بریکس پاسخ می‌دهد: ترفندهای قدیمی ترامپ در برابر جهان نو

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روابط واشنگتن با دهلی‌نو را به‌شکلی غیرمنتظره متشنج کرده است. کشورهای بریکس، از جمله هند، انتظار تنش‌های دیپلماتیک در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ را داشتند، اما شدت اقدامات او علیه نظام جهانی و هنجارهای دیپلماتیک فراتر از پیش‌بینی‌ها بود. بریکس در پی ایفای نقش بزرگ‌تر سیاسی، اقتصادی و مالی در امور جهانی است. این هدف ناشی از انتقال قدرت اقتصادی و سیاسی به سوی کشورهای در حال ظهور است. این کشورها برای کاهش وابستگی به دلار آمریکا، استفاده از ارزهای ملی خود را در تجارت گسترش داده‌اند. برای نمونه، تقریباً تمام معاملات تجاری میان روسیه و چین با روبل و یوان انجام می‌شود، و هند نیز از سازوکار روپیه-روبل برای تسویه بخش قابل‌توجهی از تجارت خود با روسیه بهره می‌برد.

تحریم‌های سخت‌گیرانه غرب علیه روسیه، این روند را تسریع کرده است. ایالات متحده نمی‌تواند با تحریم‌های ثانویه، کشورها را از تجارت با دلار منع کند و همزمان با دلارزدایی مخالفت نماید. هند هرچند رسماً دلارزدایی را رد کرده است، اما به‌دلیل اهمیت ایالات متحده به‌عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری‌اش در کالاها و خدمات، به‌دنبال جذب سرمایه‌گذاری و انتقال فناوری از این کشور است. با این حال، دهلی‌نو برای کاهش وابستگی بیش از حد به یک کشور و تعادل در روابط خارجی، شراکت‌های دیگری نیز ایجاد کرده است.

ترامپ با استفاده از تعرفه‌ها به‌عنوان ابزاری سیاسی، مانند اعمال تعرفه پنجاه درصدی بر برزیل به‌دلیل رفتار  لولا، رئیس‌جمهور این کشور، با بولسونارو، رئیس‌جمهور سابق، و تهدید کشورهای عضو بریکس به اعمال تعرفه در صورت حمایت از ارز مشترک یا جایگزین دلار، تنش‌ها را تشدید کرده است. او گمان می‌کرد این تهدیدات بریکس را متوقف کرده، اما اجلاس بریکس در ۱۷ جولای ۲۰۲۵ در برزیل هیچ نشانه‌ای از ارعاب نشان نداد. این اقدامات ممکن است کشورها را به‌سوی اتحادهایی سوق دهد که سلطه یک قدرت جهانی را به چالش می‌کشند.

واشنگتن در ارزیابی روندهای جهانی، واقع‌بینی ندارد. ترامپ خود را صلح‌ساز معرفی می‌کند و در پی جایزه صلح نوبل است، اما همزمان به ایران حمله نظامی کرده است و به بحران انسانی در غزه کمک می‌کند. تهدید چین به تعرفه یک‌صددرصدی و صحبت از بمباران پکن در صورت حمله به تایوان، با وجود توافق تجاری موقت، غیرمنطقی است. خروج ایالات متحده از توافق‌هایی مانند پاریس، سازمان بهداشت جهانی، کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل و یونسکو، این باور را در ترامپ تقویت کرده که این نهادها بدون آمریکا دوام نمی‌آورند. اما در واقعیت، چین با افزایش نفوذ خود در سازمان ملل، جای خالی آمریکا را پر می‌کند. این اقدامات، همراه با فشار بر اروپا، نفوذ جهانی آمریکا را کاهش داده و پراکندگی قدرت در سطح جهان را تسریع می‌کند./ منبع