بن‌بست انتخاباتی اسرائیل ممکن است به برگزاری انتخابات مجدد منجر شود
شکست اکثریت نتانیاهو و اختلاف احزاب بر سر ائتلاف، اسرائیل را به سوی انتخابات زودهنگام سوق می‌دهد.:
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «بن‌بست انتخاباتی اسرائیل ممکن است به برگزاری انتخابات مجدد در سال ۲۰۲۷ منجر شود» به قلم ویلیام ای. گالستون (William A. Galston) در اندیشکده بروکینگز (The Brookings Institution) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی نتایج انتخابات پارلمانی اسرائیل و موانع تشکیل ائتلاف، چشم‌انداز تداوم بی‌ثباتی سیاسی در این کشور را در شرایط تشدید تنش‌های منطقه‌ای، فشارهای بین‌المللی و احتمال ازسرگیری جنگ با ایران تحلیل می‌کند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ اسرائیل، برخلاف انتظارات اولیه، نتوانست به تغییر قاطع موازنه قدرت سیاسی منجر شود و کشور را در وضعیتی از بن‌بست انتخاباتی قرار داد. ائتلاف راست‌گرای بنیامین نتانیاهو اکثریت ۶۸ کرسی خود را از دست داد و به حدود ۵۳ کرسی کاهش یافت، اما احزاب مخالف یهودی نیز نتوانستند پیشرفت قابل‌توجهی داشته باشند. در مقابل، احزاب عربی با بسیج گسترده رأی‌دهندگان خود، شمار کرسی‌هایشان را تقریباً دو برابر کردند و از ۱۰ به ۱۹ کرسی رساندند. این نتایج نشان می‌دهد که اگرچه جایگاه سیاسی نتانیاهو تضعیف شده، مخالفان او نیز از ظرفیت لازم برای تشکیل یک دولت باثبات برخوردار نیستند.
این انتخابات نخستین فرصت رأی‌دهندگان اسرائیلی برای ارزیابی عملکرد دولتی بود که در دوران مسئولیتش حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس رخ داد و جنگی گسترده در غزه آغاز شد. عملیات نظامی اسرائیل به کشته‌شدن ده‌ها هزار فلسطینی و ویرانی بخش بزرگی از این منطقه انجامید. دولت نتانیاهو همچنین با تغییر دکترین امنیتی پیشین اسرائیل، مناطق امنیتی جدیدی در لبنان و سوریه ایجاد کرد و با همکاری آمریکا دو حمله علیه ایران انجام داد. در عرصه داخلی نیز با اتکا به احزاب راست افراطی به رهبری ایتامار بن‌گویر و بتسلئیل اسموتریچ، فعالیت شهرک‌سازی در کرانه باختری را گسترش داد و در مهار خشونت شهرک‌نشینان علیه فلسطینیان ناکام ماند. مجموعه این تحولات به کاهش حمایت افکار عمومی در آمریکا، اروپا و دیگر مناطق جهان از اسرائیل منجر شد.
با وجود این شرایط، مخالفان نتانیاهو نتوانستند از نارضایتی عمومی برای کسب اکثریت پارلمانی استفاده کنند. گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و رهبر یکی از احزاب اصلی مخالف، به دلیل سابقه نظامی و اعتبار شخصی خود امید زیادی برای شکست نتانیاهو ایجاد کرده بود. او همچنین با برخورداری از پیشینه خانوادگی یهودیان مهاجر از مراکش، ظرفیت جذب بخشی از رأی‌دهندگان مزراحی را داشت؛ گروهی که به دلیل تجربه تبعیض تاریخی از سوی جریان‌های سیاسی تحت سلطه یهودیان اروپایی، در دهه‌های گذشته عمدتاً به احزاب راست‌گرا گرایش پیدا کرده‌اند. بااین‌حال، حزب شاس، نماینده بخش مهمی از این جامعه، از ۱۱ به شش کرسی سقوط کرد و این امر نشان داد که آیزنکوت تنها بخشی از این پایگاه رأی را جذب کرده است. در مجموع، افزایش کرسی‌های احزاب چپ و میانه‌رو نتوانست موقعیت کلی مخالفان را به اندازه کافی تقویت کند.
