چرا هند و چین دوباره در حال گفتوگو هستند؟
تجارت، انرژی، روسیه و ثبات منطقهای، هند و چین را بهسمت مدیریت اختلافات و کاهش تنشهای دوجانبه سوق داده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «چرا هند و چین دوباره در حال گفتوگو هستند؟» به قلم دکتر روپاکجیوتی بورا (Rupakjyoti Borah) در راشا تودی (Russia Today) منتشر شده است. نویسنده استدلال میکند که با وجود اختلافات مرزی، حمایت چین از پاکستان و رقابت منطقهای، منافع اقتصادی، انرژی، روابط مشترک با روسیه و تحولات ژئوپلیتیکی، دهلینو و پکن را به سمت مدیریت تنش و حفظ همکاری سوق داده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
روابط هند و چین پس از نشست کازان در سال ۲۰۲۴، با وجود اختلافات مرزی و امنیتی، وارد مرحلهای از مدیریت تنش شده است. ازسرگیری پروازهای مستقیم، بازگشایی برخی مسیرهای تجاری و احیای سفر زیارتی کایلاش مانساروارا نشانههایی از این روند است. در عین حال، دو کشور برای افزایش نفوذ خود در عرصه جهانی به شرکای متعدد روی آوردهاند و تحولات بینالمللی، همکاری محدود میان آنها را ضروریتر کرده است.
در همین چارچوب، بیستوپنجمین دور گفتوگوهای نمایندگان ویژه هند و چین با سفر آجیت دووال، مشاور امنیت ملی هند، به چین برگزار شد. دو طرف در بیانیهای مشترک هشتمادهای بر پیشبرد مذاکرات برای چارچوب حل مسئله مرزی بر اساس توافق سال ۲۰۰۵ تأکید کردند. همچنین قرار شد سازوکار کارشناسی درباره رودخانههای فرامرزی تشکیل جلسه دهد و ارتباط درباره اشتراک دادههای هیدرولوژیک حفظ شود. این موضوع برای هند اهمیت دارد، زیرا چین در حال ساخت سدی بزرگ بر رودخانه برهماپوتراست و حوادث سیلابی اخیر در مرز نپال و تبت، اهمیت تبادل اطلاعات را برجسته کرده است.
انرژی و اقتصاد نیز انگیزههایی برای کاهش تنش هستند. هند و چین هر دو واردکننده انرژیاند و بحرانهای غرب آسیا گزینههای آنها را محدود کرده است. هر دو در گذشته از ایران نفت میخریدند، اما اکنون چنین وارداتی ندارند. تحریمهای آمریکا نیز بر صادراتشان به این کشور اثر گذاشته و همکاری اقتصادی را برای دو طرف سودمند کرده است. هند واردات نفت خام از روسیه، امارات و ونزوئلا را افزایش داده است.
با این حال، اختلافات مهم پابرجاست. حمایت چین از پاکستان در حوزههای دفاعی و زیرساختی، از جمله همکاری در دالان اقتصادی چین و پاکستان و ابتکار کمربند و جاده، نگرانی اصلی هند است. پکن همچنین در جریان عملیات سندور از پاکستان حمایت کرده است. نفوذ فزاینده چین در همسایگی هند، بهویژه در بنگلادش پس از برکناری شیخ حسینه، نگرانی دیگری است. مشکلات صدور روادید برای بازرگانان هندی نیز نشان میدهد عادیسازی اقتصادی هنوز کامل نشده است.
روسیه عامل پیونددهنده دیگری است. هند و چین هر دو روابط نزدیکی با مسکو دارند، به انرژی روسیه وابستهاند و روسیه همچنان یکی از تأمینکنندگان مهم تجهیزات دفاعی هند است. دیدار نارندرا مودی و شی جینپینگ در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای نیز این ارتباط را نشان میدهد.
چین همزمان با تعرفههای آمریکا و کاهش سریع جمعیت روبهروست؛ تحولاتی که میتواند اقتصاد آن را دستخوش تغییر کند. افغانستان نیز حوزهای است که دو کشور میتوانند در آن همکاری کنند، زیرا ثبات و شکوفایی این کشور بهسود هر دو خواهد بود.
با وجود تنشهای سیاسی، تجارت دوجانبه هند و چین در سال مالی منتهی به روز ۳۱ مارس به ۱۵۱.۱ میلیارد دلار رسید. مسیر آینده آسان نیست، اما دو کشور باید از تبدیل اختلافات به نقاط انفجار جلوگیری کنند و الگویی مشابه روابط چین با کره جنوبی و ژاپن را دنبال کنند؛ یعنی مدیریت اختلافات سیاسی همراه با حفظ روابط اقتصادی، برای منافع جمعیتهای خود. همین رویکرد، امکان مدیریت اختلافات را افزایش میدهد./ منبع
