تأمین اهداف آمریکا در ایران

در ساعات آغازین عملیات در ۲۸ فوریه، رئیس‌جمهور ترامپ اهداف «عملیات خشم حماسی» را برای حذف برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران تشریح کرد. اکنون اهداف آمریکا شامل بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نیز می‌شود. این اهداف هنوز محقق نشده‌اند، اما می‌توانند محقق شوند و برای دستیابی به آن‌ها، آمریکا باید به عملیات نظامی بازگردد.

آتش‌بس کنونی، محاصره و احتمال یک «یادداشت تفاهم» به‌تنهایی نمی‌توانند ایران را به پذیرش خواسته‌های آمریکا وادار کنند، دست‌کم نه با هزینه‌ای که برای منافع آمریکا قابل قبول باشد. پیشنهاد گفت‌وگو از سوی ایران، آن هم مشروط به کاهش محاصره آمریکا، نشانه آن است که حکومت تهران در پی کسب امتیاز فوری برای خود است، بی‌آنکه نشانه‌ای از پذیرش واقعی مطالبات اصلی آمریکا ارائه دهد. راهبرد ایران در دورهای بی‌پایان مذاکرات با دولت‌های مختلف آمریکا همواره این بوده است که ظاهراً آمادگی گفت‌وگو نشان دهد، به چیزی تن ندهد، مذاکرات را طولانی کند، اراده آمریکا را فرسوده سازد و از زمان برای تقویت خود بهره ببرد.

تهران از هم‌اکنون روشن کرده که اهداف اصلی آمریکا خارج از دستور کار است. ایران به‌جای برچیدن واقعی، کامل و دائمی برنامه هسته‌ای خود، بر حق غنی‌سازی اورانیوم پافشاری می‌کند و تنها تعلیق موقت، نه پایان برنامه هسته‌ای، را قابل بررسی می‌داند. برخی دیگر از اهداف آمریکا نیز اساساً از راه دیپلماتیک دست‌یافتنی نیستند. توافق برای بازگشایی تنگه هرمز در عمل به معنای به‌رسمیت‌شناختن کنترل ایران بر این گذرگاه حیاتی خواهد بود؛ امری که پذیرفتنی نیست. پیشنهاد ظاهراً مثبت ایران برای اجازه‌دادن به عبور و مرور دریایی در جریان مذاکرات، در واقع ادعایی است مبنی بر اینکه تنگه هرمز قلمرو ایران است و تهران تنها زمانی آن را باز می‌کند که خود تصمیم بگیرد.

زمان آن رسیده است که آمریکا، اسرائیل و شرکای خلیج فارس «عملیات خشم حماسی ۲» را آغاز کنند. محور اصلی این کارزار نظامی تازه باید بر این باور حکومت ایران متمرکز باشد که می‌تواند با اتکا به فشارهای دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی، از آمریکا دوام بیاورد و آن را فرسوده کند. اجرای کامل محاصره آمریکا، پایان‌دادن اجباری به تهدید ایران علیه کشتیرانی در تنگه هرمز، تضعیف توان تلافی‌جویانه حکومت و ضربه‌زدن به سازوکارهای داخلی اجبار از عناصر اصلی این کارزار معرفی می‌شود. در عین حال، حملات تلافی‌جویانه علیه اهدافی مانند تأسیسات آب‌شیرین‌کن و نیروگاه‌ها در سراسر خلیج فارس، که گفته می‌شود در کاخ سفید نیز مورد بررسی بوده‌اند، خطرناک توصیف می‌شوند؛ زیرا می‌توانند به تشدید تنش ایران و پیامدهای فاجعه‌بار منجر شوند.

این عملیات به‌تنهایی احتمالاً همه اهداف آمریکا را محقق نخواهد کرد، اما استدلال می‌کند که پایان‌دادن به کنترل ایران بر هرمز و تضعیف پایه‌های قدرت داخلی و توان تهاجمی بیرونی آن، بهترین شرایط ممکن را برای رسیدن به یک راه‌حل قابل‌قبول درباره برنامه هسته‌ای ایران فراهم می‌کند./ منبع