حماس در حال مذاکره درباره طرح آتش‌بس آمریکا با دیگر جناح‌های فلسطینی

حماس اعلام کرده که همچنان در حال بررسی پیشنهاد آمریکا برای آتش‌بس ۶۰ روزه با اسرائیل است؛ پیشنهادی که اسرائیل یک روز پیش از آن با آن موافقت کرده بود. حماس همچنین گفته در حال مشورت با دیگر گروه‌های فلسطینی در این زمینه است. در بیانیه اولیه، این جنبش اعلام کرده بود که این طرح هیچ‌یک از مطالبات عادلانه و مشروع مردم فلسطین را تأمین نمی‌کند و نشان‌دهنده آن است که اسرائیل به‌طور بنیادین به‌دنبال تثبیت اشغال و ادامه سیاست‌های کشتار و قحطی حتی در دوره‌ای است که قرار بود کاهش تنش باشد. با این حال، حماس در همان زمان نیز به‌صورت رسمی این طرح را رد نکرد و اعلام کرد که در حال انجام یک بررسی دقیق و مسئولانه است.

جزئیات این طرح که توسط نماینده ویژه آمریکا با کمک مصر و قطر تهیه شده، به‌صورت رسمی منتشر نشده، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که مدت آتش‌بس ۶۰ روز خواهد بود. در هفته اول، حماس ۲۸ گروگان اسرائیلی شامل ۱۰ نفر زنده و ۱۸ نفر کشته‌شده را آزاد خواهد کرد. در مقابل، ۱۲۳۶ زندانی فلسطینی و بقایای پیکر ۱۸۰ فلسطینی آزاد خواهند شد. در حال حاضر ۵۸ گروگان در غزه باقی مانده‌اند که گفته می‌شود حدود ۲۰ نفر از آن‌ها زنده‌اند.

با شروع آتش‌بس، اسرائیل متعهد خواهد شد که عملیات نظامی در غزه را متوقف کند و اجازه ورود کمک‌های بشردوستانه بیشتری به این منطقه را بدهد. این کمک‌ها از طریق سازمان ملل، هلال احمر و دیگر کانال‌های مورد توافق وارد خواهند شد. اگر مذاکرات بیشتر برای دستیابی به آتش‌بس دائمی در مدت این ۶۰ روز به نتیجه نرسد، امکان تمدید توافق وجود دارد. در صورت حصول توافق دائمی، حماس باید ۳۰ گروگان باقی‌مانده را آزاد کند.

با این حال، حماس تأکید کرده که این پیشنهاد هیچ تضمینی برای ورود کمک‌های بشردوستانه به غزه ارائه نمی‌دهد، تعهدی به خروج نیروهای اسرائیلی از این منطقه ندارد و اشاره‌ای به وضعیت پس از پایان ۶۰ روز نشده است. یکی از سخنگویان حماس در گفت‌وگو با رسانه‌ای وابسته به حوثی‌ها در یمن اعلام کرده که این طرح «با آنچه پیش‌تر با میانجی آمریکایی مورد توافق قرار گرفته بود، فاصله زیادی دارد».

تلاش‌های اخیر برای دستیابی به آتش‌بس به دلیل عدم انعطاف طرفین بر سر مسائل اصلی به بن‌بست رسیده است. اسرائیل خواستار خلع‌سلاح کامل حماس، انحلال آن به‌عنوان یک نیروی حاکم و بازگرداندن تمامی گروگان‌ها پیش از پایان جنگ است. از سوی دیگر، حماس اعلام کرده حاضر به کنار گذاشتن سلاح‌های خود نیست و معتقد است که اسرائیل باید ابتدا نیروهایش را از غزه خارج کرده و به جنگ پایان دهد.

هم‌زمان با این بن‌بست سیاسی، وضعیت انسانی در غزه به‌شدت وخیم‌تر شده است. در روز جمعه، حملات هوایی اسرائیل باعث کشته شدن ۲۷ نفر شد. سازمان امور بشردوستانه سازمان ملل نیز اسرائیل را متهم کرده که به‌جز مقدار اندکی، مانع ورود کمک‌ها به غزه شده و این منطقه را به «گرسنه‌ترین نقطه زمین» تبدیل کرده است. در همین حال، سامانه جدید توزیع کمک‌ها که با حمایت آمریکا راه‌اندازی شده نیز در جنوب غزه موجب هرج‌ومرج شده است.

