برای حفظ دستاوردهای عملیات «شیر خیزان»، اسرائیل باید از توافق هستهای با ایران حمایت کند
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «برای حفظ دستاوردهای عملیات «شیر خیزان»، اسرائیل باید از توافق هستهای با ایران حمایت کند» به قلم دنی سیترینوویچ (Danny Citrinowicz) در «شورای آتلانتیک» (Atlantic Council) منتشر شده است. این یادداشت بر ضرورت بازنگری در سیاستهای اسرائیل پس از جنگ اخیر و اتخاذ رویکردی دیپلماتیک برای جلوگیری از بازگشت ایران به آستانه هستهای تأکید دارد و استدلال میکند که تنها توافقی پایدار میتواند امنیت منطقه را تضمین کند. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
پس از پایان جنگ دوازدهروزه میان ایران، اسرائیل و ایالات متحده، رهبری رژیم صهیونیستی بر دستاوردهای امنیتی خود تأکید کرد و مدعی شد ایران دیگر به آستانه فناوری هستهای بازنگشته و توان ساخت بمب را ندارد. در پی این ادعا، اسرائیل علیه هر توافق دیپلماتیک با تهران موضع گرفت و فشار سیاسی بر تروئیکای اروپایی برای فعالسازی مکانیسم «ماشه» را افزایش داد. این رویکرد دقیقاً مشابه سیاستی است که پیش از جنگ دنبال میشد.
با این حال، سیاست اسرائیل با دیدگاههای دولت آمریکا و اروپا که خواهان ازسرگیری مذاکرات دیپلماتیک هستند تفاوت دارد؛ این کشورها شروطی را مطرح میکنند که در حال حاضر تهران قادر به پذیرفتن آن نیست، مانند کنارگذاشتن حق غنیسازی داخلی یا محدودساختن برد موشکها. در صورت فقدان توافق هستهای، امکان جنگ مجدد وجود دارد که میتواند به جنگ فرسایشی تبدیل شود، فشار اقتصادی بر اسرائیل را تشدید کند و موجب بهبود احتمالی جایگاه راهبردی ایران شود. افزون بر این، خطر این وجود دارد که ایران خود را به سمت ساخت سلاح هستهای سوق دهد؛ در درون حکومت تهران صداهای فزایندهای مطرح است که معتقدند راهی جز این برای تضمین آینده باقی نمانده است.
یک تهدید عمده به دستاوردهای اسرائیل پس از جنگ، موجودیت حدود ۴۰۸ کیلوگرم مواد غنیسازیشده با خلوص ۶۰ درصد در ایران است که حتی پس از آسیب دیدن تأسیسات، امکان ادامه غنیسازی تا ۹۰ درصد را فراهم میکند. در عمل، ایران بدون بازگشایی سایتهای فردو و نطنز میتواند به این سطح برسد. بر این اساس، تنها راه تضمین استفادهنشدن از این مواد، بازگشت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به درون کشور است. اما بدون توافق هستهای نه امکان بازگشت بازرسان وجود دارد و نه امکان اتکای کامل به دادههای اطلاعاتی که تفسیر آنها دشوار است.
علاوه بر توان هستهای، ایران در حال بازسازی گسترده موشکهای زمینبهزمین و سامانههای پدافند هوایی خود است، در حالی که این اقدامات دستاوردهای اسرائیل را تضعیف میکند. همچنین در داخل ایران تقابل میان جناحهای میانهرو و محافظهکار شدت یافته است؛ برخی رهبران میانهرو میدانند تنها مسیر برونرفت از بحران اقتصادی، کاهش تحریمها و انعقاد توافق است. حتی اگر ایران همچنان بر حق غنیسازی داخلی و عدم پذیرش محدودیت موشکی اصرار کند، امکان تعهد به کاهش ظرفیت غنیسازی به شکلی معنادار در توافق وجود دارد.
با وجود مخالفت اسرائیل با توافقی که تحریمها را لغو کند، ادامه تحریمها نمیتواند تضمینی برای سرنگونی حکومت ایران باشد؛ در گذشته، تهران در تعامل با کشورهایی مانند چین توانسته تحریمها را دور بزند. گرچه اسرائیل تمایل دارد مسائل خود را «با شمشیر» حل کند، اما منافع آن در توافقی است که مانع دستیابی ایران به بمب شود، حتی اگر همزمان قدرت نظام تقویت شود.
جنگ دوباره در آینده، بهویژه در شرایطی که تهران آمادگی بیشتری کسب کرده باشد، میتواند چالشی دشوارتر از جنگ گذشته باشد و اسرائیل را وارد جنگی بیپایان کند. اگر هدف اسرائیل ممنوعکردن ساخت بمب هستهای است، تنها یک توافق میتواند این مسیر را تضمین کند و نه اعمال زور. / منبع