ایران را از آستانه هستهای دور نگه دارید
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ایران را از آستانه هستهای دور نگه دارید» نوشته جاناتان روحه (Jonathan Ruhe)، منتشرشده توسط مؤسسه یهودی برای امنیت ملی آمریکا (JINSA)، بر ضرورت تهدید نظامی معتبر برای جلوگیری از دستیابی ایران به تسلیحات هستهای تأکید دارد و هشدار میدهد که بدون همکاری نزدیک آمریکا و اسرائیل، مذاکرات دیپلماتیک ممکن است به توافق ناکارآمد یا تشدید بحران منجر شود. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
دونالد ترامپ ضربالاجلی برای توافقی بهمنظور برچیدن برنامه هستهای ایران تعیین کرده است که بهسرعت نزدیک میشود. بدون تهدید نظامی معتبر، در صورت عدم پایبندی تهران، حکومت ایران با اطمینان منتظر خواهد ماند، بلوف رییسجمهور آمریکا را نادیده خواهد گرفت و بهدنبال توافقی خطرناک و یکطرفه خواهد بود. احتمال جلوگیری مسالمتآمیز از دستیابی ایران به سلاح هستهای همواره بسیار پایین بوده است. حکومت ایران هیچ قصدی برای تکرار سرنوشت معمر قذافی، دیکتاتور لیبی که تسلیحات کشتار جمعی خود را کنار گذاشت، ندارد. در صورت نبود توافقی قابلقبول در آینده نزدیک، بهنظر میرسد اسرائیل قصد دارد پیش از تکمیل توان دفاعی حکومت، اقدام نظامی انجام دهد تا در لحظه آخر برای جلوگیری از ساخت بمب تلاش نکند. فشار حداکثری تحریمهای آمریکا بهتنهایی نمیتواند حکومتی را که اینقدر در پروژه هستهای خود سرمایهگذاری کرده و توجه اندکی به مردمش دارد، تحت تأثیر قرار دهد.
بهتازگی رییسجمهور ایران عملاً آمریکا را به ترک مذاکرات و اعمال تحریمهای بیشتر تحریک کرد. اما احتمال واقعی استفاده از نیروی نظامی قاطع میتواند تمرکز رهبران تهران را جلب کند. اوایل سال جاری، آیتالله علی خامنهای، رهبر انقلاب ایران، با وجود بیمیلی شدید به مذاکره با واشنگتن، زمانی که از درگیری جدی، از جمله حملات به تأسیسات هستهای ایران ترسید، به مذاکره تن داد. حملات اسرائیل که بسیاری از بهترین سامانههای دفاعی و توان تلافیجویانه حکومت را در اواخر سال گذشته نابود کرد، به این تصمیم کمک کرد. با این حال، ایران بهخوبی میداند چگونه با بهرهگیری از مذاکرات، ضعفهای خود را جبران کند. همانطور که در زمان رؤسایجمهور اوباما و بایدن انجام داد، دیپلماتهای تهران مذاکرات را بهکُندی پیش میبرند، زمان را برای نزدیکترشدن به ساخت بمب، بازسازی زرادخانه حکومت، کاهش اهرم فشار آمریکا با طولانیکردن مذاکرات تا پایان ضربالاجل ترامپ و در نهایت جلوگیری از اقدام نظامی بهدست میآورند. این راهبرد در حال نتیجهدادن است. در آستانه مذاکرات، خبری منتشر شد که ترامپ به مقامات اسرائیلی گفته از اقدام نظامی حمایت نمیکند، زیرا ممکن است تلاش او برای توافق را مختل کند. او این پیام را اواخر ماه گذشته تکرار کرد. با اختلاف میان آمریکا و اسرائیل، مذاکرات به مسیر نادرستی پیش میرود و ایران با قاطعیت هرگونه اشاره به برچیدن برنامه هستهای را رد میکند.
گزارشی از مؤسسه یهودی برای امنیت ملی آمریکا توضیح میدهد که چرا آمریکا باید اعتبار تهدید نظامی را به حداکثر برساند و اختلافات آشکار در مورد گزینههای نظامی را کاهش دهد. این رویکرد بهترین شانس، هرچند اندک، برای وادارکردن ایران به تخریب زیرساختهای هستهای خود پیش از پایان ضربالاجل 60 روزه ترامپ است. اگر تهران امتناع کند، همکاری آمریکا و اسرائیل تنها گزینه باقیمانده خواهد بود. ادامه مسیر دیپلماسی یا به تکرار توافق ناپایدار برجام در زمان اوباما منجر میشود یا خطر حمله اسرائیلی را بهدنبال دارد که آمریکا را غافلگیر کرده و تنها خسارت محدودی به زیرساخت تسلیحات هستهای ایران وارد میکند. در حالت ایدهآل، آمریکا باید شریک کامل یا دستکم حامی اصلی اسرائیل در حمله و تبعات آن باشد. به همان اندازه، جلوگیری از انتقام شدید ایران علیه اسرائیل، پایگاههای منطقهای آمریکا و متحدان خلیج فارس اهمیت دارد. آمریکا باید به ایران هشدار دهد که هرگونه تلافی، حکومت را در معرض خطر مستقیم قرار میدهد. تهران باید بداند که ادامه حیات جمهوری اسلامی 46 ساله ممکن است به خطر بیفتد. واشنگتن و اورشلیم همچنین باید آمادگی خود را برای جلوگیری از بازسازی برنامه تسلیحات هستهای ایران پس از حمله نشان دهند. این امر نیازمند فشار حداکثری واقعی—اقتصادی، دیپلماتیک، مخفیانه و در صورت لزوم نظامی—تا زمانی است که این حکومت پابرجاست. هر عملیاتی علیه فعالیتهای هستهای مقاوم و مخفیانه ایران باید بهعنوان یک کارزار بلندمدت دیده شود، نه یک حمله مقطعی. اقدام نظامی خطرات ناشناختهای دارد که نباید نادیده گرفته شود، اما خطر بیعملی بیشتر است. آمریکا نمیتواند اجازه دهد ایران به قدرت تسلیحات هستهای تبدیل شود، موجودیت اسرائیل و دیگر متحدان آمریکا را تهدید کند، مسابقه تسلیحاتی در غرب آسیا را آغاز کند و آمریکا را از منطقه بیرون براند. هرچه مذاکرات طولانیتر شود، ایران با یا بدون توافق به اهداف خود نزدیکتر میشود. اجازهدادن به ایران برای عبور از آستانه هستهای، خط قرمز دوحزبی چندین دهه، به اعتبار جهانی آمریکا آسیب جدی میزند، متحدان آمریکا را تضعیف میکند و چین، روسیه و دیگر دشمنان را جسورتر میسازد. پیش از تعیین ضربالاجل، ترامپ هشدار داد که این بحران به «لحظات پایانی» رسیده است. زمان محدود اما مناسب است تا به تهران گزینهای روشن داده شود: کنار گذاشتن برنامه هستهای بهصورت مسالمتآمیز یا نابودی نظامی آن. از دیدگاه آمریکا، ایران تنها زمانی واکنش مثبت نشان خواهد داد که هیچ اختلافی بین آمریکا و اسرائیل وجود نداشته باشد./ منبع



