معنای بازسازی نظامی چشمگیر آلمان

در طول دهه‌ها، برخی در اروپا بر ضرورت «دفاع جمعی اروپایی» تأکید داشتند تا وابستگی نظامی به واشنگتن کاهش یابد، اما این بحث هرگز پیشرفت چندانی نکرد؛ زیرا بریتانیا و آلمان نمی‌خواستند روابط فراآتلانتیکی خود را به خطر بیندازند. با آغاز تهاجم کامل روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مشخص شد که وابستگی اروپا به توان نظامی آمریکا عمیق‌تر از همیشه است.

بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، واقعیتی جدید برای رهبران اروپایی به همراه داشت؛ تعهد آمریکا به اروپا در هاله‌ای از ابهام قرار گرفت، به‌خصوص در شرایط جنگ اوکراین. در انتخابات فدرال سال جاری، ائتلاف راست میانه CDU/CSU در آلمان به پیروزی رسید و فریدریش مرز به‌عنوان نخست‌وزیر رسید. او سریعاً برنامه‌ای برای افزایش چشمگیر نقش آلمان در دفاع اروپایی اعلام کرد.

وزیر امور خارجه آلمان در ماه می متعهد شد که این کشور پنج درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به بودجه دفاع اختصاص دهد؛ رقمی که ترامپ بارها خواستار آن شده و مارک روت، دبیرکل ناتو نیز آن را تأیید کرده است. آلمان پس از لهستان دومین عضو ناتو است که چنین تعهدی را می‌پذیرد و مرز همراه با فرانسه، بریتانیا و لهستان در تلاش برای برقراری مذاکرات صلح میان روسیه و اوکراین است.

مرز صرفاً به خواسته‌های واشنگتن تن نداده است. در سخنرانی مهم خود در پارلمان آلمان در ۱۴ می، وعده داد که ارتش آلمان به «قوی‌ترین نیروی زمینی متعارف اروپا» تبدیل خواهد شد. این تعهد برای کسانی که دوران پس از اتحاد مجدد آلمان را به یاد دارند، که سرمایه‌گذاری نظامی سنگین سیاسی ممنوع بود، بسیار شگفت‌آور است. برنامه افزایش تعداد نیروهای فعال از ۱۸۲ هزار به ۲۴۰ هزار نفر تا سال ۲۰۳۱، احتمالاً با بازگرداندن خدمت نظامی اجباری، در دستور کار قرار دارد. همچنین جایگزینی تجهیزات نظامی فرسوده مانند هواپیما، تانک و کشتی‌ها پیش‌بینی شده است. بخش باقی‌مانده بودجه صرف بهبود زیرساخت‌های دفاعی خواهد شد. حتی اگر مرز نتواند همه وعده‌های خود را عملی کند، آلمان در سال‌های آینده به بازیگری متفاوت در عرصه نظامی اروپا بدل خواهد شد.

این تحول خبری مهم برای امنیت اروپا است. در اجلاس ناتو در ژوئن، انتظار می‌رود افزایش بودجه دفاعی از دو درصد به ۳.۵ درصد تصویب شود. همچنین تعهدی به میزان ۱.۵ درصد برای زیرساخت‌های دفاعی می‌تواند مجموع بودجه را به پنج درصد برساند. با تعهد به این رقم و ترغیب دیگر کشورها به پیروی، طرح آلمان ظرفیت ناتو را تقویت می‌کند بدون اینکه اعضای اتحادیه اروپا که هنوز به دو درصد نرسیده‌اند، مجبور به قول‌های غیرقابل اجرا شوند. این اقدام همچنین برای اوکراین سودمند است زیرا امید به کاهش خطر کنار گذاشتن کامل حمایت آمریکا توسط ترامپ افزایش می‌یابد.

از سوی دیگر، این موفقیتی بزرگ برای ترامپ است که سال‌ها پرسیده بود چرا سربازان و مالیات‌دهندگان آمریکایی باید ۸۰ سال پس از پایان جنگ جهانی دوم مسئولیت حفاظت از اروپا را بر دوش بکشند. او ادعا کرده که فشارش بر اروپایی‌ها برای «بیشتر انجام دادن یا عواقب آن» هم به نفع آمریکا و هم اروپا بوده است. اکنون بعید به نظر می‌رسد ترامپ در اجلاس بعدی ناتو تهدید به کنار گذاشتن اوکراین یا خود ناتو کند، اگرچه ممکن است تیم او با انتشار گزارش سالانه نیروهای آمریکا، احتمال کاهش نیروهای مستقر در اروپا را مطرح کند.

روزهایی که ترامپ به عنوان یک انحراف در سیاست خارجی آمریکا شناخته می‌شد، گذشته است. اکنون واضح است که ولادیمیر پوتین قصد دارد استحکام ناتو را آزمایش کند و تعهد واشنگتن به امنیت اروپا قطعی نیست. به همین دلیل آلمان در آستانه ثبت تاریخ است./منبع