شگفتیآفرینی پدافند هوایی ایران با سرنگونی جنگندههای اف- ۳۵ اسرائیل
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «شگفتیآفرینی پدافند هوایی ایران با سرنگونی جنگندههای اف- ۳۵ اسرائیل» به قلم سیدرضا میرطاهر که در اندیشکده تهران منشر شده است، به بررسی ابعاد فنی و راهبردی عملکرد سامانههای دفاع هوایی ایران در مقابله با حملات هوایی اسرائیل و نقش سامانههای پیشرفته پدافندی در سرنگونی جنگندههای رادارگریز اف-۳۵ اسرائیل میپردازد و پیامدهای این رویداد را برای موازنه نظامی منطقهای تبیین میکند در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
در روز ۲۳ خرداد ماه، اسرائیل در پی تهدیدهای مکرر درباره حمله به تاسیسات هستهای ایران، با چراغ سبز واشنگتن و در قالب همکاری مشترک با آمریکا، حملات هوایی گستردهای را اجرا کرد. این حملات با استفاده از موشکهای هوا به سطح و بهرهگیری از جنگندههای نسل پنجم مانند اف-۳۵، اف-۱۶ و اف-۱۵ صورت گرفت و هدف آن گونه اهداف نظامی و زیرساختهای حساس در ایران بود. بر اساس اطلاعات ارائهشده، این عملیات با نام «شیر برخاسته» انجام شد و مجموعاً حدود هزار سورتی پرواز و بیش از ۳۳۰ موشک شلیک شد، جنگندههایی که برد عملیاتی آنها تقریباً هزار و صد کیلومتر است، بدون نیاز به سوختگیری هوایی، توانستهاند عملاً ماموریتهای عمیق در داخل خاک ایران را انجام دهند.
در این عملیات، کلیه توانمندیهای نیروی هوایی اسرائیل به کار گرفته شد، از جمله جنگندههای اف-۳۵ نسل پنجم پیشرفته، که در این حملات به صورت گسترده استفاده شدند. مقامات آمریکایی پیش از این ادعا کرده بودند که جنگندههای اف-۳۵ میتوانند به طور مستقیم و بدون نیاز به سوختگیری، وارد حریم هوایی ایران شوند، در حالی که بعدها اعلام شد با اصلاحاتی، شعاع عملیاتی آنها بدون سوختگیری از حدود ۱۰۰۰ کیلومتر به مرزهای عملیاتی نزدیکتر شده است.
نکتهای بیسابقه در روند این حملات، اعلام رسمی ارتش جمهوری اسلامی ایران درباره سرنگونی سه فروند جنگنده اف-۳۵ اسرائیل است که در سطح منطقه و جهان بازتاب گستردهای داشته است. این اولین بار است که این جنگنده بسیار پیشرفته آمریکایی در حوزه منطقهای هدف سامانههای پدافندی ایران قرار گرفته و سرنگون میشود.
ایران از مدتها پیش در مواجهه با تهدیدهای مکرر اسرائیل و آمریکا، تدابیر متعددی برای مقابله با جنگندههای نسل پنجم اتخاذ کرده است. از جمله این تدابیر، استقرار رادارهای پیشرفته فرا افق نگر موسوم به «اوتاِیچی» برای رصد و کشف این نوع هواپیماها و همچنین ساخت و نصب سامانههای پدافند هوایی مانند باور-۳۷۳ و سامانه صدّاد تاکتیکی است که قادر به مقابله با جنگندههایی نظیر اف-۳۵ و اف-۲۲ هستند.
سردار سرتیپ پاسدار داوود شیخیان، فرماندهی پدافند نیرو هوافضای سپاه، چند ماه قبل در مصاحبهای تصریح کرده بود که سامانههایی برای سرنگونی جنگندههای اف-۲۲ و اف-۳۵ در دست توسعه است و در آینده میتوان راهبردهای لازم برای مقابله با این نوع جنگندهها را اجرایی کرد. در این راستا، سامانه باور-۳۷۳، که به عنوان دوربردترین سامانه پدافند هوایی ایران شناخته میشود، یکی از مهمترین دستاوردهای راهبردی در حوزه سامانههای موشکی است. این سامانه در برد بیش از ۳۰۰ کیلومتر قرار دارد و قابلیت شناسایی و رهگیری اهداف هوایی پنهان و با سطح مقطع راداری کم، از جمله جنگنده اف-۳۵، را داراست.
همچنین سامانه صدّاد تاکتیکی، که در برد متوسط و ارتفاع بالا عمل میکند، شامل یک خودروی حامل رادار و چند پرتابگر موشک است. این سامانه، با قابلیت درگیری همزمان با ۲۴ هدف و برد کشف هدف ۱۸۰ کیلومتر، توانایی بسیار بالایی در مقابله با اهداف متخاصم دارد. این سامانه، نسبت به سامانههای دیگر مانند سوم خرداد، توانایی بیشتری در حجم و تعداد درگیری همزمان فراهم کرده است، و در نتیجه، امکان مواجهه موثر با هواپیماهای پنهانکار نظیر اف-۳۵ و اف-۲۲ را برای ایران فراهم آورده است.
بر اساس استراتژی ایران، ترکیب چندین سامانه پدافند هوایی با قابلیتهای متفاوت، توان حفاظتی را در مقابل حملات هوایی اسرائیل و دیگر تهدیدهای خارجی افزایش داده است. سامانه باور-۳۷۳، سامانه صدّاد تاکتیکی، و سامانههای قدیمیتر مانند ۱۵ خرداد و سوم خرداد، یک سیستم جامع را تشکیل میدهند که میتواند وضعیت دفاع هوایی کشور را در مقابل حملات گسترده و خاص، به شکل موثری مدیریت کند.
مجموعه این تدابیر فنی و فنی-نظامی، باعث شده است که مقابله با جنگندههای پیشرفته و پنهانکار مانند اف-۳۵، برای ایران قابل انجام باشد. نمونه آن هم، در حملات اخیر رژیم اسرائیل به ایران مشخص شد، زمانی که با سرنگونی حداقل سه فروند اف-۳۵ همراه شد. این تحول نشان میدهد که توانمندیهای پدافند هوایی ایران، در مقابل جنگندههای بسیار پیشرفته، به مرحلهای رسیده که میتواند از آنها محافظت و حتی آنها را هدف قرار دهد. / منبع
