گنبد آهنین دیجیتال اسرائیل و نبرد روایت‌ها
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «گنبد آهنین دیجیتال اسرائیل و نبرد روایت‌ها» نوشته محمد حسن سویدان (Mohamad Hasan Sweidan) و منتشرشده در کریدل (Cradle)، به بررسی راهبرد رسانه‌ای و دیجیتال اسرائیل در چارچوب جنگ غزه می‌پردازد. این یادداشت نشان می‌دهد که دولت اسرائیل با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، تبلیغات هدفمند و شبکه‌ای از اینفلوئنسرها، در پی مهار و بازنویسی روایت‌های مرتبط با جنایات جنگی خود است؛ رویکردی که به تعبیر نتانیاهو «نبرد بر سر حقیقت» و به‌منزله جبهه هشتم جنگ تلقی می‌شود. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
اسرائیلی‌ها جبهه‌ای تازه در جنگ خود تعریف کرده‌اند که به گفته بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، «نبرد بر سر حقیقت» است؛ جبهه‌ای که هدفش مقابله با اتهامات نسل‌کشی و قحطی عامدانه در نوار غزه و بازسازی تصویر اسرائیل در فضای مجازی است. این جبهه با اتکا بر دو ستون اصلی گنبد آهنین دیجیتال و جنگ الگوریتمی، می‌کوشد روایت‌ها را در لحظه خنثی یا جایگزین کند. پس از عملیات «طوفان الاقصی» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل سامانه‌ای موسوم به «گنبد آهنین دیجیتال» را فعال کرد تا همان‌گونه که موشک‌ها را رهگیری می‌کند، محتواهای افشاگرانه را نیز نابود سازد. نخستین لایه این سامانه، شبکه‌ای داوطلبانه از کاربران است که با گزارش انبوه، پست‌های ضداسرائیلی را در پلتفرم‌هایی چون متا، تیک‌تاک و ایکس حذف می‌کنند. در ۶ ماه نخست جنگ، تیک‌تاک سه میلیون و صد هزار ویدیو حذف و ۱۴۰ هزار پخش زنده را قطع کرد؛ هم‌زمان واحد سایبری دادستانی اسرائیل ۹۵۰۰ درخواست حذف به شرکت‌ها فرستاد که متا در ۹۴ درصد موارد پذیرفت.
لایه دوم، جنگ الگوریتمی است که در آن سامانه‌های هوش مصنوعی بیش از دویست هزار وب‌سایت را پایش کرده و کاربران منتقد را با تبلیغات پرداخت‌شده و محتوای شبیه‌سازی‌شده بمباران می‌کنند تا روایت مطلوب دولت جایگزین روایت مقاومت شود. این راهبرد دوگانه به حذف صداهای مخالف و القای روایات ساختگی می‌انجامد. در ماه سپتامبر ۲۰۲۵ نتانیاهو با ۱۸ اینفلوئنسر آمریکایی دیدار کرد تا آنان را به انتشار پیام‌های حامی اسرائیل ترغیب کند. اندکی بعد، تل‌آویو ۱۴۵ میلیون دلار به پروژه تبلیغاتی «۵۴۵» اختصاص داد که با استفاده از محتوای تولیدی هوش مصنوعی، افکار عمومی نسل ضد در آمریکا را هدف می‌گرفت. بر اساس اسناد FARA، وزارت خارجه اسرائیل با شرکت آمریکاییClock Tower به مدیریت برد پارسکیل، مدیر کارزار ترامپ، قرارداد بست تا هم بر افکار عمومی و هم بر پاسخ‌های تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی مانند ChatGPT، Grok و Gemini اثر بگذارد.
در کنار آن، «پروژه استر» برای حمایت مالی از اینفلوئنسرهای آمریکایی راه افتاد و برخی از آنان تا ۹۰۰ هزار دلار برای تولید ۲۵ تا ۳۰ پست ماهانه دریافت کردند. شرکت Bridge Partners نیز صورتحساب‌هایی برای هزینه‌های این کارزار به شرکت رسانه‌ای آلمانیHavas Media Group ارسال کرد. شرکت تازه‌تأسیسShow Faith by Works طی دو ماه ۳۲۵ هزار دلار جهت تبلیغ میان جوامع مسیحی آمریکا دریافت کرد و قرار است تا ۴.۱ میلیون دلار در بزرگ‌ترین کارزار «ژئوفنسینگ کلیساها» هزینه شود. همچنین وزارت خارجه اسرائیل ۱۳۷ میلیون دلار دیگر به برنامه‌های شکل‌دهی ادراک جهانی افزود.
به گزارش شبکه اسپانیایی RTVE، اسرائیل حدود ۵۰ میلیون دلار برای تبلیغات در گوگل، ایکس و شبکه‌های فرانسوی-اسرائیلی Outbrain وTeads هزینه کرد تا تصویری عادی از غزه ارائه دهد و اخبار قحطی را خنثی کند؛ از ماه ژانویه تا ماه سپتامبر ۲۰۲۵ بیش از چهار هزار آگهی دیجیتال منتشر شد. هم‌زمان، شرکت اسرائیلی STOIC از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید محتوای طرفدار اسرائیل استفاده می‌کرد که در ماه می ۲۰۲۴ توسط OpenAI شناسایی و متوقف شد. همچنین نیویورک تایمز گزارش داد که دولت اسرائیل با ۶۰۰ حساب جعلی، خوراک خبری ۱۲۸ قانون‌گذار آمریکایی را با پیام‌های هماهنگ پر کرده است.
ژولیت توما، سخنگوی آنروا، این تبلیغات را «مخرب» توصیف کرده و خواستار پاسخ‌گویی شرکت‌هایی چون گوگل شده است. در نهایت، این مدل از اشغال دیجیتال حقیقت، الگویی خطرناک برای دیگر قدرت‌هاست؛ زیرا هر دولت ثروتمندی می‌تواند با ابزارهای مشابه، واقعیت را بازنویسی کند. به این ترتیب، اسرائیل با ترکیب گزارش‌گری انبوه، تبلیغات هدفمند، قراردادهای اینفلوئنسرها و هوش مصنوعی، فضایی دیجیتال می‌سازد که در آن حقیقت دفن و روایت رسمی جایگزین آن می‌شود./ منبع