سفر مکرون به دمشق: پایان انزوا و کلید بازسازی سوریه
سفر امانوئل مکرون به دمشق، اولین سفر یک رهبر اروپایی پس از سقوط حکومت بشار اسد، نشاندهنده یک چرخش عملگرایانه از گذشته استعماری فرانسه به سمت یک مشارکت اقتصادی برای بازسازی سوریه و آزمودن نظم نوین منطقهای است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «سفر مکرون به دمشق: پایان انزوا و کلید بازسازی سوریه» به قلم الکساندر سیل (Alexander Seale) در خبرگزاری آناتولی (Anadolu Agency) منتشر شده است. این یادداشت سفر امانوئل مکرون را یک چرخش راهبردی از میراث استعماری فرانسه به سوی یک واقعگرایی اقتصادی برای بازسازی سوریه تحلیل میکند و آن را آزمونی برای نظم نوین منطقه و تلاش دولت احمد الشرع برای خروج از انزوا و تثبیت حاکمیت میداند. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
سفر امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، به دمشق که اولین سفر یک رئیس دولت اتحادیه اروپا از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ محسوب میشود، تلاشی برای فاصله گرفتن از تاریخ پرفراز و نشیب و استعماری فرانسه در منطقه شام است؛ میراثی که با دامن زدن به اختلافات فرقهای، زخمهای عمیقی بر پیکر این منطقه باقی گذاشت. مکرون در این سفر با اتخاذ یک رویکرد عملگرایانه و واقعبینانه، به دنبال ایجاد یک الگوی جدید از روابط با دولت احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، بود. حضور یک هیئت اقتصادی سطح بالا، از جمله مدیران عامل شرکتهای بزرگی مانند گروه کشتیرانی CMA CGM و غول انرژی توتالانرژیز، نشان از تمرکز جدی پاریس بر فرصتهای سرمایهگذاری و بازسازی سوریه داشت. این هیئت در میزگردی با مقامات سوری، به بررسی فرصتهای همکاری اقتصادی پرداخت و سنگ بنای یک مشارکت استراتژیک را گذاشت.
این سفر با راهاندازی یک مشارکت اقتصادی متمرکز بر بازسازی سوریه به پایان رسید. از جمله نتایج کلیدی آن، میتوان به مشارکت راهبردی با شرکت CMA CGM در حوزه لجستیک دریایی و هوایی، بهویژه برای توسعه ظرفیت فرودگاه دمشق و مذاکرات شرکت توتالانرژیز در مورد قراردادهای احتمالی اکتشاف فراساحلی اشاره کرد. علاوه بر این، چارچوبهایی برای ارائه کمکهای فنی به بانک مرکزی سوریه و پروتکلهایی برای توسعه زیرساختها در حمص ایجاد شد. امضای تفاهمنامه برای توسعه بیمارستانهای دانشگاهی و اعلام انتصاب مجدد سفرا از سوی دو طرف، نشان از احیای کامل روابط دیپلماتیک داشت. این سفر در بحبوحه چالشهای امنیتی، از جمله دو انفجار در نزدیکی هتل محل اقامت هیئت فرانسوی، انجام شد که ۱۸ زخمی برجای گذاشت. با وجود این تحریکات، موضع رسمی روشن بود: سوریه با قاطعیت به سمت مرحله جدیدی از مشارکتهای بینالمللی حرکت میکند.
احمد الشرع اکنون در جایگاه پیچیده یک «دولتساز» قرار دارد که وظیفه دارد یک دولت مطرود را به یک بازیگر کارآمد منطقهای تبدیل کند. دولت او با تحکیم قدرت، عملاً به دوران شبهنظامیان غیرمتمرکز و تحت حمایت خارجی پایان داده است. در حالی که الشرع روابط دیپلماتیک را احیا کرده و سوریه را از سرریز درگیریهای نظامی منطقهای مصون داشته، دولت همچنان در یک گذار شکننده به سر میبرد. با حرکت منطقه شام از دوره تفرقهافکنی به سمت یک نظم منطقهای باثباتتر، تقاضای گستردهای برای یک دولت مرکزی حرفهای و باثبات وجود دارد. جمعیت خسته از دههها خشونت، دوران درگیریهای نیابتی و گسترش بیرویه شبهنظامیان را رد میکند. در چنین فضایی، کشورهای منطقه ثبات نهادی و احیای اقتصادی را در اولویت قرار داده و به دنبال فاصله گرفتن از بازیگران مسلح غیردولتی هستند که مانع حاکمیت ملی شدهاند.
بازگرداندن آثار باستانی سوریه در جریان این سفر، نمادی از این بازآرایی روابط و نشاندهنده اشتیاق دولت سوریه برای احیای میراث فرهنگی خود بود. برافراشته شدن پرچم فرانسه در کنار پرچم سوریه در دمشق، بیش از یک نقطه عطف دیپلماتیک، نماد امید مردمی بود که پس از مشاهده پایان دنیای قدیم، سرانجام به آیندهای مینگرند که در آن بزرگترین آرزویشان صرفاً زندگی، کار و زیستن در یک دولت باثبات است. موفقیت این چرخش عملگرایانه به این بستگی دارد که آیا الشرع میتواند دستاوردهای دیپلماتیک خارجی و تخصص فنی و مالی ورودی را به شمول داخلی واقعی و بهبود اقتصادی تبدیل کند یا خیر. در حال حاضر، دولت مطرود در حال تبدیل شدن به یک شریک است و فرانسه دوام این نظم نوین منطقهای را میآزماید./منبع
