دگرگونی در اقتصاد فوتبال؛ الگوبرداری فیفا از ساختار تجاری ورزش آمریکا

فیفا با اتخاذ مدل تجاری ورزش آمریکا، به دنبال افزایش درآمدهای جام جهانی فوتبال است.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «دگرگونی در اقتصاد فوتبال؛ الگوبرداری فیفا از ساختار تجاری ورزش آمریکا» نوشته آدام مینتر (Adam Minter) در بلومبرگ (Bloomberg) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی تغییر پارادایم در مدل اقتصادی فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) تحت تأثیر راهبرد‌های تجاری ورزش حرفه‌ای در ایالات متحده پرداخته و استدلال می‌کند که با توجه به بحران‌های مالی و اشباع درآمدهای تلویزیونی در باشگاه‌های اروپایی، فیفا ناگزیر است برای تضمین بقای اقتصادی فوتبال و تأمین بودجه فدراسیون‌های کوچک، به سمت تجاری‌سازی تمام ابعاد مسابقات، از جمله اجرای برنامه‌های هنری بین دو نیمه و فروش حق تبلیغات در زمان توقف‌های بازی حرکت کند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.

تحولات اخیر در جریان برگزاری فینال جام جهانی فوتبال نشان می‌دهد که برخلاف تصور دهه‌های گذشته مبنی بر تأثیرپذیری جامعه ورزشی آمریکا از فوتبال جهانی، این بار الگوهای تجاری ایالات متحده هستند که ساختار این رویداد بزرگ را بازتعریف کرده‌اند. در شرایطی که مدل‌های سنتی درآمدزایی فوتبال اروپا مانند حق پخش تلویزیونی با رکود مواجه شده و افزایش هزینه‌های دستمزد بازیکنان تراز مالی باشگاه‌ها را منفی کرده است، نهادهای اداره‌کننده فوتبال به دنبال راه‌های جدیدی برای بقای اقتصادی هستند. از آنجا که نسل جدید مخاطبان ترجیح می‌دهند به جای تماشای کامل بازی‌ها، خلاصه مسابقات را در بسترهای دیجیتال دنبال کنند، اتکا به قراردادهای پخش تلویزیونی سنتی دیگر تضمین‌کننده رشد نخواهد بود؛ چالشی که مستقیماً بودجه‌های حمایتی فیفا از توسعه فوتبال پایه و فدراسیون‌های کوچک را تهدید می‌کند.

در پاسخ به این وضعیت، فیفا به شکل آشکاری رویکرد آمریکایی در مدیریت ورزشی را اتخاذ کرده است؛ رویکردی که در آن هیچ توقفی در جریان بازی بدون بهره‌برداری تجاری باقی نمی‌ماند. تبدیل زمان استراحت‌های اجباری بازیکنان برای نوشیدن آب به فرصت‌های گران‌قیمت تبلیغاتی برای شبکه‌های پخش‌کننده و همچنین راه‌اندازی اولین برنامه هنری بین دو نیمه به سبک مسابقات «سوپربول» با حضور ستارگان پاپ، از نمونه‌های بارز این سیاست جدید است. اگرچه این تغییرات به دلیل افزایش زمان استراحت بین دو نیمه و برهم زدن روتین تمرینی ورزشکاران انتقاداتی را برانگیخته، اما پتانسیل بالایی در جذب مخاطبان غیرفوتبالی و افزایش ارزش تجاری مسابقات داشته است. علاوه بر این، دفاع مقامات فیفا از سیستم قیمت‌گذاری پویا برای بلیت‌ها، دقیقاً منطبق بر فلسفه لیگ‌های حرفه‌ای آمریکا است که هدف آن کسب بیشترین ارزش مالی ممکن از بازار ثانویه است.

اگرچه هواداران سنتی فوتبال به دلیل سابقه رسوایی‌های مالی فیفا و از بین رفتن روانی و پیوستگی بازی با این حجم از تجاری‌سازی مخالفت می‌کنند، اما آمارهای اقتصادی توجیه‌کننده این تصمیمات هستند. پیش‌بینی ثبت رکورد درآمد ۱۰ میلیارد دلاری برای فیفا در کنار افزایش بی‌سابقه شمار بینندگان تلویزیونی در سراسر جهان، نشان می‌دهد که این تجاری‌سازی خشن هنوز به بدنه مخاطبان آسیب نزده است. در نهایت، پایداری ساختار جهانی فوتبال در اقتصاد مدرن نیازمند تکامل مداوم است و دنبال‌کردن این راهبرد جدید، مسیر ناگزیری است که سایر رقابت‌های فوتبالی نیز به زودی تحت فشار اقتصادی مجبور به پیروی از آن خواهند بود./منبع