چگونه بایدن از جنگ با ایران جلوگیری کرد
ائتلاف دفاعی آمریکا و متحدانش حمله موشکی ایران را مهار کرد و از تشدید بحران جلوگیری شد.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان « چگونه بایدن از جنگ با ایران جلوگیری کرد» نوشته برت مک‌گورک (Brett McGurk) در نشریه آتلانتیک (The Atlantic) منتشر شده است که روند دیپلماسی پشت‌پرده دولت بایدن برای مدیریت بحران خاورمیانه، مذاکرات آتش‌بس غزه و مقابله با حمله موشکی ایران در آوریل ۲۰۲۴ را بررسی می‌کند. این مطلب بر نقش هماهنگی‌های نظامی و دیپلماتیک آمریکا، اسرائیل و شرکای منطقه‌ای در جلوگیری از گسترش درگیری تمرکز دارد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، تلاش‌های گسترده‌ای برای دستیابی به توافق آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها آغاز شد. مذاکرات با میانجیگری مصر، قطر و آمریکا پیش رفت و در نوامبر ۲۰۲۳ به توافقی موقت انجامید که طی آن بیش از صد گروگان اسرائیلی آزاد شدند و در مقابل، شماری از زندانیان فلسطینی نیز رها شدند. همچنین در دوره توقف درگیری‌ها، کمک‌های بشردوستانه بیشتری وارد غزه شد.
با پایان یافتن این توافق، مذاکرات دوباره با موانع جدی روبه‌رو شد. حماس خواهان بازگشت به شرایط پیش از حمله ۷ اکتبر و حفظ جایگاه خود در غزه بود، در حالی که اسرائیل این درخواست را غیرقابل پذیرش می‌دانست و بر حذف توان نظامی و حکومتی حماس تأکید داشت. همزمان، حملات گروه‌های مورد حمایت ایران علیه نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه افزایش یافت و حملات حوثی‌ها در دریای سرخ نیز نگرانی از گسترش منطقه‌ای جنگ را بیشتر کرد.
در این شرایط، آمریکا تلاش کرد از مسیرهای دیپلماتیک با ایران و بازیگران منطقه‌ای از تشدید بحران جلوگیری کند. پس از کشته شدن چند نظامی آمریکایی در حمله پهپادی در اردن، واشنگتن حملات هوایی گسترده‌ای علیه مواضع گروه‌های مسلح در عراق و سوریه انجام داد. این اقدام موجب کاهش موقت حملات علیه نیروهای آمریکایی شد، اما خطر رویارویی مستقیم میان ایران و اسرائیل همچنان باقی ماند.
در مذاکرات مربوط به گروگان‌ها، تلاش شد چارچوبی ایجاد شود که بر آزادی زنان، سالمندان و افراد بیمار در برابر آتش‌بس طولانی‌تر و آزادی زندانیان فلسطینی تمرکز داشته باشد. اسرائیل با این چارچوب موافقت اصولی داشت، اما حماس همچنان بر خواسته‌های حداکثری خود تأکید می‌کرد. اختلاف میان دو طرف باعث شد چشم‌انداز توافق بسیار محدود شود.
همزمان، تنش میان دولت بایدن و دولت نتانیاهو نیز افزایش یافت. آمریکا نسبت به پیامدهای انسانی عملیات احتمالی اسرائیل در رفح هشدار می‌داد، در حالی که اسرائیل آن عملیات را برای از بین بردن ساختارهای نظامی حماس ضروری می‌دانست. اختلافات سیاسی در واشنگتن و فشارهای داخلی بر دولت آمریکا نیز بر نحوه مدیریت بحران تأثیر گذاشت.
در اول آوریل ۲۰۲۴، حمله اسرائیل به یک مرکز مرتبط با نیروهای ایرانی در دمشق، که به کشته شدن یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران انجامید، خطر رویارویی مستقیم ایران و اسرائیل را افزایش داد. ایران اعلام کرد که پاسخ خواهد داد و سپس عملیات موشکی و پهپادی گسترده‌ای را علیه اسرائیل آغاز کرد. این حمله شامل صدها پهپاد، موشک کروز و موشک بالستیک بود و یکی از بزرگ‌ترین حملات مستقیم میان ایران و اسرائیل محسوب شد.
آمریکا، اسرائیل و شماری از کشورهای اروپایی و عربی برای مقابله با این حمله همکاری کردند. سامانه‌های دفاع هوایی اسرائیل، ناوهای آمریکایی در مدیترانه و نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه بخش عمده‌ای از تهدیدها را رهگیری کردند. در نهایت، خسارت گسترده‌ای به اسرائیل وارد نشد و حمله بدون تبدیل شدن به جنگی منطقه‌ای پایان یافت.
پس از این رویداد، تمرکز آمریکا بر جلوگیری از واکنش شدید اسرائیل و بازگرداندن مسیر دیپلماسی قرار گرفت. این تجربه نشان داد که در شرایط بحرانی، ترکیبی از بازدارندگی نظامی، همکاری بین‌المللی و کانال‌های دیپلماتیک می‌تواند در کنترل خطر گسترش جنگ نقش داشته باشد. با این حال، اختلافات اساسی میان طرف‌های درگیر در غزه و رقابت‌های منطقه‌ای همچنان عوامل مهم بی‌ثباتی باقی ماندند./ منبع