چهره اقتدارگرای طرفدار روسیه در مارالاگو
لابی‌گری پرهزینه، رهبر جدایی‌طلب صرب‌های بوسنی را به حلقه نزدیکان جریان ماگا در آمریکا رسانده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان « چهره اقتدارگرای طرفدار روسیه در مارالاگو» به قلم آیزاک استنلی-بکر (Isaac Stanley-Becker) در نشریه آتلانتیک (The Atlantic) منتشر شده است. این یادداشت با بررسی نزدیکی میلو‌راد دودیک به حلقه سیاسی ترامپ، نقش لابی‌گری خارجی در تغییر رویکرد واشنگتن و پیوند منافع جریان ماگا با اهداف روسیه در بالکان، نسبت به پیامدهای حمایت آمریکا از یک رهبر جدایی‌طلب هشدار می‌دهد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
میلو‌راد دودیک، رهبر جدایی‌طلب صرب‌های بوسنی و از چهره‌های نزدیک به روسیه، در آستانه حضور در گردهمایی سیاسی جریان ماگا در اقامتگاه مارالاگو قرار گرفته است؛ رویدادی که قرار است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا با حضور شماری از مقام‌های دولت ترامپ، اعضای کنگره و چهره‌های بانفوذ محافظه‌کار برگزار شود. حضور احتمالی دودیک در چنین محفلی، نشانه‌ای از تغییر جایگاه سیاسی او در واشنگتن و موفقیت تلاش‌های گسترده لابی‌گری دولت جمهوری صربسکا برای جلب حمایت حلقه نزدیک به دونالد ترامپ است.
دودیک عملاً رهبر جامعه صرب‌های بوسنی محسوب می‌شود که عمدتاً در جمهوری صربسکا، یکی از دو واحد سیاسی تشکیل‌دهنده بوسنی و هرزگوین، سکونت دارند. او سال‌هاست از استقلال این منطقه حمایت می‌کند؛ موضعی که می‌تواند توافق‌های صلح دیتون را که در سال ۱۹۹۵ به جنگ خونین بوسنی پایان داد، با خطر جدی مواجه کند. جنگ سال‌های ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵ با کشتار گسترده قومی و مذهبی، از جمله نسل‌کشی سربرنیتسا، همراه بود و هرگونه تشدید جدایی‌طلبی در این منطقه می‌تواند زمینه‌ساز بازگشت تنش‌های قومی و بی‌ثباتی در بالکان شود.
دولت جو بایدن در سال ۲۰۲۲ دودیک را به اتهام فساد، رشوه‌خواری و تهدید ثبات بوسنی و هرزگوین تحریم کرد. واشنگتن همچنین او را به تلاش برای تضعیف توافق دیتون، ایجاد نهادهای موازی حکومتی در جمهوری صربسکا و تحریک اختلافات قومی و مذهبی، به‌ویژه علیه مسلمانان بوسنیایی، متهم کرده بود. شماری از اعضای خانواده، متحدان و شرکت‌های مرتبط با او نیز مشمول تحریم شدند. دودیک که پیش‌تر رئیس‌جمهور جمهوری صربسکا بود، پس از محکومیت در دادگاه‌های بوسنی به دلیل سرپیچی از تصمیم‌های نماینده عالی بین‌المللی ناظر بر اجرای توافق دیتون، از سمت خود برکنار و برای شش سال از تصدی مناصب عمومی محروم شد. بااین‌حال، همچنان کنترل گسترده‌ای بر نهادهای این منطقه دارد و احکام صادرشده را فاقد اعتبار قانونی و دارای انگیزه سیاسی می‌داند.
