چگونه یک دستیار ناشناخته سفارت، سیاست آمریکا در قبال اسرائیل را تغییر داد؟

در بهار امسال، دیپلمات‌های آمریکایی در اورشلیم گزارشی فوری درباره خطر قحطی ناشی از جنگ غزه و ممنوعیت کمک‌رسانی از سوی اسرائیل تهیه کردند، اما این گزارش هرگز به واشنگتن نرسید. به‌جای آن، دیوید میلستین، مشاور ارشد سفیر آمریکا مایک هاکبی، گزارشی فرستاد که به گفته منابع وزارت خارجه شبیه بیانیه تبلیغاتی «بنیاد بشردوستانه غزه» بود؛ بنیادی که سازمان‌های اصلی امدادرسانی آن را به خطر انداختن فلسطینی‌ها متهم کرده بودند. دو ماه بعد، نخستین بار قحطی در غزه از سوی نهادهای بین‌المللی اعلام شد. این رویداد نشان داد که میلستین فراتر از جایگاهش بر سیاست آمریکا تأثیر گذاشته و عملاً به عنوان مدافع سرسخت اسرائیل عمل می‌کند؛ او گزارش‌های انتقادی را حذف کرده، کارمندان منتقد را کنار زده و حتی تلاش کرده اصطلاح «یهودا و سامره» را جایگزین «کرانه باختری» در اسناد کند.

میلستین پیش‌تر با سیاستمداران جمهوری‌خواه طرفدار اسرائیل چون تد کروز و ران دیسانتیس همکاری داشت. در تیرماه، اختلاف او با شاهد قریشی، مسئول رسانه‌ای وزارت خارجه در امور اسرائیل و فلسطین، به اخراج قریشی منجر شد. به گفته قریشی، میلستین از نفوذ خود در دفتر وزیر خارجه مارکو روبیو استفاده کرده بود. این اقدام فضای ترس در وزارت خارجه ایجاد کرد، چرا که نشان داد او قادر به حذف مخالفان است.

ریشه نفوذ او به دولت اول ترامپ بازمی‌گردد، زمانی که با انتقال سفارت آمریکا به اورشلیم، کنسولگری ویژه فلسطینیان حذف و همه گزارش‌ها زیر نظر سفیر اسرائیل قرار گرفت. در آن دوره آریه لایت‌استون، رئیس دفتر سفیر دیوید فریدمن، نقش مشابهی در جلوگیری از ارسال گزارش‌های انتقادی داشت. با بازگشت ترامپ، استقلال بخش فلسطینی از بین رفت و میلستین جایگزین لایت‌استون شد. لایت‌استون نیز به عنوان مشاور استیو ویتکاف، فرستاده صلح ترامپ، فعالیت می‌کند و ارتباط میان سازمان ملل و بنیاد بشردوستانه غزه را مدیریت کرده است.

فضای کلی وزارت خارجه تحت دولت دوم ترامپ به‌گونه‌ای است که ابراز نگرانی معادل سرپیچی تلقی می‌شود. پیش از آغاز دولت، اعضای تیم انتقالی به دنبال شناسایی «حامیان ساف» در وزارت خارجه بودند. این امر همراه با هشدارها درباره «دولت پنهان» باعث هراس کارکنان شد. اکنون حتی کسانی که دیدگاهی متعادل نسبت به مسئله اسرائیل-فلسطین دارند، از بیان نظر خود پرهیز می‌کنند.

نمونه دیگر دخالت میلستین در واکنش به طرح ایرلند برای ممنوعیت تجارت با شهرک‌های کرانه باختری بود؛ او بیانیه‌ای تند علیه دوبلین تهیه کرد، هرچند دیپلمات‌های اروپایی موفق شدند از انتشار آن جلوگیری کنند. همچنین او نسخه گزارش حقوق بشری وزارت خارجه درباره اسرائیل و فلسطین را بازنویسی کرد و بخش‌های انتقادی نسبت به اسرائیل را حذف نمود، به‌طوری‌که گزارش نهایی تنها ۹ صفحه شد، در مقایسه با گزارش صدصفحه‌ای سال قبل.

میلستین برای تقویت مواضع خود به منابعی چون «رصد رسانه‌های فلسطینی» تکیه دارد که به جانبداری از اسرائیل متهم است. به گفته یکی از مقامات، او این منابع را به‌عنوان اخبار معتبر معرفی می‌کند، بدون اشاره به سوگیری آشکارشان. در مجموع، تجربه مقامات نشان می‌دهد که در دولت دوم ترامپ فرهنگ سکوت و حذف منتقدان تقویت شده و میلستین توانسته با استفاده از این فضا نفوذ قابل‌توجهی در سیاست آمریکا نسبت به اسرائیل پیدا کند./ منبع