پویایی‌های موثر در‌ تصمیم ترامپ برای بمباران داعش در نیجریه

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در روز کریسمس اعلام کرد که نیروهای آمریکایی به مواضع شبه‌نظامیان داعش در شمال‌غرب نیجریه ضربه زده‌اند. این اقدام که به گفته ترامپ در پاسخ به کشتار مسیحیان بی‌گناه صورت گرفته، با تأیید فرماندهی آمریکا برای آفریقا/آفریکام (AFRICOM)  و مقامات نیجریه روبرو شد. محمد ادریس، وزیر اطلاعات نیجریه، اعلام کرد که شانزده فقره حمله دقیق در هماهنگی کامل با نیروهای مسلح این کشور و با «تأیید صریح» بولا احمد تینوبو، رئیس‌جمهور این کشور، انجام شده است. این عملیات که در ایالت سوکوتو با جمعیتی چهار میلیون نفری اجرا شد، از طریق پهپادهای ریکر و با استفاده از موشک‌های هدایت‌شده انجام گرفت. آفریکام کشته‌شدن شماری از تروریست‌های داعش در اردوگاه‌های هدف را تأیید کرد و مقامات نیجریه این حملات را موفقیت‌آمیز توصیف کردند.

این حملات پس از هفته‌ها تنش بین واشنگتن و ابوجا انجام شد؛ تنش‌هایی که با تهدید ترامپ مبنی بر اقدام نظامی یک‌جانبه در صورت عدم مهار گروه‌های اسلام‌گرا توسط دولت نیجریه اوج گرفته بود. با این حال، عملیات اخیر که بر اساس هوشمندسازی به‌دست‌آمده توسط نیجریه و با تأیید رسمی وزارت امور خارجه این کشور صورت گرفت، نشان‌دهنده آن است که دو کشور همچنان در یک صحنه مشترک نسبت به خطر تروریسم اسلام‌گرا حاضرند. علاوه بر این، سفر هیئت بلندپایه نیجریه به واشنگتن و دیدار با مقامات آمریکایی از جمله وزیر دفاع، از تلاش دو طرف برای حل اختلافات و ادغام این عملیات در چارچوب همکاری‌های امنیتی موجود حکایت دارد.

واکنش‌های داخلی در نیجریه به این حملات متفاوت اما عمدتاً مثبت بود. رهبران مسیحی و برخی مقامات دولتی از کمک بین‌المللی استقبال کرده و آن را اقدامی به‌موقع برای پایان‌دادن به ناامنی مزمن دانستند. در مقابل، برخی شخصیت‌ها مانند امینو تامبوال، فرماندار سابق سوکوتو، نسبت به اهداف پنهان احتمالی آمریکا هشدار دادند و شیخ احمد گومی، روحانی محافظه‌کار، با توصیف این اقدام به‌عنوان تهدیدی برای حاکمیت ملی، خواستار توقف همکاری با آمریکا و جایگزینی آن با کشورهایی مانند چین و پاکستان شد. با این حال، سلطان سوکوتو به‌عنوان رهبر معنوی مسلمانان، سکوت اختیار کرده و موضع رسمی اعلام نکرده است.

از نظر نظامی، اگرچه دقیقاً مشخص نیست که این حملات چه آسیبی به زیرساخت‌های تروریستی وارد کرده، اما گزارش‌ها از پراکنده‌شدن شبه‌نظامیان و مشاهده قطعات موشک در مناطقی مانند جابو و افا حکایت دارد. هر دو دولت تأکید کرده‌اند که هیچ تلفات غیرنظامی در این حملات رخ نداده است. نگاهی به راهبرد امنیت ملی دولت ترامپ نشان می‌دهد که اگرچه واشنگتن خواهان پرهیز از حضور طولانی‌مدت در آفریقا است، اما گسترش و تقویت گروه‌های اسلام‌گرا در منطقه ساحل این رویکرد را با چالش مواجه کرده است. وزارت امور خارجه نیجریه وعده داده است که همکاری با شرکای بین‌المللی برای تضعیف شبکه‌های تروریستی ادامه یابد و تحلیل‌گران پیش‌بینی می‌کنند که این حملات آغازی بر عملیات‌های گسترده‌تر در آینده، به‌ویژه در مناطق شرقی کشور که پایگاه گروه بوکوحرام است، خواهد بود. موفقیت در این میدان برای دولت تینوبو پیش از انتخابات سراسری سال ۲۰۲۷ حائز اهمیت سیاسی بالایی است./ منبع