زمین سوخته؛ اسرائیل چگونه جنوب لبنان را غیرقابل سکونت میکند
تخریب سیستماتیک ۵۰ روستای مرزی و مسمومسازی زمینهای کشاورزی، بازگشت ساکنان جنوب لبنان را با بحران بلندمدت روبهرو کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، تحلیلی با عنوان «زمین سوخته؛ اسرائیل چگونه جنوب لبنان را غیرقابل سکونت میکند» به قلم الکس مارتین آستلی (Alex Martin Astley) در نیو عرب (The New Arab) منتشر شده است. این تحلیل ابعاد انسانی، زیستمحیطی و راهبردی تخریبهای ارتش اسرائیل در مناطق اشغالی جنوب لبنان و نوار «خط زرد» را بررسی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
تجاوز و اشغالگری اسرائیل در جنوب لبنان فراتر از تلفات انسانی حدود ۹ هزار نفر از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، به نابودی کامل بافت روستایی و محیط زیست منطقه منجر شده است. بر اساس مستندات میدانی، حدود ۵۰ روستای مرزی به طور کامل با خاک یکسان شدهاند که بخش بزرگی از این تخریبها در خلال دو دوره آتشبس از نوامبر ۲۰۲۴ و آوریل ۲۰۲۶ رخ داده است. روستای خط مقدم کفرکلا با بمباران، انفجارهای زمینی و بولدوزر عملاً از نقشه محو شده و در ماههای اخیر نیز زیرساختهای غیرنظامی مانند چاههای آب و مدارسی در منصوری و حولا منهدم شدهاند.
موج دوم تشدید درگیریها در مارس ۲۰۲۶ باعث آوارگی ۱.۲ میلیون نفر، معادل حدود یکپنجم جمعیت لبنان، شد و با وجود کاهش حملات، حدود ۳۰۰ هزار نفر تا پایان سپتامبر همچنان آواره ماندهاند. نیروهای اسرائیلی با اشغال نوار ۱۰ کیلومتری در جنوب «خط زرد»، مانع بازگشت ساکنان و حتی برداشت محصول زیتون در روستاهایی مانند کفرشوبا و یاطر شدهاند؛ این در حالی است که خسارت مستقیم به ساختمانهای جنوب لبنان دستکم ۱.۳۸ میلیارد دلار برآورد میشود.
فاجعه زیستمحیطی ناشی از این عملیات ابعاد بیسابقهای دارد. به گفته وزیر محیط زیست لبنان، بیش از ۱۶ هزار هکتار از زمینهای کشاورزی و جنگلها بر اثر بمباران و استفاده از مهمات فسفر سفید سوختهاند. نشت فلزات سنگین، فسفر و پاشیدن علفکشهای شیمیایی مانند گلایفوسیت در حوضه رودخانه لیتانی، خاک و منابع آب صدها روستا را مسموم کرده و حیات وحش منطقه را نیز در معرض نابودی قرار داده است.
برخلاف اشغالگری سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ که با استقرار گسترده نیرو در شهرها همراه بود، اسرائیل اکنون با تکیه بر پهپادها، رباتهای مسلح و هوش مصنوعی، از طریق ایجاد «مناطق حائل» و ویرانگری گسترده به دنبال تحمیل واقعیت جدیدی مشابه غزه و قنیطره سوریه است. نواف سلام، نخستوزیر لبنان، این رویکرد را «سیاست زمین سوخته و مجازات جمعی» توصیف کرده است.
اسرائیل خروج خود را به خلع سلاح حزبالله مشروط کرده، در حالی که ارتش لبنان توان و اراده اجرای چنین اقدامی را بدون خطر جنگ داخلی ندارد. در نتیجه، حتی در صورت خروج نیروهای اسرائیلی، نابودی زیرساختها و مسمومیت اکوسیستم کشاورزی و فقدان بودجه بینالمللی بازسازی، بخشهای بزرگی از جنوب لبنان را برای سالهای طولانی غیرقابل سکونت نگه خواهد داشت./ منبع