تهدید پایدار داعش برای غرب

حوادث تروریستی اخیر مرتبط با داعش نشان‌دهنده تاب‌آوری و توان مستمر این گروه در الهام‌بخشی به هواداران خود در سراسر جهان است. در دسامبر ۲۰۲۵، مجموعه‌ای از حملات موفق و توطئه‌های خنثی‌شده، زنگ خطر را در استرالیا، سوریه و اروپا به صدا درآورد. در روز ۱۴ دسامبر، یک پدر و پسر تحت تأثیر این گروه، پانزده نفر را در مراسم حنوکا در سیدنی به قتل رساندند که مرگبارترین حادثه تروریستی تاریخ این کشور بود. هم‌زمان در سوریه، یک مهاجم وابسته به داعش دو نظامی آمریکایی و یک مترجم غیرنظامی را در پالمیرا به قتل رساند. در اروپا نیز پلیس لهستان و آلمان در روز ۱۶ دسامبر افرادی را به اتهام برنامه‌ریزی برای حمله به بازارهای کریسمس بازداشت کردند. اگرچه داعش دیگر قلمروی وسیعی در غرب آسیا ندارد، اما شاخه‌های آن در جنوب صحرای آفریقا و افغانستان به‌شدت قدرتمند شده‌اند. شاخه خراسان در افغانستان اکنون با چندین توطئه در اروپا و ایالات متحده مرتبط است و ولایات ساحل و غرب آفریقا در حال گسترش قلمرو و افزایش حملات خود هستند.

داعش از احساسات ضداسرائیلی و ضدغربی ناشی از جنگ غزه برای جذب نیرو و سرمایه استفاده می‌کند. در سوریه، جنگجویان باقی‌مانده با بهره‌برداری از بی‌ثباتی پس از سقوط حکومت بشار اسد و کاهش حضور نظامی آمریکا، عملیات خود را افزایش داده‌اند. تهدید اصلی برای کشورهای غربی در سال ۲۰۲۶، توانایی گروه در هدایت «گرگ‌های تنها» و سلول‌های کوچک محلی خواهد بود. با وجود تقویت توانمندی‌های ضدتروریستی غرب نسبت به ۱۰ سال پیش، استفاده از سلاح‌های ساده مانند خودرو، چاقو یا اسلحه گرم به‌دلیل دشواری در شناسایی، همچنان خطر اصلی است. علاوه بر این، کاهش تمرکز سرویس‌های امنیتی بر تروریسم به‌دلیل اولویت یافتن تهدیداتی چون خرابکاری‌های روسیه یا جاسوسی چین، فضای بازتری برای مهاجمان فراهم کرده است. میانگین سنی طراحان حملات رو به کاهش است و سیالیت ایدئولوژیک آن‌ها، روش‌های سنتی شناسایی را با چالش مواجه کرده است. رویدادهای بزرگ پیش‌رو مانند بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۲۶ در ایتالیا و جام جهانی فوتبال در کانادا، مکزیک و ایالات متحده، اهداف بالقوه و سطح بالایی برای حملات محسوب می‌شوند. اعضای داعش در حال آزمایش ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید و ترجمه سریع محتوای تبلیغاتی هستند و از فناوری‌هایی نظیر ارزهای دیجیتال برای انتقال وجوه، پهپادهای تجاری برای شناسایی و چاپ سه‌بعدی برای ساخت قطعات سلاح بهره می‌برند. در سال‌های آینده، شاخه‌های داعش در آفریقا، سوریه و افغانستان ممکن است با گسترش توانمندی‌های خود، تمایل بیشتری به هدایت حملات با تلفات جمعی در غرب پیدا کنند. ساختار کنونی داعش به‌صورت غیرمتمرکز و تحت نظارت «اداره کل ولایات» مدیریت می‌شود که هماهنگی بین شاخه‌های پراکنده را تسهیل می‌کند. در کنار داعش، القاعده نیز همچنان آرزوی حمله به غرب را دارد و شاخه‌های آن در ساحل و سومالی نظیر «الشباب» در حال قدرت‌گرفتن و نزدیک‌شدن به پایتخت‌ها هستند./ منبع