امنیت خلیج فارس بدون تعامل با ایران تأمین نمی‌شود
توافق‌های محدود و قابل‌راستی‌آزمایی می‌توانند بخشی از خطرهای امنیتی منطقه را که برتری نظامی به‌تنهایی قادر به مهارشان نیست، کاهش دهند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، تحلیلی با عنوان «امنیت خلیج فارس بدون تعامل با ایران تأمین نمی‌شود» به قلم جان کالابرس (John Calabrese) در مناره (Manara Magazine) و مؤسسه غرب آسیا (Middle East Institute) منتشر شده است. این تحلیل با بررسی محدودیت‌های چتر امنیتی آمریکا در منطقه، استدلال می‌کند که کشورهای عربی خلیج فارس برای حفظ ثبات اقتصادی و امنیتی خود، ناگزیر به تعریف سازوکارهای عملی و مستقیم برای مدیریت تنش با ایران هستند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس در موقعیت دشواری قرار گرفته‌اند؛ آن‌ها بخش بزرگی از هزینه‌های اقتصادی و امنیتی جنگی را تحمل می‌کنند که کنترل چندانی بر تصمیم‌های کلان و زمان‌بندی آن ندارند. تجربه درگیری‌های اخیر نشان داده است که اتکای صرف به قدرت سخت و چتر نظامی واشنگتن نمی‌تواند امنیت کامل را برای این کشورها به ارمغان بیاورد، زیرا حتی تضعیف توان نظامی متعارف ایران نیز ظرفیت‌های گسترده این کشور برای اجرای واکنش‌های نامتقارن را از میان نمی‌برد.
ابزارهای نبرد نامتقارن، از جمله پهپادها، مین‌های دریایی و ایجاد اختلال در خطوط کشتیرانی، همچنان تهدیدی جدی برای شریان‌های حیاتی منطقه به‌شمار می‌روند. بهره‌گیری از این ابزارها با هزینه اندک می‌تواند هزینه‌های دفاعی، نرخ بیمه نفت‌کش‌ها و ریسک تجارت دریایی را به‌شدت افزایش دهد. برای دولت‌های خلیج فارس که برنامه‌های بلندپروازانه تنوع‌بخشی اقتصادی را دنبال می‌کنند، چنین ناامنی‌هایی مستقیماً اعتماد سرمایه‌گذاران خارجی را هدف قرار می‌دهد و زیرساخت‌های حیاتی آن‌ها را آسیب‌پذیر می‌سازد.
در چنین فضایی، واقع‌بینی راهبردی ایجاب می‌کند که کشورهای منطقه به جای انتظار برای حذف کامل تهدید از طریق نظامی، به سمت مدیریت عملی ریسک حرکت کنند. دستیابی به توافق‌های محدود و مرحله‌ای با تهران در حوزه‌های مشخصی مانند امنیت کشتیرانی و مصونیت زیرساخت‌های غیرنظامی و انرژی، در کنار ایجاد کانال‌های ارتباطی مستقیم و سازوکارهای اطلاع‌رسانی سریع حوادث، می‌تواند مسیری واقع‌بینانه برای جلوگیری از تشدید ناخواسته درگیری‌ها باشد.
البته موفقیت این رویکرد بر پایه خوش‌بینی سیاسی یا اعتماد بدون پشتوانه بنا نمی‌شود، بلکه نیازمند چارچوب‌های دقیق و تعهدات کاملاً قابل‌راستی‌آزمایی از سوی طرفین است. در عین حال، پایتخت‌های عربی با یک محدودیت ساختاری نیز روبه‌رو هستند: آن‌ها می‌توانند درباره ترتیبات امنیتی بومی با تهران گفت‌وگو کنند، اما اختیار قانونی یا اهرم لازم را ندارند که از طرف ایالات متحده وعده رفع تحریم‌های اقتصادی یا توقف کامل سیاست‌های نظامی واشنگتن را به ایران تضمین دهند./ منبع