چگونه حزبالله را از قدرت دور نگه داریم
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «چگونه حزبالله را از قدرت دور نگه داریم» به قلم دلانی سالیدی (Delaney Soliday) و آدام کوسی (Adam Koussih) در نشنال اینترست (National Interest) منتشر شده است. این مقاله به بررسی چالشهای کاهش نفوذ حزبالله در لبنان میپردازد و مدعی میشود که بهرغم تضعیف نظامی این گروه، مشروعیت آن از طریق خدمات اجتماعی و فساد دولتی همچنان پابرجاست. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
انتخاب ژوزف عون بهعنوان رئیسجمهور لبنان در ژانویه ۲۰۲۵ ضربهای به حزبالله وارد کرد، اما منبع اصلی مشروعیت این گروه، یعنی خدمات اجتماعی آن، همچنان دستنخورده باقی مانده است. سازمانهایی مانند جهاد البناء، سازمان بهداشت اسلامی و پیشاهنگان امام مهدی (عج) خدماتی چون زیرساخت، آموزش، مراقبتهای بهداشتی و آموزش شبهنظامی به نوجوانان ارائه میدهند. این خدمات بهویژه در جوامع فقیر و روستایی لبنان، حمایت مردمی را برای حزبالله در انتخابات حفظ کرده است. در انتخابات شهرداریهای می ۲۰۲۵، ائتلاف حزبالله و امل در مناطق سنتی خود، از جمله بیروت و جنوب لبنان، ۱۰۹ مورد از ۲۷۲ شهرداری در ناحیههای نبطیه و جنوب را بهدست آورد.
برای کاهش حمایت از حزبالله پیش از انتخابات مجلس در سال ۲۰۲۶، دولت عون باید کنترل خدمات اجتماعی را بازپس گیرد. فساد گسترده در دولت لبنان، مانند اختلاس ۳۳۰ میلیون دلاری ریاض سلامه، رئیس پیشین بانک مرکزی، مانع از سرمایهگذاری در بخشهایی مانند بهداشت شده و حزبالله را قادر ساخته تا بهعنوان «دولت سایه» عمل کند. این گروه با استفاده از نفوذ خود در وزارتخانهها، منابع را بهنفع حامیانش توزیع میکند.
دولت عون با تصویب قانون اصلاح بانکی در زمینه شفافیت و محرمانگی در آوریل ۲۰۲۵، پیشرفتهایی در اصلاحات نشان داده است. با این حال، برای تسریع در اصلاحات، لبنان نیاز به کمک فنی و مالی شرکای منطقهای و بینالمللی دارد. ایالات متحده و شرکایش در کشورهای حوزه خلیج فارس باید با افزایش سرمایهگذاری در زیرساختهای حیاتی، انرژی و بهداشت، توانایی بیروت برای ارائه خدماتی که حامیان حزبالله به آن وابستهاند را تقویت کنند.
لبنان با مشکلات زیرساختی، بهویژه در نیروگاههای برق، دستوپنجه نرم میکند و تا ۹۰ درصد برق خود را از ژنراتورهای خصوصی تأمین میکند. کمبود سوخت باعث قطعی برق و خاموشیهای گسترده شده و حزبالله از این ضعف بهره برده است؛ برای مثال، حسن نصرالله در سال ۲۰۲۱ با دورزدن تحریمها، سوخت از ایران تأمین کرد. برای مقابله با این وضعیت، بیروت باید از معافیت اخیر دولت ترامپ از قانون قیصر برای دسترسی به خط لوله گاز عربی استفاده کند و ۲۵۰ میلیون دلار کمک بانک جهانی را برای بازسازی پس از جنگ سال ۲۰۲۴ با اسرائیل به کار گیرد.
در بلندمدت، لبنان باید پیشنهاد قطر در سال ۲۰۲۴ برای ساخت سه نیروگاه انرژی تجدیدپذیر را احیا کند، که ظرفیت تولید انرژی را ۲۵ درصد افزایش میدهد. این توافق باید بهصورت چندجانبه با شورای همکاری خلیج فارس انجام شود تا نگرانیها درباره نفوذ بیشازحد دوحه کاهش یابد. همچنین، گسترش صنعت خورشیدی لبنان از طریق همکاری با تولیدکنندگان انرژی خورشیدی در کشورهای حوزه خلیج فارس، اردن و مراکش میتواند زیرساختهای پایدار انرژی ایجاد کند و اثرات تغییرات اقلیمی را کاهش دهد. ایالات متحده میتواند نقش دیپلماتیک مؤثری در تسهیل این معاملات ایفا کند.
با ضعیفشدن ایران و سقوط حکومت اسد، منطقه غرب آسیا وارد عصر جدیدی شده و لبنان تحت رهبری جدید، فرصتی برای تغییر پایدار دارد. برای موفقیت در خلع سلاح حزبالله، بیروت باید خدمات اجتماعی این گروه را هدف قرار دهد. تا زمانی که حزبالله وظایف یک دولت مستقل را انجام دهد، اهرم فشار بر مردم را حفظ خواهد کرد. با ارائه خدماتی که پیشتر توسط این شبهنظامیان ارائه میشد، دولت لبنان میتواند اعتماد عمومی را بازسازی کرده و اطمینان دهد که نیازهای مردم در انتخابات می ۲۰۲۶ برآورده خواهد شد./ منبع