ساختار سیاسی اسرائیل نیز امکان شکل‌گیری وضعیت بن‌بست را فراهم می‌کند. پس از اعلام رسمی نتایج در چهارم نوامبر، اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور، با رهبران احزاب مشورت خواهد کرد و به یکی از نمایندگان منتخب مأموریت تشکیل دولت می‌دهد. فرد مأمور ۲۸ روز فرصت خواهد داشت و این مهلت می‌تواند تا ۱۴ روز تمدید شود. در صورت شکست، فرد دیگری مأمور تشکیل کابینه خواهد شد. اگر این تلاش نیز ناکام بماند، نمایندگان کنست ۲۱ روز فرصت دارند تا با حمایت دست‌کم ۶۱ عضو، نامزد دیگری را معرفی کنند. در صورت شکست همه این مراحل، پارلمان منحل خواهد شد و انتخابات جدید باید ظرف ۹۰ روز برگزار شود. در این فاصله، نتانیاهو همچنان به‌عنوان نخست‌وزیر دولت موقت در قدرت باقی خواهد ماند.
تشکیل ائتلاف برای هر دو طرف دشوار است. نتانیاهو به دنبال تشکیل دولت وحدت ملی با آیزنکوت است تا از وابستگی به احزاب راست افراطی رهایی یابد، اما آیزنکوت احتمالاً بدون تضمین کناررفتن نتانیاهو از نخست‌وزیری در طول عمر دولت جدید، چنین توافقی را نمی‌پذیرد. از سوی دیگر، احزاب عربی حاضر به حمایت از نتانیاهو نیستند. آیزنکوت نیز در جریان رقابت‌های انتخاباتی اعلام کرده بود که تنها با احزاب صهیونیستی، یعنی احزابی که اسرائیل را دولتی یهودی و دموکراتیک می‌دانند، ائتلاف خواهد کرد و هیچ‌یک از احزاب عربی را واجد این معیار نمی‌داند.
بااین‌حال، حذف احزاب عربی از ساختار قدرت، با توجه به در اختیار داشتن حدود یک‌ششم کرسی‌های کنست، می‌تواند بی‌ثباتی سیاسی را تشدید کند. بخشی از جریان چپ اسرائیل و سازمان‌های یهودی چپ‌گرای آمریکا خواهان مشارکت احزاب عربی در دولت هستند. پذیرش اسرائیل به‌عنوان کشوری یهودی و دموکراتیک از سوی این احزاب می‌تواند یکی از موانع اصلی ائتلاف را برطرف کند، اما تحقق چنین تغییری مستلزم عقب‌نشینی از مواضع تثبیت‌شده دو طرف است. حتی در صورت تشکیل دولت اقلیت با حمایت غیرمستقیم احزاب عربی، شکنندگی آن احتمالاً مانع دوام طولانی‌مدتش خواهد شد.
پیامدهای این بن‌بست فراتر از سیاست داخلی اسرائیل است. احتمال ازسرگیری جنگ گسترده با ایران، در شرایطی که دولت اسرائیل اکثریت پارلمانی خود را از دست داده، می‌تواند بحران داخلی عمیقی ایجاد کند. هم‌زمان، افزایش خشونت شهرک‌نشینان و گسترش شهرک‌سازی‌ها به محدودیت‌های مالی و تجاری بین‌المللی و تشدید فشارهای اروپایی منجر شده است. در آمریکا نیز احتمال تسلط دموکرات‌ها بر مجلس نمایندگان و حتی سنا می‌تواند روابط واشنگتن و تل‌آویو را تغییر دهد. کاهش یا توقف تدریجی کمک‌های مالی آمریکا و اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر بر صادرات تسلیحات به اسرائیل از جمله پیامدهای احتمالی این تحول است.
در نهایت، اسرائیل در یکی از حساس‌ترین مقاطع امنیتی و دیپلماتیک خود با خطر طولانی‌شدن خلأ سیاسی مواجه است. تضعیف نتانیاهو به‌تنهایی به معنای شکل‌گیری جایگزینی قدرتمند نیست و اختلاف بر سر مشارکت احزاب عربی و آینده ائتلاف‌های سیاسی، احتمال برگزاری انتخابات مجدد در اوایل سال ۲۰۲۷ را افزایش داده است. در چنین شرایطی، فقدان یک دولت باثبات می‌تواند توان اسرائیل برای مدیریت بحران‌های منطقه‌ای، مقابله با فشارهای بین‌المللی و تصمیم‌گیری درباره آینده جنگ‌ها را محدود کند./ منبع