انقلاب انرژی در جنوب جهانی: جهشی به سوی آینده با هوش مصنوعی
کشورهای جنوب جهانی میتوانند با استفاده از هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال عمومی، مستقیماً به شبکههای برق مدرن و غیرمتمرکز دست یابند و ضمن ایجاد فرصتهای اقتصادی جدید، از مدلهای گرانقیمت غربی جهش کنند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «انقلاب انرژی در جنوب جهانی: جهشی به سوی آینده با هوش مصنوعی» به قلم ناندان نیلکانی (Nandan Nilekani) و اشیش خانا (Ashish Khanna) در پراجکت سیندیکیت (Project Syndicate) منتشر شده است. نویسندگان استدلال میکنند که مرحله بعدی انقلاب انرژی پاک نه با ساخت پنلهای خورشیدی بیشتر، بلکه با مدرنسازی شبکهها از طریق هوش مصنوعی و زیرساختهای دیجیتال عمومی رقم خواهد خورد که به جنوب جهانی اجازه میدهد از مدلهای قدیمی جهش کرده و به توسعه دست یابد. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
برای بخش بزرگی از جنوب جهانی، برق سرنوشتساز است. در حالی که گذار به انرژی پاک اغلب در چارچوب مسائل اقلیمی مطرح میشود، میلیاردها نفر آن را در درجه اول بهعنوان ابزاری برای گسترش فرصتها، تضمین قیمت مناسب و بهبود ارائه خدمات میبینند. بر این اساس، مرحله بعدی انقلاب انرژی پاک نه توسط کشورهایی که پنلهای خورشیدی بیشتری میسازند، بلکه توسط آنهایی رهبری خواهد شد که شبکهها، بازارها و نهادهای خود را مدرنسازی میکنند.
مدل قدیمی برق ساده بود؛ نیروگاهها برق تولید میکردند و شبکه آن را مستقیماً به مصرفکنندگان میرساند، اما مدل جدید متفاوت است؛ برق در حال غیرمتمرکز شدن است، زیرا خانهها و شرکتها در حال پذیرش پنلهای خورشیدی روی سقف، سیستمهای ذخیره باتری و لوازم برقی هستند و شهروندان دیگر مصرفکنندگان منفعل نیستند، بلکه هم برق تولید و هم مصرف میکنند. این عدم تمرکز و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، پیچیدگی ایجاد میکند. شبکههای پاک برای مدیریت این پیچیدگی به زیرساختهای دیجیتال مشترک نیاز دارند، بسیار شبیه به اینترنت، که در آن داراییهای متنوع در یک بستر باز و با قابلیت همکاری با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
در واقع، شبکههای آماده برای هوش مصنوعی که بر پایه این زیرساختهای تعاملی با دادههای واقعی ساخته شدهاند، برای توسعه جنوب جهانی به اندازه زیرساختهای سنتی مانند جادهها و بنادر حیاتی خواهند بود. هوش مصنوعی برای بهبود پیشبینی تقاضا، منطقیسازی فرآیندهای خرید و تحویل، کاهش تلفات فنی، نگهداری پیشبینیکننده برای جلوگیری از قطعی، و تقویت سلامت مالی شرکتهای برق کاملاً مناسب است. یکپارچهسازی هوش مصنوعی با شبکه میتواند انرژی پاک را به مزایای ملموس برای شهروندان، مانند کیفیت خدمات بالاتر و وقفههای کمتر، تبدیل کند و انرژی را به شیوهای بیسابقه دموکراتیک سازد، اما با این حال، برای دستیابی به این مزایا، باید از پروژههای آزمایشی پراکنده و ناسازگار فراتر رفت.
تجربه نشان داده است که مدرنسازی بدون پایههای مبتنی بر قابلیت همکاری، به سیستمهای بستهای منجر میشود که ارتقای آنها گران و امنیتشان شکننده است. هند با راهاندازی(India Energy Stack) بهعنوان بخشی از زیرساخت دیجیتال عمومی گستردهتر خود، در این زمینه پیشگام شده است. این ابتکار با نصب ۲۰۰ میلیون کنتور هوشمند و ایجاد بسترهای دیجیتال برای بازارهای جدید مانند تجارت همتابههمتا، زمینه را برای نوآوری هزاران کارآفرین فراهم میکند. این رویکرد به جای یک بازنگری کامل، بر تقویت سیستمهای موجود تمرکز دارد.
کشورهای در حال توسعه با موانعی مانند بازارهای پراکنده و بودجههای محدود روبرو هستند، اما «اتحاد بینالمللی خورشیدی» (ISA) با ۱۲۵ کشور عضو، میتواند به غلبه بر این موانع کمک کند. گذار به انرژی پاک وارد عصر پلتفرمی خود شده است. جنوب جهانی نیازی به کپیبرداری از مدل شبکه قدیمی ندارد؛ در عوض، میتواند با ترکیب انرژیهای تجدیدپذیر با هوش مصنوعی و زیرساخت دیجیتال عمومی، مستقیماً به مرحله بعدی جهش کند و هند در حال نشان دادن این مسیر است./ منبع



