چرا سوکوتو؟ پرسش‌های بی‌پاسخ از حملات کریسمس ترامپ به نیجریه

عملیات «خشم کریسمس» در سوکوتو، نقطه عطفی در سیاست خارجی دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ به‌شمار می‌رود. ترامپ بلافاصله پس از حمله، در شبکه اجتماعی خود هدف را «تفاله‌های تروریست داعش» نامید که به گفته او دهه‌هاست به کشتار بی‌رحمانه مسیحیان مشغول‌اند. با این حال، انتخاب ایالت سوکوتو به‌عنوان هدف اصلی، تعجب بسیاری از ناظران امنیتی را برانگیخته است؛ چرا که کانون سنتی فعالیت‌های بوکوحرام و داعش (ISWAP) در شمال شرقی نیجریه و صدها کیلومتر دورتر قرار دارد. در سوکوتو، تنها گروه جهادی فعال «لاکوراووا» است که ماهیتی مبهم دارد و وابستگی آن به داعش همچنان محل مناقشه کارشناسان است. یافته‌شدن بقایای موشک‌های تاماهاوک در روستاهای «جابو» و «اوفا» (۶۰۰ مایل دورتر از هدف اصلی) نشان‌دهنده ابعاد گسترده و احتمالاً خطاهای محاسباتی در این عملیات است.

دولت نیجریه به ریاست بولا احمد تینوبو، در وضعیتی دشوار قرار گرفته است. در حالی که واشنگتن بر روایت مذهبی و «حفاظت از مسیحیان» اصرار دارد، دولت نیجریه با احتیاط فراوان این حملات را یک «عملیات مشترک علیه تروریسم بدون در نظر گرفتن مذهب» توصیف کرده است. واقعیت میدانی نشان می‌دهد که در نیجریه، مسلمانان و مسیحیان هر دو به یک اندازه قربانی خشونت گروه‌های راهزن و جهادی هستند و تقلیل این بحران به یک جنگ مذهبی می‌تواند شکاف‌های فرقه‌ای را در کشوری با ۲۳۰ میلیون نفر جمعیت به‌شدت تحریک کند. استفاده ترامپ از ادبیات «صلیبی» در روز کریسمس، در ایالتی که مرکز معنوی خلافت سوکوتو محسوب می‌شود، ریسک بزرگی برای امنیت ملی نیجریه و احتمالاً آغازگر موج جدیدی از عضوگیری گروه‌های تندرو در سال ۲۰۲۶ خواهد بود.

گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که پهپادهای شناسایی ام‌کیو-۹ (MQ-9) آمریکا پس از یک وقفه کوتاه، پروازهای خود را بر فراز جنگل‌های سامبیسا در شمال شرق از سر گرفته‌اند که نشان‌دهنده احتمال وقوع موج دوم حملات در ژانویه ۲۰۲۶ است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، صراحتاً اعلام کرده است که «این تنها آغاز کار است». این همکاری نظامی نوظهور میان ترامپ و تینوبو، به‌‌رغم توافقات ظاهری، با چالش‌های بنیادینی در تعریف ریشه‌های بحران روبروست. در حالی که ترامپ به‌دنبال نمایش قدرت برای پایگاه رأی داخلی خود است، نیجریه نگران حاکمیت ملی و پیامدهای راهبردی مداخلاتی است که ممکن است با واقعیت‌های محلی همخوانی نداشته باشد و به‌جای مهار تروریسم، به بی‌ثباتی بیشتر دامن بزند./ منبع