بدترین کابوس جهان؛ جنگ واقعی زیر فرمان دونالد ترامپ

ادامه جنگ با ایران، خطر گسترش درگیری و بی‌ثباتی جهانی را افزایش می‌دهد.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «بدترین کابوس جهان؛ جنگ واقعی زیر فرمان دونالد ترامپ» نوشته مایکل توماسکی (Michael Tomasky) در نیو ریپابلیک (New Republic)، پیامدهای تشدید تنش نظامی میان آمریکا و ایران را در سایه سبک تصمیم‌گیری رئیس‌جمهور آمریکا بررسی کرده و هشدار می‌دهد که نبود راهبرد منسجم و تصمیم‌های هیجانی می‌تواند دامنه درگیری را به بحرانی گسترده‌تر تبدیل کند. در ادامه، چکیده این یادداشت را می‌خوانید.

درگیری نظامی میان آمریکا و ایران بار دیگر وارد مرحله‌ای تازه شده و با حملات متقابل دو طرف، احتمال تبدیل‌شدن این رویارویی به جنگی گسترده‌تر افزایش یافته است. حمله ایران به مواضع نظامی آمریکا و کشته‌شدن نیروهای آمریکایی، با پاسخ نظامی واشنگتن همراه شد و چرخه‌ای از اقدام و واکنش را شکل داد که می‌تواند کنترل بحران را دشوارتر کند. هرچند این وضعیت هنوز با جنگ‌های طولانی و پرهزینه گذشته آمریکا فاصله دارد، اما نشانه‌های تشدید تدریجی تنش‌ها قابل‌توجه است.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها، نحوه مدیریت این بحران از سوی دولت آمریکاست. در شرایطی که تصمیم‌های راهبردی نیازمند ارزیابی دقیق پیامدهای سیاسی، نظامی و اقتصادی هستند، تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده یا مبتنی بر ملاحظات کوتاه‌مدت می‌تواند احتمال محاسبه نادرست را افزایش دهد. چنین وضعیتی نه‌تنها بر روند جنگ، بلکه بر ثبات منطقه و امنیت بین‌المللی نیز تأثیر مستقیم خواهد گذاشت.

چند سناریو برای ادامه بحران قابل تصور است. در خوش‌بینانه‌ترین حالت، حملات محدود ادامه یافته و دو طرف پس از افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی، مسیر کاهش تنش را در پیش می‌گیرند. با این حال، حتی در این سناریو نیز اختلال در صادرات انرژی ایران، ناامنی در تنگه هرمز و افزایش قیمت جهانی نفت می‌تواند پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای بازارهای بین‌المللی به همراه داشته باشد.

سناریوی دیگر، گسترش دامنه حملات به زیرساخت‌های حیاتی انرژی ایران، از جمله مراکز صادرات نفت و گاز، یا حتی عملیات نظامی گسترده‌تر علیه تأسیسات راهبردی است. چنین اقدامی احتمال واکنش شدیدتر تهران را افزایش داده و می‌تواند امنیت مسیرهای انتقال انرژی، تجارت جهانی و اقتصاد بین‌المللی را با چالش‌های جدی مواجه کند. در این شرایط، بازارهای مالی نیز با افزایش نااطمینانی و نوسان روبه‌رو خواهند شد.

خطرناک‌ترین سناریو، تشدید تدریجی درگیری‌ها بر اثر حوادث پیش‌بینی‌نشده است. حمله اشتباه به مناطق غیرنظامی، افزایش تلفات انسانی یا کشته‌شدن شمار بیشتری از نیروهای آمریکایی می‌تواند زمینه را برای ورود دو کشور به جنگی تمام‌عیار فراهم کند؛ جنگی که پایان آن به‌سادگی قابل پیش‌بینی نخواهد بود و فشارهای داخلی و خارجی برای ادامه عملیات نظامی را افزایش خواهد داد.

در بدبینانه‌ترین حالت نیز احتمال توسل به اقدامات بسیار شدیدتر، از جمله حملات گسترده به زیرساخت‌های غیرنظامی یا حتی استفاده از تسلیحات غیرمتعارف، هرچند اندک، به‌طور کامل قابل رد نیست. همین احتمال، حتی اگر عملی نشود، بر محاسبات امنیتی بازیگران منطقه‌ای و جهانی اثرگذار خواهد بود و سطح بازدارندگی و تنش را افزایش می‌دهد.

در مجموع، تداوم این بحران بیش از هر چیز بیانگر آن است که جنگ‌ها معمولاً برخلاف پیش‌بینی‌های اولیه، به‌سرعت از کنترل خارج می‌شوند و مجموعه‌ای از رویدادهای غیرمنتظره می‌تواند مسیر تحولات را تغییر دهد. در چنین شرایطی، نبود راهبردی روشن برای مدیریت بحران، احتمال گسترش دامنه درگیری، بی‌ثباتی منطقه‌ای و افزایش هزینه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی را برای همه طرف‌ها بیشتر می‌کند./منبع