سیاست «فاصله» بیروت از تهران بدون دستاورد داخلی
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «سیاست فاصله بیروت از تهران بدون دستاورد داخلی» در دیپلماسی ایرانی منتشر شده است. این یادداشت به رویکرد دولت جدید لبنان در فاصلهگیری از تهران تحت فشارهای خارجی پرداخته و آن را عاملی غیرمولد در حل بحرانهای اقتصادی و سیاسی این کشور دانسته است. این تحلیل تأکید دارد که بیتوجهی به پیشنهادهای همکاری ایران و اتکای افراطی به غرب موجب وابستگی بیشتر و تضعیف استقلال لبنان شده است. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
لبنان در ماههای اخیر با وجود بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی شدید، از پذیرش کمکهای ۶۰ میلیون دلاری ایران خودداری کرده است. این کمکها که با نیت مردمی و بشردوستانه برای حمایت از مردم لبنان اختصاص یافته بود، بهدلیل فشارهای بینالمللی و نگرانی از تحریمها از سوی دولت بیروت رد شد. در حالیکه آمریکا و کشورهای غربی طی سه سال گذشته وعدههای فراوانی درباره پشتیبانی از لبنان دادهاند، اما در عمل هیچگونه یاری مؤثر و قابل توجهی در جهت حل بحران این کشور ارائه نکردهاند. این سیاست دوگانه و محافظهکارانه، باعث نارضایتی عمومی در داخل لبنان و تقویت رویکردهای انتقادی نسبت به وابستگی بیش از اندازه دولت به غرب شده است. مقامات لبنانی با استناد به تحریمهای آمریکا و اروپا، از پذیرش کمکهای ایرانی خودداری کردند و این اقدام از سوی ناظران، تصمیمی سیاسی و برخلاف منافع ملت لبنان تلقی شد. به باور تحلیلگران، سیاست فاصلهگذاری بیروت از تهران بیشتر نتیجه فشارهای منطقهای و بینالمللی است تا تصمیمی بر اساس منافع داخلی. دولت جدید لبنان به ریاست جوزاف عون و نخستوزیری نواف سلام، در چارچوب توصیههای برخی دولتهای عربی و غربی، مسیر تعدیل روابط با جمهوری اسلامی ایران را در پیش گرفته است. این در حالی است که بیروت از این تغییر رویکرد سود ملموسی نبرده و همچنان با فروپاشی اقتصادی، تورم فزاینده، بیثباتی سیاسی و نبود اجماع داخلی روبهرو است. از سوی دیگر، اسرائیل نیز با وجود توافقات پیشین، به عملیات نظامی و ترور در خاک لبنان ادامه میدهد؛ امری که نشانه ناکامی سیاست نزدیکی به غرب در ایجاد امنیت و ثبات در این کشور است. استمرار این وضعیت، وابستگی لبنان را به حمایتهای خارجی افزایش داده و استقلال سیاسی آن را بیش از پیش تضعیف کرده است. با این حال، جمهوری اسلامی ایران جایگاه لبنان را در معادلات منطقهای راهبردی خود همچنان کلیدی میداند. سفرهای اخیر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، به بیروت نشانه اهمیت این کشور در راهبردهای سیاست خارجی تهران است. شرایط جدید لبنان ایجاب میکند که ایران با هوشمندی و دقت، روابط خود را با بیروت بازتنظیم کند تا از شکلگیری فاصله سیاسی عمیق میان دو کشور جلوگیری شود. در این میان، حزبالله لبنان نیز در مرحلهای حساس از تحولات داخلی قرار دارد؛ وضعیتی که برخی تحلیلگران از آن به عنوان دوره گذار «پس از سیدحسن نصرالله» یاد میکنند. این تغییر میتواند معادلات سیاسی لبنان را پیچیدهتر کند. با وجود چالشها و فشارهای خارجی، ایران بر حفظ ثبات لبنان، حمایت از محور مقاومت و جلوگیری از نفوذ بازیگران بیثباتساز متمرکز است. تداوم همکاری تهران و بیروت نهتنها برای منافع دو طرف بلکه برای موازنه قدرت در غربآسیا اهمیت حیاتی دارد و گسست در این روابط میتواند به سود دشمنان مشترک دو کشور تمام شود./ منبع
