از دهلی تا واشنگتن: تابستان مقاومت و قدرت

ماه آگوست ۲۰۲۵ به‌عنوان ماهی ثبت شد که در آن هند دو بار در برابر فشارها «نه» گفت. ابتدا مخالفت با تحریم‌های اقتصادی آمریکا بر سر خرید نفت روسیه و سپس نافرمانی نسبت به دستور دیوان عالی کشور برای پاک‌سازی خیابان‌های دهلی از سگ‌های ولگرد. این دو رخداد، هرچند ظاهراً بی‌ارتباط، نشان‌دهنده محدودیت‌های قدرت در دموکراسی‌های مدرن و اهمیت درک عمیق از خواست عمومی است. تصمیمات نهادهای قدرتمند که با احساسات عمومی همسو نباشد، به‌سرعت با مقاومت روبه‌رو می‌شوند.

تنش‌های تجاری با سرعت افزایش یافت. در روز ۶ آگوست ۲۰۲۵، تحریم ۵۰درصدی آمریکا علیه کالاهای هندی اعلام شد که بالاترین نرخ در جهان بود و به همراه برزیل اعمال گردید. این تحریم‌ها بخشی از جنگ اقتصادی گسترده‌تر و واکنشی به خرید نفت روسیه توسط هند بود. پاسخ هند سریع اما متوازن بود؛ وزیر امور خارجه تحریم‌ها را ناعادلانه خواند و نخست‌وزیر وعده حمایت از کشاورزان، ماهی‌گیران و دامداران را داد و همچنین آمادگی برای پرداخت «هزینه سنگین» را اعلام کردند. هند همچنین روابط دیپلماتیک خود با چین و روسیه را تعمیق بخشید و در برابر فشارهای ایالات متحده موضع گرفت، بدون آنکه اعتراضات خیابانی گسترده شکل گیرد.

در حوزه داخلی، دیوان عالی کشور دستور جمع‌آوری، عقیم‌سازی، واکسیناسیون و انتقال دائمی سگ‌های ولگرد دهلی و مناطق پایتخت را طی هشت هفته صادر کرد. این تصمیم با واکنش شدید عمومی مواجه شد. یک طومار آنلاین نزدیک به نیم‌میلیون امضا جمع‌آوری کرد و اعتراضات مردمی در مرکز دهلی آغاز و سپس به‌صورت ملی گسترش یافت. در نهایت، دیوان عالی دستور داد سگ‌های جمع‌آوری‌شده بازگردانده شده و مراقبت‌های جامعه‌ای برای آن‌ها ایجاد شود و قوانین جدیدی برای نگهداری آنان تصویب شد.

این دو رخداد، الگویی از عملکرد قدرت در دموکراسی‌های معاصر را نشان می‌دهد. هر دو تصمیم واکنشی و بدون تحلیل نظام‌مند اتخاذ شدند؛ تحریم آمریکا پس از مخالفت رسمی هند با ادعاهای آتش‌بس و دستور دیوان عالی پس از انتشار یک گزارش رسانه‌ای، نمونه‌هایی از اقدامات شتاب‌زده هستند. در هر دو مورد، نهادهای قدرتمند میزان مقاومت عمومی را دست‌کم گرفتند و تلاش‌ها برای اعمال قدرت بدون در نظر گرفتن واقعیت‌ها ناکام ماند.

مقاومت علیه تحریم‌ها از طریق کانال‌های رسمی جریان داشت؛ وزرا و نخبگان دیپلماتیک با زبان رسمی مخالفت کردند، روابط با چین بازتعریف شد و رهبران کسب‌وکار برای راه‌حل‌های جایگزین‌ لابی کردند. در مقابل، واکنش به دستور در مورد سگ‌ها شامل خشم خام و احساسات مردمی بود؛ تظاهرات خیابانی، طومارها و کارزار‌های اجتماعی نشان دادند که مقاومت می‌تواند هم در سطح نخبگان و هم از سوی جامعه مدنی عمل کند و به ایجاد سازوکارهای چندسطحی برای محدودکردن قدرت منجر شود.

این تجربه‌ها نشان می‌دهد دموکراسی‌ها با وجود نهادهای قدرتمند، برای محافظت از خود به سیستم‌های مقاومتی چندلایه نیاز دارند که بتوانند در برابر تصمیمات یک‌جانبه ایستادگی کنند. مقاومت ممکن است در قالب دیپلماسی رسمی یا حرکت‌های مردمی ظاهر شود و هرچند کوچک، جمع‌بندی آن می‌تواند اثرگذار باشد. خیابان‌های دهلی اکنون با نظم معمول و سگ‌های بازگشته به زندگی عادی بازگشته‌اند، در حالی که در واشنگتن، روند یافتن تعادل میان قدرت و مشروعیت هنوز در جریان است./ منبع