مرگ به‌خاطر واسطه‌های دارویی

کول ویلیام اشمیتکنخت، در آستانه ۲۳ سالگی، زمانی که برای دریافت داروی خود به داروخانه والگرینز در اپلتون، ویسکانسین مراجعه کرد، با افزایش غیرمنتظره قیمت اسپری تنفسی خود مواجه شد. هزینه دارو از ۳۵ تا ۶۶ دلار به ۵۳۹ دلار افزایش یافته بود و بیمه پوشش نمی‌داد. او به مدت پنج روز با تنگی نفس شدید دست‌وپنجه نرم کرد و نهایتاً پس از مراجعه به اورژانس درگذشت. تصمیم برای حذف پوشش دارو نه از سوی شرکت بیمه، بلکه توسط آپتوم آرایکس، زیرمجموعه شرکت یونایتد هلث‌کر، گرفته شده بود. این شرکت از میان سه مدیر بزرگ مزایای دارویی در آمریکا است که حدود ۸۰ درصد نسخه‌ها را مدیریت می‌کنند و با تعیین فهرست داروهای تحت پوشش، دسترسی بیماران را کنترل می‌کنند.

واسطه‌ها در اقتصاد نقش پررنگی دارند و می‌توانند معاملات را آسان کنند، اما هم‌زمان از موقعیت خود سوءاستفاده کرده و سودهای کلان به‌دست آورند. نمونه‌های بارز شامل مشاوران املاک، شرکت‌های بسته‌بندی گوشت و واسطه‌های مالی در وال‌استریت هستند که با تمرکز قدرت و قراردادهای پیچیده، قیمت‌ها را افزایش می‌دهند. فناوری‌های نوین نیز این پدیده را تقویت کرده‌اند، از پلتفرم‌های تجارت الکترونیک تا ربات‌های هوش مصنوعی که به‌عنوان واسطه در معاملات مالی عمل می‌کنند و گاهی با هم‌سازی عملکرد، قیمت‌ها را دستکاری می‌کنند. حتی شرکت‌هایی مانند اتسی و اوپن‌ای‌آی نیز نقش واسطه دارند و از سودهای کلان بهره‌مند می‌شوند، هرچند ممکن است خدمات مفیدی ارائه دهند.

در حوزه سلامت، واسطه‌ها با وعده کاهش هزینه‌ها و ساده‌سازی سیستم، اغلب دسترسی بیماران به داروها را محدود می‌کنند. شرکت‌های مدیریت مزایای دارویی با قراردادهای مخفی و دریافت «بازپرداخت» از تولیدکنندگان دارو، قیمت داروهای ضروری را افزایش داده و داروخانه‌های مستقل را تحت فشار قرار می‌دهند. این وضعیت باعث بحران دسترسی به دارو، افزایش هزینه‌ها و تعطیلی داروخانه‌ها شده است. نمونه‌هایی از اقدامات قانونی و نظارتی نشان می‌دهد که برخی ایالت‌ها، با ایجاد شرکت‌های مدیریت مزایای دارویی‌های دولتی یا اصلاح قوانین، توانسته‌اند هزینه‌ها را کاهش دهند و دسترسی به دارو را بهبود بخشند.

با وجود فشار عمومی و قانون‌گذاری، لابی‌های قوی این شرکت‌ها مانع اصلاحات می‌شوند و میلیاردها دلار صرف نفوذ بر سیاست‌گذاران می‌کنند. پرونده کول ویلیام اشمیتکنخت نمونه‌ای از پیامدهای این سیستم است که جان یک فرد را به‌خاطر تصمیم‌های واسطه‌ها گرفت. خانواده او با اقدام قانونی علیه آپتوم آرایکس و والگرینز، تلاش می‌کنند از تکرار چنین حوادثی جلوگیری کنند و دسترسی به دارو را برای سایر بیماران بهبود بخشند. تجربه خانواده اشمیتکنخت نشان می‌دهد که داروخانه‌های مستقل، با انعطاف و همکاری بیشتر با بیماران، می‌توانند جان انسان‌ها را نجات دهند و رابطه انسانی در ارائه خدمات دارویی را حفظ کنند.

واسطه‌ها در اقتصاد آمریکا نقش کلیدی و غالباً مشکل‌ساز دارند و بدون شفافیت و نظارت کافی، قدرت آن‌ها می‌تواند تأثیر مستقیم بر زندگی و مرگ افراد داشته باشد. اصلاح ساختار این سیستم و افزایش شفافیت در قراردادها و دسترسی بیماران به داروهای حیاتی، نیازمند اقدام هماهنگ قانون‌گذاران و نظارت عمومی است./ منبع