یک سال پایداری فلسطینیان

سال ۲۰۲۵ برای فلسطینیان با امیدی واهی آغاز شد؛ آتش‌بس ۱۹ ژانویه که قرار بود به کابوس جنگ پایان دهد، به‌سرعت توسط اسرائیل نقض شد و جای خود را به محاصره‌ای داد که در آگوست ۲۰۲۵ منجر به اعلام رسمی «قحطی» در شمال غزه توسط سازمان فائو (FAO) گردید. اسرائیل با اجرای فازهای اول و دوم عملیات «ارابه‌های جدعون» در ماه‌های می و جولای، تلاش کرد تا شمال غزه را به‌طور کامل اشغال و تخلیه کند، اما با مقاومت سرسختانه در جبالیا و شهر غزه روبرو شد. در همین حال، کرانه باختری نیز شاهد تهاجمات بی‌سابقه‌ای به اردوگاه‌های جنین و نورشمس بود که به موازات الحاق غیررسمی دره اردن و مناطق (C) پیش می‌رفت. گزارش‌های آنکتاد (UNCTAD) در نوامبر ۲۰۲۵ تایید کردند که اقتصاد غزه به ۱۳ درصد حجم خود در سال ۲۰۲۲ تقلیل یافته و عملاً هفت دهه توسعه انسانی در این بستر نابود شده است.

در عرصه دیپلماتیک، سپتامبر ۲۰۲۵ شاهد موجی از شناسایی رسمی دولت فلسطین توسط قدرت‌هایی چون انگلیس، فرانسه، کانادا و استرالیا بود؛ اقدامی که با واکنش تند نتانیاهو روبرو شد و آن را «پاداشی به تروریسم» خواند. اما نقطه چرخش سال، رونمایی از «طرح جامع صلح غزه» توسط دونالد ترامپ در روز ۲۹ سپتامبر بود. این طرح که در نشست شرم‌الشیخ (روز ۱۳ اکتبر) با حضور سران کشورهای عربی نهایی شد، بر استقرار «نیروهای ثبات‌ساز بین‌المللی» (ISF) و تشکیل یک «شورای صلح» به ریاست خود ترامپ تأکید دارد. اگرچه قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت در نوامبر این چارچوب را تایید کرد، اما فلسطینیان به‌شدت با هرگونه مدل حکمرانی «تحت قیمومت» مخالفت کرده و بر حق تعیین سرنوشت خود اصرار ورزیدند. با این حال، توافق روز ۱۰ اکتبر منجر به آزادی دو هزار اسیر فلسطینی و تمامی اسرای اسرائیلی شد و جنگ را به فاز «ثبات شکننده» وارد کرد.

سال ۲۰۲۵ در حالی به پایان می‌رسد که طبق گزارش موسسه ماکس پلانک، امید به زندگی در غزه به سطح فاجعه‌بار چهل سالگی سقوط کرده است؛ رقمی که نشان‌دهنده عمق نسل‌کشی دو ساله در این منطقه است. با این حال، نباید نمادهای حیات در میان آوارها را فراموش کرد؛ مانند برگزاری مسابقه فوتبال در اردوگاه نصیرات که در دسامبر ۲۰۲۵ و با ادای احترام به ۳۲۰ ورزشکار کشته‌شده برگزار شد. این ایستادگی که فراتر از محاسبات نظامی اسرائیل است، نشان می‌دهد که قدرت واقعی نه در شمار کشته‌ها، بلکه در اراده مردمی نهفته است که از مرگ امتناع می‌ورزند. در حالی که جهان در انتظار سال ۲۰۲۶ است، چالش اصلی نه‌تنها بازسازی فیزیکی غزه که به هفتاد میلیارد دلار بودجه نیاز دارد، بلکه تضمین عدالت و پاسخگویی بین‌المللی برای جنایاتی است که در این «سال خونین» رخ داد./ منبع