شوک ونزوئلا چگونه می‌تواند قیمت جهانی نفت و غذا را افزایش دهد؟

تنش‌ها میان واشنگتن و کاراکاس بسیار بالاست و خطر تبدیل‌شدن به درگیری وجود دارد؛ در حال حاضر، هزاران پرسنل نظامی و حدود دوازده کشتی جنگی آمریکا، از جمله ناو هواپیمابر یواس‌اس جرالد فورد، در اطراف ونزوئلا مستقر شده‌اند، در حالی که حکومت مادورو نیز «بسیج گسترده» را آغاز کرده است. در حالی که آمریکا باید به فشار بر حکومت مادورو برای گذار دموکراتیک ادامه دهد، هرگونه اقدام نظامی که به حکومت یا نقاط شکست حیاتی در سیستم انرژی (مانند بنادر) حمله کند، خطرات مرتبه اول و دوم بزرگی را برای بازارهای جهانی انرژی و مواد غذایی به‌همراه خواهد داشت. حامیان این مداخله امیدوارند که عملیات نظامی نسبتاً محدود باقی بماند، اما منتقدان هشدار می‌دهند که این حملات می‌توانند نیروهای غیرقابل پیش‌بینی را آزاد کنند.

گرچه ونزوئلا همچنان یک بازیگر مهم است، اما اکنون نقشی حیاتی مانند دوران قبل از هوگو چاوز در بازارهای نفت ندارد و صادرات کنونی آن به حدود هشت‌صد هزار بشکه در روز رسیده است که کمتر از یک درصد کل مصرف جهانی است. در کوتاه‌مدت، تولید بالای نفت داخلی آمریکا، ظرفیت تولید مازاد در کشورهای حاشیه خلیج فارس و ذخایر راهبردی نفت آمریکا، سقف قیمتی را بر نفت خام اعمال خواهند کرد. اما تصویر بلندمدت بسیار پیچیده‌تر است؛ سابقه تاریخی نشان می‌دهد که تولید نفت ونزوئلا از هرگونه مداخله نظامی بزرگ در مقیاس وسیع، برای چندین سال طول می‌کشد تا بهبود یابد، کمااینکه در عراق پس از سال ۲۰۰۳ و لیبی پس از سال ۲۰۱۱ چنین شد. از دست رفتن نفت خام سنگین و ترش ونزوئلا، که برای تولید دیزل (سوخت کلیدی در همه صنایع) بسیار مناسب است، بازارهای دیزل را تحت فشار قرار داده و احتمالاً تورم جهانی را افزایش خواهد داد.

خطر جدی‌تر، مربوط به گسترش افقی درگیری است که می‌تواند زیرساخت‌های انرژی یا آمونیاک منطقه‌ای را هدف قرار دهد. به‌عنوان مثال، زیرساخت‌های نفتی کلمبیا به‌ویژه خطوط لوله، ممکن است توسط نیروهای نیابتی مانند گروه چریکی ELN مورد حمله قرار گیرند که می‌تواند ضررهای ناشی از اختلال در عرضه ونزوئلا را تشدید کند. همچنین، زنجیره‌های تأمین آمونیاک ترینیداد و توباگو در برابر اختلالات آسیب‌پذیر هستند؛ گرچه سهم این کشور در تولید جهانی آمونیاک تنها ۲.۵ درصد است، اما ۱۵ تا ۲۰ درصد تجارت دریایی آمونیاک جهانی را تأمین می‌کند. اگر نقطه لیساس (Point Lisas)، قلب این زنجیره تأمین در ترینیداد و توباگو، توسط حملات سایبری یا فیزیکی مختل شود، بازارهای کود در قاره آمریکا و فراتر از آن آسیب جدی خواهند دید. این اختلال در عرضه کود به‌شدت بر بازارهای غذایی مکزیک و متعاقباً بر قیمت جهانی مواد غذایی تأثیر خواهد گذاشت و تورم منطقه‌ای و جهانی را افزایش خواهد داد. در نهایت، گرچه حکومت مادورو مشروعیت خود را از دست داده و باید کنار برود، اما سیاست‌گذاران آمریکایی باید با دقت درباره پیامدهای همراه با نیروی نظامی بیندیشند، زیرا خطرات عمیق‌تری از جمله هزینه‌های بالاتر دیزل و انتقال شوک به بازارهای غذایی، مجموعه گسترده‌تری از پیامدهای تورمی را به‌همراه خواهد داشت./ منبع