چرا آلاسکا برای مذاکره ترامپ و پوتین؟

نشست آتی بین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در آلاسکا برگزار می‌شود؛ انتخاب مکانی که به‌دلیل فاصله جغرافیایی قابل‌توجه، از نظر بسیاری غیرمنتظره و دشوار ارزیابی می‌شود. اگرچه آلاسکا به‌طور جغرافیایی نزدیک به روسیه است و تنها ۵۵ مایل از سرزمین اصلی آمریکا فاصله دارد، اما پرواز مستقیم از مسکو به شهر بزرگ آلاسکا، آنکرج، نزدیک به ۹ ساعت طول می‌کشد. از سوی دیگر، سفر ترامپ از واشنگتن با هواپیمای رسمی، تقریبا هشت ساعت زمان می‌برد. بنابراین، انتخاب آلاسکا به‌عنوان محل ملاقات، در واقع انتخابی با دشواری‌های متقابل برای هر دو طرف است و نشان می‌دهد عوامل پیچیده‌تری در پشت آن وجود دارد.

یکی از دلایل اصلی این انتخاب، امنیت سفر پوتین است. رئیس‌جمهور روسیه که تحت حکم بازداشت بین‌المللی قرار دارد و به اتهام جنایات جنگی در ارتباط با جنگ اوکراین تحت تعقیب است، نمی‌تواند به‌راحتی به خیلی از کشورهای جهان سفر کند. آمریکا و روسیه هردو دادگاه کیفری بین‌المللی را به‌رسمیت نمی‌شناسند، اما وجود این حکم بازداشت باعث شده که سفر پوتین به مکان‌هایی مانند استانبول یا دیگر کشورهای اروپایی پرخطر باشد. در مقابل، آلاسکا به‌عنوان منطقه‌ای دورافتاده و غیرحساس، محل مناسبی برای ملاقات است که هیچ کشور ثالثی برای پروازهای بین دو طرف نیاز به عبور ندارد و خطرات حقوقی و امنیتی را کاهش می‌دهد.

انتخاب آلاسکا همچنین به‌معنای کنارگذاشتن موضوعات اروپایی و متحدان اوکراینی در حاشیه مذاکرات است. این نشست، فرصتی برای گفت‌وگوهای دوجانبه و خصوصی بین ترامپ و پوتین فراهم می‌کند که به مسائل فراتر از بحران اوکراین مانند تحریم‌ها، تجارت و دامنه ناتو در اروپا می‌پردازد. گرچه به‌نظر می‌رسد ترامپ تمایل دارد به آتش‌بس در اوکراین دست یابد، اما واقعیت جنگ در میدان نبرد همچنان بسیار پیچیده است و امید چندانی به پایان فوری درگیری‌ها وجود ندارد.

تاریخچه نشست‌های روسیه و آمریکا نشان می‌دهد که انتخاب مکان‌های سردسیر و دورافتاده برای این ملاقات‌ها سابقه طولانی دارد. نمونه‌های بارز این روند، نشست هلسینکی در سال ۲۰۱۸ و ریکیاویک در سال ۱۹۸۶ است. در آن سال‌ها، رهبران دو کشور در این مناطق درباره موضوعات حساسی مانند تسلیحات هسته‌ای و کنترل آن مذاکره کردند، هرچند این گفت‌وگوها همیشه به توافق نهایی منجر نشده‌اند. امروزه، با تغییر شرایط جهانی و کاهش نقش گروه‌های بین‌المللی مانند گروه ۸، نشست‌های آمریکا و روسیه کمتر و پیچیده‌تر شده‌اند.

با وجود تمامی این عوامل، نشست آلاسکا تنها چهارمین دیدار رسمی آمریکا و روسیه از سال ۲۰۱۰ محسوب می‌شود و نشان‌دهنده تنش‌ها و اختلافات عمیق بین دو کشور است. جنگ اوکراین که همچنان با شدت ادامه دارد و بمباران‌های روسیه شهرهای اوکراینی را هدف قرار می‌دهد، شرایط را برای هرگونه پیشرفت سیاسی دشوار کرده است. به این ترتیب، این نشست بیشتر نمادی از تلاش برای حفظ کانال‌های دیپلماتیک در شرایط بسیار دشوار است تا فرصتی واقعی برای صلح فوری.

در نهایت، انتخاب آلاسکا به‌عنوان محل دیدار ترامپ و پوتین علاوه بر پیامدهای سیاسی و امنیتی، بر اهمیت موقعیت جغرافیایی و الزامات امنیتی سفرهای بین‌المللی تاکید دارد و نشان می‌دهد که در روابط پیچیده بین دو قدرت بزرگ جهانی، حتی مکان مذاکرات نیز حامل پیام‌های راهبردی است./ منبع