توافق صلح اوکراین به‌رغم گفت‌وگوهای ترامپ و زلنسکی همچنان دور از دسترس است

دیدار روز ۲۸ دسامبر در مارآلاگو، نمایانگر گذار از دکترین «حمایت تا پیروزی» به دکترین «صلح از طریق معامله» است. زلنسکی در این نشست بر لزوم ضمانت‌های امنیتی ۳۰ تا پنجاه‌ساله از سوی واشنگتن تأکید کرد، در حالی که پیشنهاد فعلی ایالات متحده بر پایه یک تعهد پانزده‌ساله استوار است. طرح بیست‌ماده‌ای جدید که نسخه‌ای تعدیل‌شده از پیش‌نویس اولیه ۲۸ ماده‌ای است، شامل ایجاد مناطق آزاد اقتصادی در شرق اوکراین، خروج نیروهای طرفین از مناطق مورد مناقشه و تأمین بودجه بازسازی توسط نهادهای بین‌المللی است. با این حال، مسکو با تکرار مواضع سرسختانه خود، خروج کامل نیروهای اوکراینی از بخش‌های تحت کنترل در دونباس را پیش‌شرط هرگونه آتش‌بس می‌داند؛ درخواستی که برای کی‌یف بدون دریافت ضمانت‌های دفاعی معتبر، به‌معنای تسلیم مطلق تلقی می‌شود.

یکی از پیچیده‌ترین گره‌های این مذاکرات، وضعیت نیروگاه هسته‌ای زاپوریژیا و سرنوشت مناطق اشغالی است. پیشنهاد آمریکا مبنی بر مدیریت مشترک نیروگاه توسط روسیه، اوکراین و ایالات متحده از سوی کرملین رد شده و مسکو بر حاکمیت انحصاری خود پافشاری می‌کند. در این میان، زلنسکی ایده برگزاری «همه‌پرسی ملی» برای پذیرش هرگونه امتیاز ارضی را مطرح کرده است؛ پیشنهادی که با چالش‌های لجستیکی عظیمی روبروست، چرا که پوتین با برقراری آتش‌بس موقت برای برگزاری انتخابات مخالفت کرده و بر صلح جامع بدون توقف مقدماتی جنگ اصرار دارد. از سوی دیگر، دولت ترامپ به‌عنوان آخرین اهرم فشار، تهدید به وضع تحریم‌های فلج‌کننده علیه «ناوگان سایه» نفت‌کش‌های روسیه کرده است تا نشان دهد اگر مسکو از این پنجره دیپلماتیک استفاده نکند، واشنگتن آماده است هزینه اقتصادی جنگ را برای کرملین به‌شدت افزایش دهد. با ورود به ژانویه ۲۰۲۶، جهان در انتظار خروجی کارگروه‌های امنیتی و اقتصادی است که قرار است در کی‌یف تشکیل شود تا مشخص گردد آیا این «ماراتن صلح» به خط پایان می‌رسد یا به دور جدیدی از تشدید تنش‌ها منجر خواهد شد./ منبع