چرا راست‌گرایان افراطی اسرائیل با وجود طرح غزه به‌سرعت دولت را ترک نمی‌کنند

پس از آنکه بنیامین نتانیاهو طرح دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای پایان جنگ غزه را پذیرفت، دولت ائتلافی راست‌گرای افراطی و مذهبی او در معرض خطر فروپاشی قرار گرفت. این در حالی بود که نتانیاهو توانسته بود از پیامدهای حمله مرگبار حماس در ۷ اکتبر جان سالم به در ببرد. شرکای افراطی او صریحاً اعلام کردند که از طرح ترامپ پشتیبانی نخواهند کرد.

حماس به این طرح پاسخ داد و موافقت ضمنی خود را با آزادی گروگان‌های اسرائیلی و انتقال اداره غزه به یک نهاد فن‌سالار فلسطینی نشان داد، اما آن را مشروط به «شرایط میدانی لازم» دانست و از پذیرش کامل چارچوب خودداری کرد. ترامپ این واکنش را نشانه‌ای از آمادگی حماس برای «صلح پایدار» دانست و اسرائیل را به توقف بمباران فراخواند تا آزادی گروگان‌ها در امنیت انجام شود.

بتسالل اسموتریچ، سیاست‌مدار راست‌گرا، حتی پیش از بازگشت نتانیاهو از واشنگتن، او را به خاطر تسلیم‌شدن در برابر فشار ترامپ به‌شدت مورد انتقاد قرار داد. اسموتریچ این طرح را «تسلیم‌نامه» نامید. با این حال، هیچ‌کدام در آن زمان تهدید به استعفا نکردند. انتخابات آینده برای اکتبر سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده و هر دو وزیر در اندیشه‌اند که آیا برای جلب حمایت پایگاه افراطی خود دولت را ترک کنند یا خیر.

طرح ترامپ که پیش‌تر نزد راست‌گرایان مذهبی اسرائیل محبوبیت داشت، برای اسموتریچ ضربه‌ای بزرگ بود. او امیدوار بود که آمریکا از الحاق کرانه باختری، اخراج دو میلیون فلسطینی غزه و ازسرگیری شهرک‌سازی در این منطقه حمایت کند، اما ترامپ به‌صراحت اعلام کرد اجازه چنین الحاقی را نخواهد داد. نتانیاهو حتی مجبور شد بابت تلاش اسرائیل برای ترور رهبران حماس در دوحه در روز ۹ سپتامبر، از نخست‌وزیر قطر عذرخواهی کند؛ اقدامی که اسموتریچ آن را به سیاست مماشات در برابر هیتلر تشبیه کرد و «خفت‌بار» خواند.

پذیرش نقشه پایان جنگ از سوی نتانیاهو نه‌تنها خواست افراطی‌ها برای ادامه نبرد تا پیروزی کامل و نابودی حماس را نادیده گرفت، بلکه راهی بالقوه به سوی تشکیل کشور فلسطین را گشود: کابوس بزرگ راست‌گرایان. یادآوری توافق‌های اسلو در سال ۱۹۹۳، که همواره از سوی نتانیاهو و هوادارانش نکوهش شده، بار دیگر مطرح شد. اسموتریچ با حمله مستقیم به نخست‌وزیر این اقدام را «تراژدی رهبری گریزنده از واقعیت» نامید.

نتانیاهو با پذیرش طرح ترامپ دست به قماری حساب‌شده زد. حتی اگر انتخابات به بهار سال ۲۰۲۶ کشیده شود، او تقریباً یک دوره کامل نخست‌وزیری را پشت سر گذاشته است. برای اسموتریچ و ایتامار بن گویر، الحاق و شهرک‌سازی غایت آرمان است، اما نتانیاهو که در آستانه ۷۶ سالگی است، بیشتر به میراث سیاسی خود می‌اندیشد. هدف بزرگ او گسترش توافق‌های ابراهیم و عادی‌سازی روابط با عربستان سعودی است؛ هدفی که ترامپ به‌شدت پیگیری می‌کند.

نتانیاهو احتمالاً برای آرام‌کردن وزرای افراطی امتیازاتی چون بودجه بیشتر برای توسعه شهرک‌ها یا اصلاحات جزئی در طرح ارائه دهد. با این حال، بهترین امید او این است که درخواست حماس برای مذاکرات بیشتر، خود بهانه‌ای برای شکست طرح ترامپ باشد و معضل او را برطرف کند. / منبع