در سطح بین‌المللی نیز تحولات امنیتی ادامه دارد. گفت‌وگوی امنیتی شانگری-لا روز جمعه در سنگاپور آغاز شد، اما وزیر دفاع چین در این نشست شرکت نکرد و هیئتی با سطح پایین‌تر را اعزام کرد. این اقدام در تضاد با حضور قوی آمریکا بود که وزیر دفاع ایالات متحده برای ارائه دیدگاهی جامع از اولویت‌های دفاعی این کشور در منطقه هند-پاسیفیک در دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به سنگاپور سفر کرده است.

در حالی که بسیاری از مقام‌های دفاعی حاضر در این نشست بر تنش‌های آمریکا-چین و تهدیدات فزاینده در منطقه هند-پاسیفیک تمرکز دارند، رهبران اروپایی هشدار دادند که جامعه بین‌المللی نباید از تلاش برای پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین غافل شود. رئیس‌جمهور فرانسه هشدار داد که اگر به روسیه اجازه داده شود بخشی از خاک اوکراین را بدون واکنش جهانی تصرف کند، این پیامدهایی برای دیگر نقاط جهان از جمله تایوان و فیلیپین خواهد داشت.

در زمینه صلح اوکراین نیز تنش‌ها ادامه دارد. وزیر خارجه اوکراین روسیه را متهم کرد که عمداً مذاکرات صلح را با خودداری از ارائه یادداشت رسمی شرایط پیشنهادی خود به تأخیر می‌اندازد. هر دو طرف پس از مذاکرات مستقیم اخیر در استانبول توافق کرده بودند که شرایط خود را برای صلح ارائه دهند. اوکراین می‌گوید که این یادداشت را به روسیه و آمریکا تحویل داده، اما کرملین اعلام کرده که شرایطش را فقط در دور بعدی مذاکرات ارائه خواهد کرد. این مذاکرات برای دوشنبه آینده در استانبول برنامه‌ریزی شده، اما اوکراین تهدید کرده در صورتی که پیش‌تر شرایط روسیه اعلام نشود، ممکن است در این جلسه شرکت نکند. وزیر خارجه اوکراین تأکید کرده که کشورش خواهان ادامه مذاکرات برای پایان جنگ در سال جاری است، اما روسیه باید ابتدا آتش‌بسی بدون شرط را بپذیرد تا امکان گفت‌وگو فراهم شود. با این حال، روسیه ظاهراً تمایل چندانی به توقف فوری جنگ ندارد و بر عوامل ریشه‌ای منازعه، از جمله جاه‌طلبی‌های اوکراین برای پیوستن به ناتو، تمرکز دارد.

در همین حال، نمایندگان بیش از ۳۰ کشور در هنگ‌کنگ گردهم آمدند تا یک نهاد جهانی جدید برای حل‌وفصل منازعات از طریق میانجیگری تأسیس کنند. این نهاد که «کنوانسیون تأسیس سازمان بین‌المللی برای میانجیگری» نام گرفته، با هدف ارائه راه‌حل‌هایی بر اساس «خِرد چینی» برای حل اختلافات بین دولت‌ها و عبور از ذهنیت بازی مجموع صفر شکل گرفته است. وزیر خارجه چین تأکید کرده که این نخستین نهاد حقوقی بین‌دولتی با تمرکز بر میانجیگری است و می‌تواند به تقویت اصول منشور سازمان ملل کمک کند. با این حال، برخی کارشناسان هشدار داده‌اند که این ابتکار ممکن است در راستای اهداف چین برای افزایش نفوذ خود در میان کشورهای جنوب جهانی باشد. پکن مدت‌هاست تلاش می‌کند در میان کشورهای در حال توسعه نقش رهبری ایفا کند و با توجه به انزوای واشنگتن در پی جنگ تجاری ترامپ، به دنبال ارتقای جایگاه خود در نظام داوری جهانی در سطحی برابر با دیوان بین‌المللی دادگستری است./ منبع