چگونه اروپا می‌تواند بدون ترامپ بر پوتین فشار بیاورد

در پی دیدار هفته گذشته دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین، در آلاسکا، به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور آمریکا از ایده فشار به مسکو برای پایان‌دادن به جنگ در اوکراین عقب‌نشینی کرده است. این تغییر موضع به‌رغم تهدیدات اخیر ترامپ مبنی بر «عواقب شدید» برای پوتین در صورت عدم پذیرش آتش‌بس، مشاهده می‌شود. ترامپ در روز یک‌شنبه، به‌روال همیشگی خود، اوکراین و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور این کشور را مسئول حمله روسیه دانسته و گفته است که زلنسکی می‌تواند به‌راحتی به جنگ پایان یا به مبارزه ادامه دهد.

با وجود رویکرد تساهل ترامپ، اروپا هنوز ابزارهای بسیاری برای تأثیرگذاری بر این بحران در اختیار دارد. در روز دوشنبه، در کنار زلنسکی در کاخ سفید، سران ناتو و اتحادیه اروپا و چهار رهبر برجسته دیگر از کشورهای اروپایی حضور داشتند، که این امر می‌تواند به تقویت موضع آمریکا کمک کند و یا در صورت لزوم، حمایت‌های بیشتری از اوکراین انجام دهد. در این زمینه، تام کیتینگ، مدیر بخش مالی و امنیتی در موسسه خدمات سلطنتی بریتانیا، می‌گوید که آمریکا و اروپا تمامی ابزارها را در اختیار دارند، اما از استفاده کامل از آن‌ها به‌ویژه در حوزه جنگ اقتصادی خودداری می‌کنند.

کشورهای گروه ۷ از ابتدا تهدیدات شدیدی علیه روسیه مطرح کرده‌اند، اما هرگز به‌طور کامل تحریم‌های اقتصادی را به‌کار نبرده‌اند. به گفته کیتینگ، اروپا ممکن است مجبور شود به‌تنهایی اقدام کند، چراکه دولت ترامپ از اعمال تحریم‌های جدید علیه روسیه خودداری کرده است. یکی از اقداماتی که اروپا می‌تواند انجام دهد، محدودکردن توانایی روسیه برای قاچاق نفت از طریق کشتی‌های غیرقانونی است. اتحادیه اروپا و انگلیس در این زمینه اقدامات زیادی انجام داده‌اند، هرچند هنوز فرصت‌هایی برای اقدامات بیشتر وجود دارد که با همکاری ایالات متحده موثرتر خواهد بود.

همچنین، اروپا می‌تواند با استفاده از ذخایر مسدودشده بانک مرکزی روسیه به ارزش ۲۲۰ میلیارد دلار که سه سال پیش مسدود شدند، به حمایت از اوکراین بپردازد. این ذخایر می‌تواند برای خرید تسلیحات اوکراین و کمک به بازسازی کشور استفاده شود. با این حال، ترس از انتقام‌جویی‌های روسیه و نگرانی‌ها در خصوص آسیب به اعتبار یورو به‌عنوان ارز ذخیره جهانی، باعث شده تا برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا، مانند بلژیک، از این اقدام امتناع کنند.

در این مدت، دولت‌های غربی، هم تحت رهبری ترامپ و هم بایدن، به‌دلایلی که عمدتاً اقتصادی است، از واردکردن فشار بیشتر به روسیه خودداری کرده‌اند. هدف آن‌ها حفظ قیمت‌های منطقی نفت و بنزین بوده است که همین امر دست آن‌ها را در اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه منابع درآمد اصلی روسیه بسته است. حتی تهدیدات اخیر ترامپ برای اعمال تعرفه‌های ثانویه بر هند به‌دلیل خرید نفت روسیه، به‌خاطر نگرانی از افزایش قیمت نفت، اجرایی نشده‌اند.

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین وظیفه زلنسکی و اروپایی‌ها این است که ترامپ را از واقعیت‌های جنگ اوکراین و چالش‌های ناشی از جاه‌طلبی‌های امپریالیستی پوتین آگاه کنند. به گفته یانا کوبزوا، مدیر برنامه امنیتی اروپا در شورای روابط خارجی اروپا، پیام اصلی اروپایی‌ها این است که این جنگ تنها مربوط به اوکراین نیست، بلکه امنیت اروپا را تهدید می‌کند. اروپا باید نشان دهد که در حال تقویت دفاع‌های خود است و بیشتر بار امنیتی را در اروپا و اوکراین به دوش می‌گیرد.

در پایان، اروپا باید نشان دهد که اقدامات تحریمی و فروش سلاح به اوکراین، تنها بخشی از راهبرد جامع‌تر برای مقابله با روسیه است و به این ترتیب باید پیام‌های واضحی به ترامپ و پوتین ارسال کند که اروپا به‌عنوان یک بازیگر جدی در صحنه بین‌المللی عمل می‌کند./ منبع