تشدید مواضع اسرائیل درباره جولان؛ ریشه‌های تاریخی و اهداف سیاسی یک تنش جدید
افزایش لفاظی‌های مقامات اسرائیلی درباره بلندی‌های جولان و توجیه اشغالگری با ادعاهای تاریخی، بازتابی از فشارهای انتخاباتی، چالش‌های مشروعیت و تلاش برای دفع فشارهای آمریکا است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای تحلیلی با عنوان «تشدید مواضع اسرائیل درباره جولان؛ ریشه‌های تاریخی و اهداف سیاسی یک تنش جدید» به قلم عدنان علی (Adnan Ali) در نیو عرب (The New Arab) منتشر شده است. این مقاله با بررسی تقابل کلامی اخیر میان مقامات سوریه و اسرائیل در مجمع عمومی سازمان ملل، ادعاهای تاریخی و انگیزه‌های سیاسی پشت پرده موضع‌گیری‌های سخت‌گیرانه تل‌آویو درباره بلندی‌های جولان را تحلیل می‌کند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
مسئله بلندی‌های جولان، منطقه سوری تحت اشغال اسرائیل از سال ۱۹۶۷، بار دیگر در کانون توجهات سیاسی قرار گرفته است. این موضوع پس از آن برجسته شد که رئیس‌جمهور سوریه در مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد جولان همواره خاکی سوری باقی خواهد ماند و الحاق آن در سال ۱۹۸۱ فاقد اعتبار است. او با اشاره به بیش از ۵۰۰ حمله هوایی و توپخانه‌ای و هزار و دویست مورد تهاجم اسرائیل از اواخر سال ۲۰۲۴، خواستار عقب‌نشینی تل‌آویو به خطوط پیش از این تاریخ و پایبندی به توافق جداسازی سال ۱۹۷۴ شد.
در واکنش به این اظهارات، مقامات اسرائیلی مواضع تندی اتخاذ کردند. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با استناد به روایات مذهبی مدعی شد که یهودیان از زمان حضرت موسی در جولان حضور داشته‌اند. هم‌زمان، وزیر دفاع اسرائیل تهدید کرد که در صورت هرگونه حمله از سمت سوریه، اراضی بیشتری تصرف شده و بر اساس «قوانین جنگ» برای همیشه در اختیار اسرائیل باقی خواهد ماند.
به باور تحلیلگران، این واکنش‌های تند ریشه در دو عامل اصلی دارد: نخست، فشارهای فزاینده بین‌المللی و بحران مشروعیت اسرائیل، که تل‌آویو را وادار کرده است تا این مسئله را به یک کارزار روایی و سیاسی تبدیل کند؛ و دوم، ملاحظات سیاست داخلی اسرائیل. در آستانه انتخابات ماه اکتبر، مقامات اسرائیلی تلاش می‌کنند با اتخاذ مواضع سرسختانه امنیتی، افکار عمومی را با خود همراه کنند و هم‌زمان مسیر فشارهای احتمالی آمریکا برای ازسرگیری مذاکرات امنیتی میان سوریه و اسرائیل را مسدود نمایند.
با این حال، ادعاهای تاریخی نتانیاهو با واقعیت‌های منطقه همخوانی ندارد. جولان در طول هزاره‌ها سکونتگاه تمدن‌های متعددی از جمله آرامی‌ها، آشوری‌ها، نبطی‌ها و غسانیان بوده و فرهنگ‌ها و زبان‌های کنعانی، آرامی و عربی در آن رواج داشته است. علاوه بر این، بر اساس متون مذهبی از جمله تورات، حضرت موسی هرگز وارد این سرزمین نشد و در صحرای سینا درگذشت؛ موضوعی که نشان می‌دهد استفاده از این روایت، صرفاً یک مانور سیاسی است.
واقعیت این است که در سال ۱۹۶۷، حدود ۱۵۰ هزار شهروند سوری در جولان زندگی می‌کردند که بخش اعظم آن‌ها پس از جنگ آواره شدند و تنها ساکنان چند روستای عمدتاً دروزی‌نشین در این منطقه باقی ماندند. امروز، به استثنای ایالات متحده و اخیراً کلمبیا، هیچ کشوری حاکمیت اسرائیل بر این منطقه را به رسمیت نمی‌شناسد و سازمان ملل همچنان جولان را بخشی از خاک اشغال‌شده سوریه می‌داند./ منبع