با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، دولت جمهوری صربسکا میلیون‌ها دلار برای بهبود وجهه دودیک در میان نزدیکان رئیس‌جمهور آمریکا هزینه کرده است. راهبرد اصلی این کارزار، معرفی او به‌عنوان سیاستمداری قربانی فشارهای قضایی و مدافع ارزش‌های مسیحی در برابر نفوذ مسلمانان بوده است؛ روایتی که با بخشی از گرایش‌های ملی‌گرایانه و محافظه‌کارانه جریان ماگا همخوانی دارد. در این مسیر، چهره‌هایی مانند رودی جولیانی، وکیل شخصی سابق ترامپ، راد بلاگویویچ، فرماندار پیشین ایالت ایلینوی که از ترامپ عفو دریافت کرده بود، و شرکت استخدام‌کننده کیتی وایلز، دختر رئیس دفتر کاخ سفید، به ارائه خدمات لابی‌گری به دودیک و متحدانش پرداخته‌اند.
دو مشاور ارشد سیاسی ترامپ، جیمز بلر و کریس لاویتا، نیز در ازای دریافت حق‌الزحمه از دولت جمهوری صربسکا به‌عنوان مشاور فعالیت کردند و در جریان انتخابات اخیر این منطقه به آنجا سفر کردند. پس از انتشار گزارش‌هایی درباره این همکاری و انتقاد ترامپ از آن‌ها، درآمد حاصل از این فعالیت به صندوق کتابخانه ریاست‌جمهوری او اهدا شد. پس از پیروزی قاطع حزب دودیک در انتخابات، او حمایت ترامپ و ولادیمیر پوتین را از عوامل موفقیت خود دانست و تأکید کرد که بدون پیروزی ترامپ، احتمالاً نیروهای سیاسی او در بوسنی به حاشیه رانده می‌شدند.
در اکتبر ۲۰۲۵، دولت ترامپ تحریم‌های اعمال‌شده علیه دودیک را لغو کرد؛ تصمیمی که وزارت خزانه‌داری آمریکا توضیح روشنی برای آن ارائه نداد. بااین‌حال، وزارت خارجه آمریکا این اقدام را در چارچوب تلاش برای کاهش تنش‌ها در بوسنی توجیه کرد. واشنگتن همچنین برای کناره‌گیری کریستیان اشمیت، نماینده عالی بین‌المللی بوسنی و هرزگوین که با دودیک اختلاف داشت، فشار وارد کرد. اشمیت در مه ۲۰۲۶ و پس از آنچه فشار شدید و غیرمنتظره آمریکا توصیف کرد، از سمت خود کنار رفت.
این تحولات نگرانی دیپلمات‌ها و کارشناسان منطقه را افزایش داده است؛ زیرا دودیک آشکارا از جدایی جمهوری صربسکا حمایت می‌کند و از پشتیبانی پوتین برخوردار است. در همین حال، حضور احتمالی او در نشست مارالاگو، ارتباط مستقیم‌تری میان جریان‌های ملی‌گرای راست‌گرای آمریکا و متحدان روسیه ایجاد می‌کند. این گردهمایی که در چارچوب فعالیت‌های بین‌المللی کنفرانس اقدام سیاسی محافظه‌کاران برگزار می‌شود، علاوه بر مقام‌های آمریکایی، چهره‌هایی از جریان‌های سیاسی خارجی را نیز گرد هم می‌آورد.
در مجموع، نزدیک‌شدن دودیک به حلقه ترامپ نشان می‌دهد که سیاست خارجی آمریکا در قبال بالکان ممکن است بیش از گذشته تحت تأثیر روابط سیاسی، ایدئولوژیک و منافع لابی‌گران قرار گیرد. با توجه به اینکه ترامپ تنها دو سال دیگر تا پایان دوره ریاست‌جمهوری خود فرصت دارد و احتمال بازگشت دموکرات‌ها به قدرت در سال ۲۰۲۸ وجود دارد، دودیک ممکن است برای تحقق هدف استقلال جمهوری صربسکا و تثبیت موقعیت سیاسی خود، در پی بهره‌برداری سریع از فضای مساعد کنونی باشد. چنین روندی می‌تواند ثبات شکننده بوسنی و هرزگوین و نظم سیاسی پس از جنگ در بالکان را با چالشی تازه مواجه کند./ منبع