ایران به واشنگتن ضرب‌الاجل داد؛ اسلام‌آباد را زیر نظر بگیرید، نه کاخ سفید
ایران برای احیای توافق اسلام‌آباد به واشنگتن چهار تا پنج روز مهلت داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «ایران به واشنگتن ضرب‌الاجل داد؛ اسلام‌آباد را زیر نظر بگیرید، نه کاخ سفید» به قلم منصور قیصر (Mansoor Qaisar) در میدل ایست مانیتور (Middle East Monitor)منتشر شده است و تحولات دیپلماتیک پیرامون پیشنهاد جدید آتش‌بس و نقش پاکستان، قطر و چین در تلاش برای بازگرداندن آمریکا و ایران به چارچوب توافق اسلام‌آباد را بررسی می‌کند و تأکید دارد که تصمیم نهایی همچنان به محاسبات واشنگتن وابسته است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
رئیس‌جمهور ایران، مسعود پزشکیان، در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد که ایران تسلیم نخواهد شد؛ این موضع پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ظاهراً ایران را به نابودی تهدید کرده بود. با این حال، بخش مهم‌تر تحولات در حاشیه مجمع عمومی و در تماس‌های دیپلماتیک رخ داد. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد تهران نقشه راه مکتوب به واشنگتن ارائه کرده است که شامل آتش‌بس مرحله‌ای ۶۰ روزه، بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و پایان محاصره دریایی آمریکا است. تهران برای پذیرش این پیشنهاد چهار تا پنج روز مهلت تعیین کرده و عباس عراقچی نیز گفته است این چارچوب اساساً همان توافقی است که آمریکا در ژوئن در اسلام‌آباد پذیرفته و تا ماه جولای آن را کنار گذاشته بود.
به همین دلیل، کانون دیپلماسی کنونی را نباید صرفاً در واشنگتن یا مجمع عمومی سازمان ملل جست‌وجو کرد، بلکه باید به نقش اسلام‌آباد، دوحه و پکن توجه داشت. پاکستان که در ماه ژوئن میانجی توافق یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بود، خواهان حل اولتیماتوم کنونی بدون فروپاشی دوباره آتش‌بس است. بسته‌ماندن طولانی تنگه هرمز می‌تواند بر هزینه واردات انرژی، حواله‌های پاکستانی‌های شاغل در کشورهای حاشیه خلیج فارس و ارزش پول پاکستان فشار وارد کند. با این حال، توان پاکستان محدود است: اسلام‌آباد می‌تواند کانال ارتباطی را باز نگه دارد، اما نمی‌تواند واشنگتن را به اجرای توافقی وادار کند که پیش‌تر از آن عقب‌نشینی کرده است. مذاکرات اولیه اسلام‌آباد در ماه آوریل بدون توافق پایان یافت و آتش‌بس ژوئن نیز تا ۸ جولای فروپاشید.
قطر کانال متفاوتی در اختیار دارد. این کشور روابط دیرینه‌ای با واشنگتن و تهران دارد و به‌دلیل قرار گرفتن در معرض مستقیم پیامدهای هر درگیری در خلیج فارس، انگیزه اقتصادی برای کاهش تنش دارد. کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز بنا بر گزارش‌ها خواهان ازسرگیری تعامل آمریکا و ایران در حاشیه نشست مجمع عمومی بودند؛ زیرا جنگ در ورودی خلیج فارس می‌تواند صادرات انرژی قطر را مستقیماً تهدید کند.
چین نیز وارد این تلاش شده است. این شی جین‌پینگ نبود، بلکه وانگ یی، وزیر خارجه چین، در دیدار با عباس عراقچی خواستار بازگشت زودهنگام تهران و واشنگتن به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد شد و هشدار داد ادامه جنگ در منافع مشترک طرف‌ها نیست. این موضع پیش از دیدار شی و ترامپ مطرح شد. وابستگی چین به واردات انرژی و رابطه‌اش با آمریکا باعث شده پکن از فرصت این دیدار برای بازگرداندن چارچوب آتش‌بس به میز مذاکره استفاده کند.
در نهایت، برخلاف الگوهای چند دهه گذشته، بازیگران میانی در حال ایجاد پل میان طرف‌های درگیرند؛ وضعیتی که به کاهش اعتبار واشنگتن پس از فروپاشی توافق ماه ژوئن مرتبط دانسته می‌شود. مسئله اصلی، پذیرش یا رد پیشنهاد ایران در مهلت چهار تا پنج روزه است. اگر واشنگتن بپذیرد، پاکستان، قطر و چین نقش میانجی‌گری خود را برجسته خواهند کرد؛ اگر نپذیرد، مهلت پایان می‌یابد و کارآمدی دیپلماسی میانی در برابر تشدید تقابل آزموده می‌شود. تصمیم در اسلام‌آباد، دوحه یا پکن گرفته نخواهد شد، بلکه به محاسبه واشنگتن درباره هزینه فروپاشی دوباره توافق در برابر امضای مجدد آن بستگی دارد./ منبع