آیا آمریکا به ونزوئلا حمله خواهد کرد؟

تحرکات اخیر آمریکا در دریای کارائیب و لغو روند دیپلماتیک با ونزوئلا نشانگر افزایش تنش میان دو کشور است. گزارش‌ها از رد پیشنهاد نیکلاس مادورو توسط دونالد ترامپ مبنی بر واگذاری منابع نفتی و طلای ونزوئلا به شرکت‌های آمریکایی و همچنین تقویت آرایش نظامی آمریکا در منطقه حکایت دارند. تاکنون آمریکا چهار ناوشکن، یک رزم‌ناو، یک زیردریایی تهاجمی هسته‌ای، یک کشتی آبی-خاکی حامل بالگرد، دو شناور آبی-خاکی، یک بستر عملیات ویژه و بیش از ۶ هزار نیرو در دریای کارائیب مستقر کرده است. به موازات این اقدام، پایگاه روزولت رودز در پورتوریکو نیز برای پشتیبانی لجستیک مجدداً فعال شده است. با وجود این، برآوردها نشان می‌دهد این سطح از تجهیزات برای حمله زمینی گسترده و براندازی دولت مادورو کافی نیست و آمریکا برای چنین عملیاتی به نیرویی حدود هشت ‌برابر بیشتر نیاز دارد، هرچند توان فعلی برای حملات هوایی محدود کافی ارزیابی می‌شود.

آمریکا دلیل این تحرکات را مبارزه با کارتل‌های مواد مخدر عنوان کرده است. دولت ترامپ ونزوئلا را به حمایت از گروه‌های قاچاق متهم می‌کند، اما اسناد رسمی دولت آمریکا نشان می‌دهد کشورهای مکزیک، کلمبیا و پرو مراکز اصلی تولید و ارسال مواد مخدر به آمریکا هستند و نقش ونزوئلا در مقایسه با این سه کشور بسیار کمتر است. اگرچه ونزوئلا محل فعالیت برخی باندها مانند «ترن د آگوارا» بوده، اما نسبت به دیگران سهم حاشیه‌ای دارد؛ از این رو احتمال می‌رود هدف اصلی واشنگتن، کنترل نفوذ چین و روسیه در نیم‌کره غربی باشد.

در چارچوب سیاست‌های مهار چین و روسیه، فشار بر دولت مادورو به ابزاری برای حفظ برتری ژئوپلیتیکی آمریکا در منطقه تبدیل شده است. استقرار نیروها می‌تواند اهرمی برای وادارساختن کاراکاس به کاهش روابط با دو قدرت شرقی باشد. با وجود پیشنهاد مادورو برای کاهش سطح همکاری اقتصادی با چین، روسیه و ایران، دولت ترامپ آن را نپذیرفت و در مسیر رویارویی نظامی گام برداشت. در درون کاخ سفید نیز جناحی متشکل از مارکو روبیو، جان رتکلیف و استفان میلر نقش تعیین‌کننده‌ای در تشدید تنش‌ها دارد. روبیو که از حمایت جامعه ونزوئلایی‌های فلوریدا برخوردار است، به‌دنبال سرنگونی دولت مادورو است. رتکلیف با برجسته‌سازی ارتباط دولت ونزوئلا با کارتل‌های مواد مخدر، ترامپ را به‌سمت درگیری سوق داده و میلر نیز از زاویه امنیت داخلی و کنترل مهاجرت غیرقانونی، حامی اقدامات تهاجمی علیه کاراکاس است.

در این شرایط، دو سناریوی اصلی محتمل است: نخست، حمله هوایی محدود برای ضربه‌زدن به اهداف نظامی یا دولتی به‌منظور تضعیف دولت و تقویت اپوزیسیون داخلی و دوم، حمله گسترده با هدف تغییر نظام سیاسی. با وجود داشتن ظرفیت لازم برای عملیات هوایی، آمریکا برای سناریوی دوم به نیروی انسانی و لجستیک بیشتری نیاز دارد. از سوی دیگر، احتمال ادامه فشار نظامی و روانی برای ایجاد شکاف داخلی در ونزوئلا وجود دارد. انتخابات اخیر که در آن ادموندو گونزالس، رقیب مادورو، ۴۴ درصد آرا را کسب کرد، از رشد پایگاه مخالفان حکایت دارد و ممکن است واشنگتن از این بستر برای بی‌ثبات‌سازی سیاسی بهره گیرد. هرچند هنوز احتمال بروز جنگ تمام‌عیار اندک است، اما افزایش استقرار نیروها و نفوذ چهره‌های ضد مادورو در ساختار تصمیم‌گیری آمریکا ممکن است مسیر تحولات را به‌سوی برخورد نظامی سوق دهد. هدف نهایی از چنین برخوردی می‌تواند بازگرداندن ونزوئلا به اردوگاه غرب و کاهش نفوذ چین و روسیه در آمریکای لاتین باشد./ منبع