جنگ پهپادی اوکراین بر فراز دریای سیاه در حال اوج‌گیری است

اوکراین برای مقابله با برتری آتش روسیه به پهپادها و جنگ نامتقارن روی آورده، اما در دریای سیاه مؤثرتر عمل کرده است. این کشور یک‌سوم ناوگان دریای سیاه روسیه را خنثی کرده و ناوگان را از کریمه اشغالی عقب رانده است. پهپادهای دریایی اوکراینی ( (USVاکنون محاصره مؤثری بر بنادر روسیه اعمال می‌کنند. با این حال، درگیری ادامه دارد؛ مسکو از اشتباهات می‌آموزد و دفاع‌های جدیدی سرمایه‌گذاری می‌کند. اوکراین پیشتاز است، اما کرملین سیستم‌های بدون سرنشین و تأثیرشان بر جنگ دریایی را جدی‌تر گرفته است.

پس از تهاجم سال ۲۰۱۴ روسیه، اوکراین ناوگانش را از دست داد و پیش از سال ۲۰۲۲، تنها کشتی جنگی خود را رها کرد. کی‌یف زود فهمید برابری نظامی ناممکن است. سرهی کوزان، رئیس مرکز امنیت اوکراین، گفته است: «ناوگان بر اصل نامتقارن ساخته شد». با منابع برتر روسیه، کی‌یف به نبوغ مردمش تکیه کرد. والری زالوژنی جایی نوشت: «مزیت اوکراین در مردمی است که کشور را به مرکز نوآوری میدان نبرد تبدیل کردند». نوآوری به جایگزینی ناوها با پهپادها منجر شد. دبورا فرلامب (دبورا فیرلمب، شریک بنیانگذار شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر گرین فلگ ونچرز با تمرکز بر اوکراین) یک‌بار گفت: «باید ربات‌ها را فرستاد، نه انسان‌ها را» حفاظت از جان سربازان اولویت است و اوکراین راهبرد «اول ربات‌ها» را با سپر فناوری پیگیری می‌کند. یک سرباز گفته است: «این جنگ پهپادها و فناوری است».

پهپادهای دریایی اوکراین توازن دریای سیاه را تغییر داده و توجه جهانی را جلب کرده‌اند. اکونومیست نوشت: «دریانوردان جهان برای دفاع در برابر حملات پهپادی به این جنگ چشم دوخته‌اند». این موفقیت برای اوکراین دلگرم‌کننده و برای متحدان نگران‌کننده است. مانند جنگ هوایی، فریب‌ها کلیدی‌اند: گروه‌های فریب دفاع‌ها را مختل می‌کنند، سپس پهپادهای تهاجمی ضربه می‌زنند. اطلاعات دفاعی اوکراین گزارش داد که این پهپادها پانصد میلیون دلار خسارت به ناوگان روسیه وارد کرده‌اند.

غرب باید این درس‌ها را سریع فرابگیرد، زیرا پهپادهای ارزان‌قیمت روسیه جت‌های گران را به‌چالش کشیده‌اند. گرگوری فالکو گفت: «مقیاس و هزینه پهپادها جنگ را تعیین می‌کند». تا سال ۲۰۲۳، اوکراین ناوگان خودکار ایجاد کرد. زالوژنی نوشت: «کشتی‌های قدرتمند در بنادر مخفی شده‌اند».

پهپادهای ارزان‌قیمت، ناوهای گران را تهدید کردند. این عدم تقارن، عصر «ناوگان احتیاط» را رقم زد. اولکساندرا اوستینوا (یک نماینده مجلس اوکراین از حزب هولوس) گفت: «میدان نبرد امروز با سال‌های ۲۰۲۲ یا ۲۰۲۴ متفاوت است».

موفقیت‌های اولیه اوکراین را تهاجمی کرد. پهپادهای مخصوص محاصره غلات روسیه را شکستند و سپس ناوگان آن را محاصره کردند. کیریلو بودانوف گفت: «ناوگان روسیه کاملاً محاصره شده است». اوکراین این تاکتیک‌ها را به «تحریم‌های کینتیک» گسترش داد. در ماه سپتامبر ۲۰۲۵، پهپادها زیرساخت‌های نفتی توپسه و پایگاه نوووروسیسک را هدف قرار دادند.

روسیه سامانه‌های دفاع‌های کریمه را تقویت کرد، اما مسابقه تسلیحاتی ادامه دارد؛ ضداقدامات به‌سرعت خنثی می‌شوند. ساموئل بندت (عضو ارشد کمکی در مرکز امنیت نوین آمریکا) گفت: «چرخه نوآوری دو تا سه‌ماهه است». روسیه پهپادهای خود مانند ویزیر و مورنا را با الهام از اوکراین بازطراحی کرد و برای شناسایی و حمله توسعه داد.

اوکراین فراتر از اینها نیز رفت: پهپادها حامل دید اول‌شخص شدند و سامانه پانسیر را در خرسون نابود کردند. در ماه سپتامبر ۲۰۲۵، پهپاد شرایک-۱۰ بالگرد میل-۸ را سرنگون کرد و در ماه می، پهپاد دریایی با موشک‌های هوابه‌هوا دو فروند جت سوخو-۳۰ را با وارد آوردن خسارت صد میلیون دلار از بین برد.

روسیه در ماه آگوست ۲۰۲۵ با کمک پهپاد، کشتی شناسایی سیمفروپول را غرق کرد که اقدامی نمادین بود. در ماه آوریل ۲۰۲۵، پوتین برنامه صد میلیارد دلاری ده‌ساله برای نوسازی ناوگان را اعلام کرد. شرکت مسکو کاتران، پهپادهای دید اول‌شخص را تا شعاع دویست کیلومتر آزمایش می‌کند. پهپاد اوکراینی باراکودا نیز با هوش مصنوعی، یک مدل مدولار است و برای مین‌گذاری یا پرتاب موشک طراحی شده است.

سامانه‌های بدون سرنشین، جنگ دریایی را دگرگون کرده‌اند. ناوگان نوآور اوکراین یکی از بزرگ‌ترین ناوگان‌های جهان را وادار به مخفی شدن کرد و نشان داد جنگ نامتقارن می‌تواند قدرت‌های بزرگ را شکست دهد. با گسترش پهپادهای خودمختار، عصر ناوگان احتیاط عمیق‌تر می‌شود./ منبع