ضربه سهمگین اوکراین به روسیه

اوکراین با اجرای عملیاتی غافلگیرکننده به نام «تار عنکبوت»، ضربه‌ای سنگین به روسیه وارد کرد. این عملیات که بیش از هجده ماه برنامه‌ریزی شده بود، تحت نظارت مستقیم ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهور اوکراین انجام شد. در این حمله، ۱۱۷ پهپاد مجهز به مواد منفجره به چهار پایگاه هوایی روسیه در مناطق ایوانوو، ریازان، مورمانسک و ایرکوتسک یورش بردند؛ در حالی‌که یک پایگاه دیگر در منطقه آمور، به‌دلیل آتش‌سوزی کامیون حامل پهپادها، هدف قرار نگرفت. این حملات در سه منطقه زمانی مختلف و در فواصل دوری از خط مقدم جنگ، از جمله بیش از ۱۹۰۰ مایل در مورمانسک و بیش از ۳۴۰۰ مایل در سیبری، انجام شد.

این عملیات پیچیده شامل قاچاق پهپادها و جعبه‌های چوبی مخصوص به خاک روسیه بود. این جعبه‌ها روی کامیون‌ها بارگیری شده و به نزدیکی پایگاه‌های نظامی منتقل شدند. سپس، سقف جعبه‌ها به‌صورت کنترل از راه دور باز شده و پهپادها به سمت اهداف خود، یعنی بمب‌افکن‌های هسته‌ای تو–۹۵ و تو–۲۲، پرواز کردند. به گفته زلنسکی، یکی از دفاتر عملیاتی این حمله در نزدیکی مقر سرویس امنیتی فدرال روسیه قرار داشت، که این موضوع خشم کرملین را برانگیخت. اوکراین اعلام کرد که تمام عوامل این عملیات پیش از اجرا به سلامت از خاک روسیه خارج شدند، هرچند روسیه مدعی بازداشت یکی از رانندگان کامیون شده است.

اوکراین ادعا می‌کند که این حملات ۴۱ فروند هواپیمای راهبردی روسیه را نابود کرده و ۳۴ درصد از ظرفیت حامل‌های موشک کروز این کشور را از بین برده است. برآورد خسارت اوکراین هفت میلیارد دلار است، اگرچه برخی منابع، از جمله دِ وار زون (TWZ)، خسارت را حدود دو میلیارد دلار تخمین می‌زنند. این هواپیماها، که عمدتاً از مدل‌های قدیمی دوران شوروی هستند، به دلیل مشکلات زنجیره تأمین ناشی از جنگ، به‌سختی قابل جایگزینی‌اند. این موضوع برای روسیه چالش بزرگی ایجاد کرده، زیرا این بمب‌افکن‌ها برای شلیک موشک‌های دوربُرد به اوکراین استفاده می‌شدند.

این حمله در پی بمباران سنگین اوکراین توسط روسیه، که شامل ۴۷۲ پهپاد و هفت موشک بالستیک در روز شنبه بود، انجام شد و روحیه نیروهای اوکراینی را تقویت کرد. وبلاگ‌نویسان نظامی روسیه، از جمله «ریببار»، این حمله را «خسارتی بسیار جدی» توصیف کرده و از ناکامی سرویس‌های ویژه و ارتش در پیش‌بینی و محافظت از پایگاه‌ها انتقاد کردند. این شکست، تنش‌های داخلی میان ارتش و سرویس امنیتی فدرال روسیه را تشدید کرده و پرسش‌هایی درباره کارایی اقدامات مقابله‌ای جنگ الکترونیک به وجود آورده است.

این عملیات در آستانه مذاکرات صلح میان نمایندگان اوکراین و روسیه در استانبول انجام شد. زلنسکی این حمله را «نتیجه‌ای درخشان» و عملیاتی تاریخی خواند که نشان‌دهنده توانایی اوکراین در واردکردن ضربات راهبردی و نمادین به روسیه است. این موفقیت، به‌ویژه پس از فشارهای پنج‌ماهه برای مذاکره با روسیه، موقعیت زلنسکی را در مذاکرات تقویت کرد. با این ‌حال، مذاکرات با چالش‌هایی مواجه است، زیرا روسیه هنوز موضع رسمی خود را اعلام نکرده است.

این حمله، کرملین را در موقعیت دشواری قرار داده است. روسیه باید بین واکنش به این حملات و خطر تشدید درگیری یا کم‌اهمیت جلوه‌دادن آن‌ها و مواجهه با انتقادات ملی‌گرایان افراطی و وبلاگ‌نویسان نظامی انتخاب کند. فشار دونالد ترامپ برای دستیابی به توافق صلح، این معضل را پیچیده‌تر کرده است. اوکراین با این عملیات نشان داد که برخلاف اظهارات پیشین ترامپ در دیدار ماه فوریه، که گفته بود اوکراین «هیچ کارتی» برای بازی مقابل روسیه ندارد، همچنان توانایی‌های قابل‌توجهی برای تأثیرگذاری بر جنگ دارد. این عملیات نه‌تنها خسارات مادی به روسیه وارد کرد، بلکه پیامی قوی به مسکو و متحدان غربی اوکراین فرستاد که کی‌یف همچنان در میدان نبرد قدرتمند است./ منبع