پیامدهای راهبرد امنیت ملی ۲۰۲۵ آمریکا برای آسیا

راهبرد امنیت ملی جدید ایالات متحده که به‌تازگی منتشر شده است، نقطه عطفی در تحول بحث داخلی درباره جایگاه آمریکا در جهان به شمار می‌رود. این سند برخلاف سنت پس از جنگ جهانی دوم و جنگ سرد که بر اجماع گسترده‌ای در سیاست خارجی استوار بود، گسستی آشکار از آن اجماع را نشان می‌دهد و بازتابی از دیدگاه جنبش «اول آمریکا» است. راهبرد تازه بر ترکیبی از ملی‌گرایی، احتیاط و رد جهان‌بینی بین‌الملل‌گرایانه تأکید دارد و سیاستی را پیشنهاد می‌کند که بیش از هر چیز بر آنچه برای آمریکا کارآمد است متمرکز باشد.

این سند بر بازتعریف منافع ملی بر پایه نوسازی داخلی تأکید می‌کند و برای بسیاری از پایتخت‌های خارجی که از رویکرد موعظه‌گرانه واشنگتن ناخشنود بودند، این تغییر به‌عنوان‌ بازتنظیم ایدئولوژیک تلقی می‌شود. در عین حال، آسیا جایگاه ویژه‌ای در این راهبرد دارد. منطقه هند-آرام در صدر اولویت‌های سیاست خارجی آمریکا قرار گرفته است و این امر ادامه روندی است که از دوران اوباما با «چرخش به آسیا» آغاز شد. تأکید بر جلوگیری از سلطه یک قدرت واحد بر آسیا نیز بار دیگر تکرار شده و این موضوع برای کشورهای نگران از گسترش قدرت چین اهمیت دارد.

راهبرد جدید در مقایسه با انتقادهای شدید از اروپا، نگاه محترمانه‌تری به آسیا دارد. اروپا به‌دلیل وابستگی و افراط لیبرالی مورد سرزنش قرار گرفته، اما آسیا با احترام راهبردی مواجه شده است. این تفاوت ناشی از آن است که نبرد ایدئولوژیک جنبش «اول آمریکا» بیشتر به‌عنوان‌ جنگ داخلی غرب بر سر ارزش‌های سیاسی و آینده لیبرالیسم تعریف می‌شود و آسیا خارج از این منازعه قرار دارد. همچنین، کمبود نهادهای منطقه‌ای در آسیا باعث شده است که این منطقه با دیدگاه مبتنی بر حاکمیت ملی و همکاری‌های معاملاتی آمریکا سازگارتر باشد. بسیاری از دولت‌های آسیایی، حتی دموکراتیک و ملی‌گرا، با تأکید بر حاکمیت ملی و جامعه‌ای از دولت‌های مستقل همسو هستند.

کشورهای آسیایی نیز از نگاه تازه آمریکا به چین استقبال کرده‌اند. شناسایی چین به‌عنوان‌ رقیب نزدیک و تأکید بر رابطه اقتصادی متقابل، برای بسیاری از دولت‌های منطقه که از جنگ سرد جدید نگران‌اند، آرامش‌بخش است. برای کشورهایی مانند هند، درخواست آمریکا برای پذیرش مسئولیت بیشتر در منطقه فرصتی برای افزایش نقش راهبردی فراهم می‌کند. با این حال، این رویکرد با چالش‌هایی همراه است. تمایل آمریکا به مداخله در امور دیگران همچنان وجود دارد و تهدیدهای اخیر علیه آفریقا نشان می‌دهد که قدرت بزرگ به‌طور طبیعی به مداخله گرایش دارد.

بحث‌های مربوط به تایوان نیز نشان‌دهنده شکاف‌های ژئوپلیتیک در آسیا است. ابهام راهبردی آمریکا در این زمینه نگرانی‌ها را افزایش داده و متحدان آسیایی را با عدم قطعیت روبه‌رو کرده است. در مجموع، آسیا بیش از اروپا فرصت دارد تا خود را با تغییرات راهبردی آمریکا تطبیق دهد، اما چالش‌های آن سنگین‌تر است. چین با قدرت فزاینده خود بر منطقه سایه انداخته و امنیت آسیا به‌شدت به نحوه مدیریت روابط واشنگتن و پکن وابسته خواهد بود. کشورهای آسیایی باید با تقویت توان ملی، گسترش مشارکت‌ها و ایجاد ائتلاف‌های انعطاف‌پذیر به این واقعیت جدید پاسخ دهند، در حالی که آمریکا شبکه‌ای از تقسیم بار مسئولیت را پیشنهاد کرده است که می‌تواند فرصت‌هایی تازه برای همکاری ایجاد کند./ منبع