حمله اسرائیل به قطر و تکانه‌ای در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس

حمله موشکی سه‌شنبه اسرائیل به مقر حماس در دوحه، پرسش‌هایی درباره تبدیل‌شدن اسرائیل به «ایران جدید» در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس برانگیخت و تأثیر فاجعه غزه را نشان داد. برخلاف ادعای آمریکا در جلوگیری از گسترش جنگ اسرائیل علیه حماس و ایران، این دومین رویداد در سه ماه است که کشورهای حاشیه خلیج فارس را تحت تأثیر قرار داده است. در ماه ژوئن، ایران به پایگاه آمریکایی در قطر حمله کرد. در سه‌شنبه، اسرائیل به امید کشتن رهبران حماس در مذاکرات آتش‌بس آمریکا، به محله‌ای لوکس در دوحه حمله کرد. این عملیات ظاهراً شکست خورد، زیرا هیچ رهبر ارشد حماس کشته نشد و با محکومیت یکپارچه روبرو شد. بنیامین نتانیاهو، بی‌اعتنا، دیپلماسی را کنار گذاشته و گروگان‌های اسرائیلی را برای هدف خیالی نابودی حماس فدا کرده است. حمله دوحه، با ۶ کشته، احتمال مذاکرات آینده، میانجی‌گری قطر، و نجات گروگان‌ها و غیرنظامیان فلسطینی را قربانی کرد.

مشاوران نتانیاهو معتقدند شوک حمله، حماس را تضعیف می‌کند، اما این سوءتفاهمی از گروه‌های افراطی است که مقاومت را توجیه می‌کنند. حماس دیگر سازمان نظامی منسجمی نیست، اما به‌دلیل سیاست‌های حداکثرگرایانه نتانیاهو و امتناع از چارچوبی برای آینده غزه، هنوز گروگان‌ها و کنترل بخش‌هایی از غزه را حفظ کرده است. نتانیاهو، سرخوش از حمله به ایران، راهبرد «هرچه می‌توانی، هرجا می‌توانی بزن» را پذیرفته است. اسرائیل که به‌دنبال قلعه‌سازی از طریق مداخله نظامی است، اکنون منبع ناامنی در خلیج فارس دیده می‌شود، برخلاف نیاز منطقه به ثبات برای برنامه‌های اقتصادی و زیرساختی.

آمریکا تمایلی به مهار اسرائیل نشان نداده است. دونالد ترامپ، با وجود ناراحتی از حمله و اطمینان به قطر، با هشدارهای اسرائیل مبنی بر حملات بیشتر روبه‌روست. ترکیه و مصر نیز نگران‌اند. قطر که به درخواست آمریکا میزبان حماس بود و با تأیید همه میانجی‌گری کرد، احساس ناامنی می‌کند. میزبانی بزرگ‌ترین پایگاه آمریکا قرار بود تضمین امنیتی باشد، اما حمله این را نقض کرد. شورای امنیت سازمان ملل موضوع را بررسی کرده و اقدام حقوقی در دیوان بین‌المللی دادگستری محتمل است. قطر از متحدان خود در کشورهای حاشیه خلیج فارس که حمله را «نفرت‌انگیز» خواندند، توقعی فراتر از همبستگی در حد تعلیق روابط با اسرائیل می‌خواهد. ریاض از مقاومت در برابر عادی‌سازی روابط با اسرائیل خشنود است. امارات به‌عنوان نزدیک‌ترین شریک اسرائیل، از رفتار آن از جمله نبود طرح برای غزه و الحاق کرانه باختری، خشمگین است و مشارکت اسرائیل در نمایشگاه هوایی دبی را لغو کرد. این رویداد، اعتبار آمریکا به‌عنوان حافظ امنیت منطقه را زیر سؤال برده است. اگر آمریکا نتواند از متحدانش دفاع کند یا اسرائیل را مهار نماید، وابستگی کشورهای حاشیه خلیج فارس به واشنگتن نیاز به بازنگری دارد. این یک شکست راهبردی است./ منبع