آیا معاون مورد اعتماد مادورو حالا می‌تواند با ترامپ همکاری کند؟

پس از اعلام خبر بازداشت رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو، بسیاری انتظار داشتند جزئیات یک عملیات نظامی پیچیده از سوی ایالات متحده منتشر شود، اما نکته غیرمنتظره سخنان دونالد ترامپ بود که اعلام کرد تا زمانی که انتقالی ایمن و صحیح فراهم شود، آمریکا «ونزوئلا را اداره خواهد کرد». ترامپ همچنین افزود که وزیر امور خارجه، مارکو روبیو، با معاون مادورو، دلسی رودریگز، گفت‌وگو کرده و او «به‌طور اساسی حاضر است هر آنچه ما لازم بدانیم انجام دهد تا ونزوئلا دوباره شکوفا شود». با این حال، رودریگز در کنفرانس خبری خود بازداشت مادورو را «یک آدم‌ربایی» خواند و بر استقلال کشور تأکید کرد و نشان داد که تمایلی به همکاری با آمریکا ندارد.

بر اساس قانون اساسی ونزوئلا، در صورت غیاب رئیس‌جمهور، معاون او مسئولیت کشور را برعهده می‌گیرد. بنابراین تصمیم دیوان عالی ونزوئلا مبنی بر معرفی دلسی رودریگز به‌عنوان رئیس‌جمهور موقت از نظر قانونی منطقی است. با این حال، بسیاری انتظار داشتند که پس از مداخله احتمالی آمریکا، سناریو متفاوتی شکل بگیرد. آمریکا و بسیاری از کشورها مادورو را رئیس‌جمهور مشروع نمی‌دانستند و انتخابات ۲۰۲۴ را تقلب‌آمیز اعلام کرده بودند. شورای ملی انتخابات ونزوئلا مادورو را رئیس‌جمهور اعلام کرد، اما آمار دقیق آراء را منتشر نکرد و بررسی‌های مرکز کارتر نشان داد که نامزد مخالف، ادموندو گونزالس، پیروز انتخاباتی بوده است.

در نتیجه، آمریکا و ده‌ها کشور دیگر گونزالس را به‌عنوان رئیس‌جمهور منتخب به‌رسمیت شناختند. او حمایت رهبر اپوزیسیون محبوب، ماریا کورینا ماچادو را داشت که به‌دلیل ممنوعیت نامزدی خود، جایگزین او در انتخابات شد. با تشدید سرکوب نیروهای امنیتی علیه مخالفان، گونزالس به اسپانیا مهاجرت کرد و ماچادو در ونزوئلا مخفی شد. طی هجده ماه گذشته، آن‌ها مادورو را به کناره‌گیری ترغیب و برای حمایت بین‌المللی از جمله از سوی آمریکا لابی کردند. برنده‌شدن ماچادو در جایزه صلح نوبل، نمایه او را تقویت کرد و انتظار می‌رفت پس از بازداشت مادورو، او و گونزالس به کشور بازگردند و قدرت را برعهده گیرند.

با این حال، ترامپ اعلام کرد که ماچادو «حمایت یا احترام لازم برای رهبری کشور را ندارد» و تیم او پس از حملات آمریکا با او صحبتی نکرده است، در حالی که مارکو روبیو با رودریگز تماس داشته است. ترامپ گفت رودریگز اعلام کرده «هر کاری بخواهید انجام خواهیم داد» و اضافه کرد که او واقعاً انتخاب دیگری ندارد. حمایت حلقه داخلی مادورو از رودریگز، شامل برادرش خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی، دیوسدادو کابلو، وزیر کشور و ولادیمیر پادرینو، وزیر دفاع، نشان می‌دهد انتقال قدرت به‌طور موقت از درون حکومت امکان‌پذیر است.

با این حال، رودریگز مواضع ملی‌گرایانه‌ای اتخاذ کرد و تأکید کرد مادورو تنها رئیس‌جمهور قانونی است و بازداشت او «آدم‌ربایی» است و ونزوئلا هیچ‌گاه مستعمره نخواهد شد. مارکو روبیو گفت اقدامات دولت موقت بر اساس عملکرد، نه گفته‌ها، ارزیابی خواهد شد و اگر تصمیمات مناسب اتخاذ نشود، آمریکا از ابزارهای فشار از جمله تحریم نفتی استفاده خواهد کرد. همچنین به برگزاری انتخابات تازه تأکید کرد، هرچند اجرای آن زمان‌بر خواهد بود. حضور حمایت خارجی از جمله چین، روسیه و کوبا، احتمال تسلیم رودریگز در برابر آمریکا را کم می‌کند و تحقق انتخابات آزاد و عادلانه نیازمند اصلاح نهادهای انتخاباتی تحت سلطه حامیان مادورو است.

در کوتاه‌مدت، ونزوئلا احتمالاً توسط دلسی رودریگز و حلقه داخلی مادورو اداره خواهد شد، مشروط بر اینکه انتظارات آمریکا را برآورده سازند و او باید تعادلی میان خواست‌های ترامپ و منافع پایگاه مادورو پیدا کند که موقعیتی پیچیده و چالش‌برانگیز خواهد بود./ منبع