اجلاس تاریخی گروه ۲۰ در آفریقای جنوبی بدون حضور ایالات متحده

اجلاس گروه ۲۰ که این‌بار در ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی برگزار می‌شود، نخستین اجلاس این گروه است که در قاره آفریقا برگزار می‌شود. این اجلاس که قرار بود فرصتی برای پیشبرد اهداف توسعه‌ای آفریقای جنوبی، به‌ویژه در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر، باشد، با تصمیم ایالات متحده برای تحریم این رویداد مواجه شده است. دونالد ترامپ پیش از برگزاری اجلاس، با تکرار ادعاهای نادرست خود در مورد «نسل‌کشی سفیدپوستان» در آفریقای جنوبی، از شرکت در اجلاس خودداری کرده است. ترامپ با بیان اینکه آفریقای جنوبی در حال قتل و آزار مردم سفیدپوست و تصرف غیرقانونی زمین‌های کشاورزی آن‌ها است، اعلام کرد که هیچ مقام آمریکایی در این اجلاس شرکت نخواهد کرد تا زمانی که این موارد نقض حقوق بشر ادامه داشته باشد.

تحلیل‌های مختلفی از سوی مقامات سفیدپوست آفریقای جنوبی در رد این ادعاها صورت گرفته و تعدادی از آن‌ها در نامه‌ای عمومی اعلام کرده‌اند که این روایت از وضعیت آفریقای جنوبی را نمی‌پذیرند و آن را بخشی از جنگ‌های فرهنگی ایالات متحده می‌دانند. در این میان، دولت آفریقای جنوبی همچنان اصرار دارد که برگزاری اجلاس در این کشور با وجود تحریم‌های ایالات متحده ادامه یابد. وزیر خارجه آفریقای جنوبی اعلام کرده که کشورش به تلاش‌های خود برای ترغیب کشورهای حاضر ادامه می‌دهد تا اعلامیه نهایی اجلاس را تصویب کنند، چرا که این نهاد نباید به‌دلیل غیبت یک کشور به بن‌بست برسد.

علاوه بر ایالات متحده، برخی دیگر از رهبران کشورهای بزرگ نیز از حضور در اجلاس امتناع کرده‌اند. خاویر میلئی، رئیس‌جمهور آرژانتین، که متحد ترامپ است، در اجلاس شرکت نخواهد کرد. همچنین رهبران چین، مکزیک و روسیه نیز به دلایل مختلف غیبت خود را اعلام کرده‌اند.

عدم حضور ایالات متحده و برخی دیگر از کشورها نگرانی‌هایی را درباره توانایی گروه ۲۰ در تصویب اعلامیه نهایی اجلاس به وجود آورده است. با این حال، مقامات آفریقای جنوبی اعلام کرده‌اند که اجلاس همچنان به پیش خواهد رفت و تصمیمات اساسی در آن اتخاذ خواهد شد. رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی در این باره گفته است که غیبت این کشورها برای آن‌ها زیان‌آور خواهد بود. او همچنین اعلام کرده است که در پایان اجلاس، به جای رئیس‌جمهور ایالات متحده که قرار بود ریاست نوبتی گروه ۲۰ را بر عهده بگیرد، «صندلی خالی» به‌طور نمادین ریاست گروه را تحویل خواهد گرفت.

در عین حال، برگزاری اجلاس بدون حضور برخی کشورهای بزرگ ممکن است فرصت‌هایی را برای کشورهای در حال ظهور، نظیر برزیل، ترکیه، هند و آفریقای جنوبی، فراهم کند تا بتوانند اولویت‌های خود را در دستور کار گروه ۲۰ قرار دهند. این کشورها که به‌عنوان قدرت‌های میانه در عرصه جهانی شناخته می‌شوند، می‌توانند بر مسائل مختلفی نظیر توسعه پایدار، تغییرات اقلیمی و کمک‌های مالی برای انتقال به انرژی‌های تجدیدپذیر تاکید کنند.

مقامات آفریقای جنوبی اعلام کرده‌اند که این اجلاس هیچ تأثیری بر پیشبرد طرح‌های اقتصادی و زیست‌محیطی این کشور نخواهد داشت و اهداف خود را پیگیری خواهند کرد. آفریقای جنوبی به‌ویژه در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر و کمک به کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به اهداف کربن صفر در تلاش است تا در کنار سایر کشورهای عضو گروه ۲۰ به این اهداف دست یابد. از آنجا که گروه ۲۰ به‌عنوان یکی از نهادهای اقتصادی بین‌المللی مهم شناخته می‌شود، کشورهای در حال ظهور می‌توانند با استفاده از این فرصت، برنامه‌های خود را در زمینه‌های مختلف به‌ویژه در زمینه محیط‌زیست و تغییرات اقلیمی دنبال کنند.

به‌طور کلی، اجلاس گروه ۲۰ در آفریقای جنوبی می‌تواند به فرصتی برای تغییر و تحولات در دیپلماسی بین‌المللی تبدیل شود، به‌ویژه با توجه به اینکه در این اجلاس تصمیمات مهمی در زمینه مسائل زیست‌محیطی و اقتصادی اتخاذ خواهد شد. غیبت ایالات متحده و برخی دیگر از قدرت‌های بزرگ، فرصتی برای کشورهای دیگر فراهم کرده تا بتوانند نقش خود را در عرصه جهانی پررنگ‌تر کنند و اهداف خود را در سطح بین‌المللی مطرح کنند./ منبع