نگاهی به سیاست خارجی آمریکا در سال ۲۰۲۵

بازخوانی سیاست خارجی ایالات متحده در سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که دونالد ترامپ برخلاف پیش‌بینی‌ها، مسیر انزواگرایی را در پیش نگرفته بلکه برندی جدید از بین‌الملل‌گرایی را با ویژگی‌های خاص خود ایجاد کرده است. کسی که به‌صورت جدی به‌دنبال تملک کانال پاناما، کانادا و گرینلند است، نمی‌تواند انزواطلب باشد. او در نخستین سال از دور دوم ریاست‌جمهوری خود، در مدیریت ۹ منازعه بین‌المللی بزرگ از جمله جنگ‌های اوکراین و غزه مداخله مستقیم داشته است. ترامپ که در دوران رقابت‌های انتخاباتی مشاوران نئومحافظه‌کار را سدی در برابر سیاست «اول آمریکا» می‌دانست و از جنگ‌های بی‌پایان انتقاد می‌کرد، اکنون نشان داده که به‌دنبال حذف رهبری آمریکا نیست، بلکه می‌خواهد آن را بر اساس منطقی معامله‌گرایانه بازطراحی کند. او قواعد نظم لیبرال را کنار گذاشته و دیپلماسی فردی را جایگزین نظام‌های قاعده‌مند کرده است.

در حوزه نظامی، دولت ترامپ برخلاف شعارهای ضد مداخله‌گری، «دیپلماسی قایق‌های توپ‌دار» شدیدی را علیه ونزوئلا به‌کار بست. او دستور حمله به بیش از بیست شناور مظنون به قاچاق را صادر کرد و گروه ضربت ناو هواپیمابر جرالد آر. فورد را به منطقه گسیل داشت. برآوردها نشان می‌دهد که هم‌اکنون حدود ۱۵ درصد از کل نیروی دریایی ایالات متحده در دریای کارائیب مستقر شده است. در غرب آسیا نیز او برخلاف مواضع قبلی‌اش علیه پروژه‌های ملت‌سازی، درگیر طرحی بیست‌مرحله‌ای برای بازسازی غزه شده است. این طرح شامل ایجاد یک نیروی پایدارسازی بین‌المللی و نظارت یک «شورای صلح» به ریاست شخص ترامپ است. اگرچه او از اعزام نیروی رزمی به داخل مرزها اجتناب کرده، اما دویست سرباز را برای نظارت بر آتش‌بس در منطقه مستقر کرده است که شباهت زیادی به الگوهای دولت‌سازی در دولت‌های پیشین دارد.

سیاست خارجی جدید واشنگتن در زمینه حقوق بشر نیز در سال جاری ماهیتی کاملاً گزینشی یافت. ترامپ با وجود ادعای عدم مداخله در امور داخلی کشورها، فشارهای اقتصادی و سیاسی بی‌سابقه‌ای بر برزیل، نیجریه و آفریقای جنوبی وارد کرد. برزیل به‌دلیل پیگرد قانونی رئیس‌جمهور سابق خود، با تعرفه‌های ۵۰ درصدی و تحریم مقامات قضایی مواجه شد. نیجریه با تهدید نظامی به‌دلیل وضعیت اقلیت‌ها روبرو گشت و ترامپ نشست گروه ۲۰ در آفریقای جنوبی را به‌دلیل سیاست‌های ادعایی علیه سفیدپوستان بایکوت کرد. وی حتی سهمیه پناهندگان این کشور را در اولویت قرار داد، در حالی که سقف کل پذیرش پناهندگان را به هفت هزار و پانصد نفر کاهش داده است. سال ۲۰۲۵ ثابت کرد که قدرت آمریکا اکنون به‌صورت گزینشی اعمال می‌شود و چالش اصلی این است که آیا این مدل معامله‌گرایانه می‌تواند در برابر بحران‌های پیش‌رو و هزینه‌های احتمالی درگیری‌ها دوام بیاورد یا خیر./ منبع