کمبود آب، آزمون بزرگ جاه‌طلبی معدنی قزاقستان
گسترش صنایع فرآوری مواد معدنی بدون محاسبه دقیق ظرفیت‌های آبی، رقابت میان بخش صنعت و کشاورزی را در قزاقستان تشدید می‌کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «کمبود آب، آزمون بزرگ جاه‌طلبی معدنی قزاقستان» به قلم ضمیربک مینبایف (Zamirbek Minbaev) در تایمز آسیای مرکزی (The Times of Central Asia) منتشر شده است. این یادداشت چالش‌های زیست‌محیطی و زیرساختی برنامه قزاقستان برای توسعه زنجیره فرآوری مواد معدنی حیاتی را بررسی کرده و نسبت به نادیده‌گرفتن محدودیت منابع آب هشدار می‌دهد. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
قزاقستان در تلاش است تا با تغییر جایگاه خود از یک صادرکننده خام مواد معدنی، صنایع فرآوری داخلی را گسترش دهد و از این طریق، ارزش افزوده اقتصادی و فرصت‌های شغلی بیشتری را در داخل کشور حفظ کند. بااین‌حال، تمرکز سیاست‌گذاران بر جذب سرمایه مالی و اتکا به ذخایر غنی زیرزمینی، با یک مانع بنیادین و کمتر دیده‌شده روبه‌روست: بدون تضمین منابع آب پایدار، برنامه‌های توسعه صنعتی بر پایه سستی بنا می‌شوند.
پروژه پیشنهادی کارخانه فرآوری شالکیا که برای فرآوری سالانه چهار میلیون تن سنگ معدن طراحی شده است، نمونه‌ای گویا از این چالش زیرساختی به‌شمار می‌رود. چنین واحدهای عظیم صنعتی، حتی در صورت بهره‌گیری از فناوری‌های بازچرخانی آب، همچنان به برداشت مستمر از منابع آب تازه نیاز دارند. در اقلیم خشک منطقه، ضروری است که پیش از نهایی‌شدن تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، میزان دقیق مصرف آب در ماه‌های کم‌بارش و گرم تابستان به‌طور شفاف محاسبه و اعلام شود.
فشار صنعتی جدید در حالی مطرح می‌شود که بخش کشاورزی در مناطق جنوبی قزاقستان هم‌اکنون نیز با بحران کم‌آبی و محدودیت‌های شدید در سهمیه‌بندی برداشت آب دست‌وپنجه نرم می‌کند. افزون بر این، واقعیت جغرافیایی حوضه‌های آبریز نشان می‌دهد که صرفه‌جویی احتمالی در مصرف آب یک منطقه، الزاماً به معنای فراهم‌شدن آب قابل‌استفاده برای یک مجتمع معدنی در منطقه‌ای دیگر نیست و جابه‌جایی آب هزینه‌های سنگینی به همراه دارد.
بر این اساس، صدور مجوزهای جدید صنعتی در قزاقستان باید از یک ارزیابی جامع پیروی کند که در آن، ظرفیت واقعی هر حوضه آبی، نیازهای حیاتی شرب شهری و معیشت کشاورزان در کنار هزینه‌های ایجاد زیرساخت لحاظ شده باشد. این قاعده حیاتی تنها به معادن محدود نمی‌شود، بلکه درباره برنامه‌های جاه‌طلبانه این کشور برای جذب مراکز داده و تأمین آب مورد نیاز سامانه‌های سرمایشی آن‌ها نیز اهمیتی تعیین‌کننده دارد./ منبع