر مالی برای کییف تأمین کند و پیامدهای سنگینی برای اقتصاد روسیه در پی داشته باشد.
در مجموع، فضای کنونی جنگ اوکراین از مسیر تقابل مستقیم و اعتدال راهبردی عبور کرده و اکنون در مسیر استفاده افزاینده از ابزارهای نظامی، اقتصادی و فشارهای بینالمللی قرار دارد. آینده این بحران به نوع واکنش و سیاستگذاریهای دو کشور بستگی خواهد داشت، ولی مسیر فعلی، دورنمای روشنی برای پایان سریع این نبرد ترسیم نمیکند. در عوض، احتمال تشدید بحران و تداوم جنگ فرسایشی وجود دارد که تبعات چشمگیری برای وضعیت امنیت بینالمللی و ثبات اروپا خواهد داشت./ منبع
