دیپلماسی تکراری آمریکا و روسیه
بازگشت دیپلماسی آمریکا به جنگ اوکراین، بدون تغییر در خواستههای روسیه، خطر تکرار مذاکرات بینتیجه را افزایش داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «دیپلماسی تکراری آمریکا و روسیه» به قلم نایجل گولد-دیویس (Nigel Gould-Davies) در مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی (International Institute for Strategic Studies) منتشر شده است و سفر استیو ویتکاف و جرد کوشنر به مسکو و کییف را نشانه بازگشت دیپلماسی فعال آمریکا برای پایان جنگ اوکراین میداند، اما استدلال میکند که تداوم مواضع سخت روسیه و درک ناکافی فرستادگان نزدیک به دونالد ترامپ از ماهیت جنگ، مانع دستیابی به توافق خواهد شد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
سفر استیو ویتکاف و جرد کوشنر به مسکو در ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ و کییف در روز بعد، بازگشت دیپلماسی فعال آمریکا برای پایان جنگ روسیه در اوکراین را نشان میدهد. تلاشهای فشرده آمریکا در تابستان و پاییز ۲۰۲۵ پس از آغاز جنگ غرب آسیا در فوریه ۲۰۲۶ کنار گذاشته شد. این نخستین سفر آنان به مسکو از ژانویه ۲۰۲۶ و نخستین سفرشان به کییف بهعنوان فرستادگان آمریکا بود.
مهمترین تحول سفر، بخش مربوط به کییف بود که تنها یک روز پیش از حرکت تأیید شد و برای اوکراین یک موفقیت دیپلماتیک محسوب میشود. کییف مدتها خواهان چنین سفری بود و این اقدام میتواند سابقهای ایجاد کند که در آینده هر سفر آمریکا به مسکو با سفری مشابه به کییف همراه شود. کرملین از این اقدام استقبال نکرد، زیرا تلاش کرده جنگ را مسئلهای میان روسیه و آمریکا معرفی کند. در مقابل، سفر به مسکو تکرار الگوی مذاکرات پیشین بود: استقبال گرم، خواستههای حداکثری و انعطافناپذیری کامل.
روسیه همچنان خواهان خروج اوکراین از دونباس، محدودیت در اندازه نیروهای مسلح، عدم همسویی در سیاست خارجی و «غیرنظامیسازی و نازیزدایی» است؛ مفاهیمی که در عمل بهمعنای تحمیل حکومتی نزدیک به کرملین است. این خواستهها برای اکثریت بزرگی از اوکراینیها پذیرفتنی نیستند و تا زمانی که مسکو آنها را کاهش ندهد، ادامه جنگ اجتنابناپذیر خواهد بود.
موضع روسیه در ماههای اخیر سختتر نیز شده است. منابع روسی اکنون میگویند نیروهای این کشور حتی پس از پایان جنگ ممکن است مناطقی فراتر از سرزمینهایی را که رسماً خواهان کنترل آنهاست، در اشغال نگه دارند. روسیه همچنین منابع خود را به تولید موشک منتقل کرده تا از کمبود رهگیرهای اوکراین استفاده کند و حملات سنگینی علیه کییف انجام دهد. از می ۲۰۲۶ حملات روسیه به کشتیهای دارای پرچم کشورهای ثالث که غلات اوکراین را از دریای سیاه منتقل میکنند افزایش یافته و فعالیتهای روسیه در اروپا نیز تشدید شده است. کشف یک پهپاد حامل مواد منفجره در نزدیکی هواپیماهای باری اوکراین در فرودگاه لایپزیگ/هاله در روز ۴ آگوست، سطح تازهای از تهدید در کارزار فشار روسیه علیه اروپا محسوب میشود.
این اقدامات با اعتماد ولادیمیر پوتین به توان اقتصادی و جمعیتی روسیه برای فرسودهکردن مقاومت اوکراین و حمایت اروپا ارتباط دارد. با این حال، روسیه نیز با مشکلات فزاینده روبهرو است. اوکراین تلفات انسانی سنگینی به نیروهای روسی وارد میکند، با حملات میانبرد مسیرهای تأمین روسیه به کریمه را مختل کرده و با حملات دوربرد به تأسیسات نفتی، روسیه را به سهمیهبندی گسترده سوخت وادار کرده است. مشخص نیست پوتین تا چه اندازه از این مشکلات آگاه است. اعلام مکرر تصرف شهرها و مناطقی که همچنان در کنترل اوکراین هستند، میتواند نشانه گرفتارشدن روسیه در دام نظام اقتدارگرا باشد.
در همین حال، دیگر مقامهای ارشد آمریکا مشکلات روسیه و تهدیدهای ناشی از آن را بهتر درک کردهاند. جان رتکلیف، رئیس سیا، دو هفته پیش به مسکو رفت تا درباره تشدید کارزار خرابکاری روسیه در اروپا هشدار دهد و ارزیابی نامطلوب آمریکا از وضعیت جنگ را منتقل کند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز به وزیر دارایی روسیه اعلام کرده است که تحریمها تا پایان جنگ کاهش نخواهند یافت.
با این حال، ویتکاف و کوشنر، که نزدیکترین مقامها به دونالد ترامپ هستند، هنوز ماهیت اصلی جنگ را بهدرستی درک نکردهاند و در نتیجه نظریه منسجمی برای پایان آن ندارند. آنان هنوز متوجه نشدهاند که پایان جنگ مستلزم پذیرش توافقی از سوی روسیه است که بسیار کمتر از کنترل سیاسی مؤثر بر اوکراین باشد؛ هدفی که کرملین دنبال میکند. همچنین بهجای منطق «برد-برد»، هشدار و محدودسازی روسیه ضروری است. تا زمانی که این فرستادگان از شکستهای مکرر مذاکرات با کرملین درس نگیرند، سفرهای آینده نیز احتمالاً نتیجهای بهتر از دورهای قبلی نخواهند داشت./ منبع
